ZhasPro

ZhasPro — бастаушы кәсіпкерге: гранттар, салық, бизнес-жоспар

Қазақстанда өз ісін бастайтындарға арналған тәуелсіз басылым: грант пен несие, ЖК ашу, салық, өңірлер және теңгемен есептелген бизнес-жоспарлар. Әр сома бастапқы дереккөзбен салыстырылған.

2026 жылғы негізгі сандар

АЕК 2026
4 325 ₸
2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң · тексерілді
ЕТЖ 2026
85 000 ₸
2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң · тексерілді
ҚҚС 2026 жылдан
16%
ҚР Салық кодексі, 503-бап
Бизнес-идеяға грант
1 730 000 ₸ дейін
400 АЕК, ЕХӘҚМ № 272 қағидаларының 11-тармағы · тексерілді

Қысқаша

  • 2026 жылы бастаушы кәсіпкерге берілетін негізгі қайтарымсыз грант — 400 АЕК-ке дейін, яғни 1 730 000 ₸-ге дейін. Оған № 272 Қағидалардағы 7 әлеуметтік осал санаттың адамдары ғана үміткер бола алады.
  • Жастар 400 АЕК грант бойынша бөлек санат емес. Жастарға 5 млн ₸-ге дейінгі қайтарымды микрокредит (мөлшерлемесі 2,5%-ға дейін) және «Тәуелсіздік ұрпақтары» конкурсы бар: 2026 жылы 14-тен 34 жасқа дейінгілерге, 34 жасты қоса алғанда, 3 млн ₸-ден 30 грант.
  • Әлеуметтік жоба үшін жұмыс істейтін жол — әлеуметтік кәсіпкерлер тізіліміне еніп, әкімдіктің 5 млн ₸-ге дейінгі грантына кемінде 20% өз үлесімен қатысу.
  • Оңайлатылған режимнің базалық мөлшерлемесі — 4%, бірақ 2026 жылы барлық 20 облыс орталығында мәслихаттар оны 2% немесе 3%-ға дейін төмендетті.

ZhasPro — Қазақстанда өз ісін бастайтындарға арналған қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде шығатын тәуелсіз басылым. Мұнда бір жерге жиналған: 2026 жылы бизнеске қандай грант пен жеңілдікті несие бар, жеке кәсіпкерді (ЖК; орысша ИП) қалай ашады, қандай салық төленеді және іс өзін қанша уақытта ақтайды. Әр сома мен мерзім бастапқы дереккөзбен салыстырылады, тексеру күні бетте көрсетіледі.

Ең жиі сұраққа қысқа жауап. 2026 жылы бастаушы кәсіпкерге берілетін негізгі қайтарымсыз грант — 400 айлық есептік көрсеткішке (АЕК; орысша МРП) дейін, яғни 1 730 000 ₸-ге дейін. Бірақ оған кез келген адам емес, № 272 Қағидалардағы 7 әлеуметтік осал санаттың азаматтары ғана үміткер бола алады. Жастар, студенттер мен әйелдер бөлек санат ретінде аталмаған. Толық шарттары — 400 АЕК грант бетінде.

Неден бастаған дұрыс?

Бастау нүктесін идея емес, қазіргі жағдайыңыз анықтайды. Кестеден өзіңізге жақын жолды табыңыз да, сол бөлімнен бастаңыз.

ZhasPro бөлімдері: кәсіпкердің жағдайына қарай алғашқы қадам, 2026
Сіздің жағдайыңызАлғашқы қадамҚай бөлімде
Идея бар, өз қаражатыңыз азгрантқа сай келетініңізді тексеруБизнеске гранттар 2026
Грантқа сай келмейсіз, капитал керекжеңілдікті несие, микрокредит, кепілдікБизнеске қаражат
Тіркелуге дайынсызЖК, ЖШС немесе өзін-өзі жұмыспен қамту режимін таңдауӨз ісің
Тіркеліп қойдыңызсалық режимі, декларация мерзімдеріШағын бизнес салықтары
Шығынды алдын ала білгіңіз келедісмета, табыс және өтелу мерзіміБизнес-жоспарлар
Тез есептеу керексалық, жалақы, өтелуКалькуляторлар

Бір ескерту. Қазақстандық іздеуде «грант» сөзі көбіне жоғары оқу орнындағы білім грантын білдіреді. ZhasPro тек бизнеске берілетін ақша туралы жазады, оқу гранты жайлы мұнда материал жоқ.

2026 жылы бизнеске қандай гранттар бар?

Бастаушыға арналған қайтарымсыз бағдарлама іс жүзінде екеу: 400 АЕК грант және әлеуметтік кәсіпкерлерге берілетін 5 млн ₸-ге дейінгі грант. Қалғаны — оқыту, қайтарылатын несие немесе жұмыс берушіге төленетін субсидия.

400 АЕК грантқа үміткер болу үшін үш шарт бірге керек: осал санаттың бірі, жұмыссыз мәртебесі немесе тіркелгеніне 1 жыл толмаған ЖК және мерзімі 3 жылдан аспаған «Бастау Бизнес» сертификаты. Өтінім тек онлайн, Business.enbek.kz порталында, электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ; орысша ЭЦП) арқылы беріледі. 2026 жылғы бірінші лек 24 маусым мен 8 шілде аралығында өтті, жоспар бойынша 3 764 грант берілді; 2026 жылғы 7 қазандағы жағдай бойынша екінші лек жарияланған жоқ. Келесі лекті өтінім қабылдау күнтізбесінен бақылаған ыңғайлы.

Санаттарды өзіңізге қалай тексеруге болатынын грантты кім ала алады беті түсіндіреді. Дайындық ретімен: «Бастау Бизнес» курсы, өтінімге қажетті құжаттар, грантқа арналған бизнес-жоспар. Комиссия неге қайтаратынын бас тарту себептері көрсетеді, ал ақшаны неге жұмсауға болатыны — рұқсат етілген шығындар тізімінде. «5 млн ₸ грант» деген сұраудың артында не тұрғанын 5 млн теңгелік грант талдауы ашады.

Жастар мен әлеуметтік жобаларға не бар?

Ескерте кетейік: № 272 Қағидаларда бизнеске берілетін бөлек «жастар гранты» жоқ. Жас адам 400 АЕК грантқа жалпы негізде, 7 санаттың біріне кірсе ғана үміткер бола алады. Оның орнына төрт жол бар, әрқайсысының өз шарты бар.

  • Жастарға микрокредит. Тіркелгеніне 5 жыл толмаған ЖК-ға 5 млн ₸-ге дейін, жылдық мөлшерлеме 2,5%-ға дейін, мерзімі 5 жылға дейін (мал шаруашылығына 7 жылға дейін), кепіл міндетті. Бұл — қайтарылатын ақша. Қағидаларда «жастардың» нақты жасы көрсетілмеген, ал 2026 жылға ашық қабылдау біз жинаған дереккөздерде табылған жоқ — өңірдегі жұмыспен қамту басқармасынан нақтылаңыз. Толығырақ — мемлекеттік микронесиелер бетінде.
  • «Тәуелсіздік ұрпақтары» конкурсы. Мәдениет және ақпарат министрлігі 2026 жылы 14-тен 34 жасқа дейінгі, 34 жасты қоса алғанда, азаматтарға 6 бағыт бойынша 3 млн ₸-ден 30 грант берді, бағыттың бірі — бизнес. 2026 жылғы қабылдау 21 сәуірден 21 маусымға дейін жүрді, қазір жабық.
  • Әлеуметтік кәсіпкерлік. Әлеуметтік жобаны бизнес ретінде іске асырғысы келетін жас кәсіпкерге ең жақын тетік — әлеуметтік кәсіпкерлер тізіліміне еніп, әкімдіктің 5 млн ₸-ге дейінгі грантына конкурс арқылы қатысу. Кемінде 20% өз үлесі керек, ЖК немесе жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС; орысша ТОО) болуы шарт. Өңірлердегі мерзімдер — әкімдік гранттары бетінде.
  • Алғашқы жұмыс тәжірибесі. Жастар практикасы бойынша жұмыс беруші арқылы түлекке 12 айға дейін айына 30 АЕК (2026 жылы 129 750 ₸) төленеді. Ақшаны кәсіпкер емес, қатысушы алады; шарттары — жұмыс орындарын субсидиялау бетінде.

2017–2022 жылдардағыдай жастар командасына әлеуметтік жобаға тікелей қайтарымсыз грант беретін республикалық бағдарламаны біз 2026 жылғы дереккөздерден таппадық. Жұмыс істеп тұрған ЖК-ға арналған басқа шаралар ЖК-ға арналған субсидиялар шолуында жиналған.

Грант жетпесе, ақшаны қайдан табуға болады?

Қайтарылатын ақшадан: жеңілдікті несие, «Даму» қорының кепілдігі және мөлшерлемені субсидиялау. Бұл жол грантқа сай келмейтін немесе 1,73 млн ₸-ден көп капитал керек адамдарға арналған. Шарттарды бизнеске жеңілдікті несиелер, «Даму» қоры және бизнесті нөлден ашуға несие материалдары салыстырады.

ЖК немесе ЖШС: тіркелуден бастап құжаттарға дейін

Бір адамның шағын ісіне көбіне ЖК жеткілікті, серіктестермен немесе сыртқы инвестормен жұмыс істесеңіз — ЖШС. Таңдауды ЖК ма, әлде ЖШС ме салыстыруы түсіндіреді, ал тіркеу қадамдары ЖК ашу нұсқаулығында. Табысы аз, қызметкері жоқ адамға өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режимі де бар.

Тіркелу кезінде экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінен (ЭҚЖЖ; орысша ОКЭД) код таңдалады — анықтамалық ЭҚЖЖ кодтары бөлімінде, оңайлатылған режимде рұқсат етілгені — рұқсат етілген ЭҚЖЖ тізімінде. Алғашқы клиентке шот пен акт керек болады: үлгілер бизнеске арналған құжаттар бөлімінде, мысалы төлем шоты. Банктен төлегенде төлем мақсатының коды (ТМК; орысша КНП) мен бенефициар коды (Кбе; орысша КБе) толтырылады: олар төлем кодтары анықтамалығында, жеке беттер — ТМК және Кбе.

Жаңа Салық кодексі шағын бизнеске не өзгертті?

2026 жылдан бастап оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимінің базалық мөлшерлемесі — табыстың 4%-ы, жылдық табыс шегі — 600 000 АЕК. Мәслихат мөлшерлемені 50%-ға дейін өзгерте алады, және 2026 жылы барлық 20 облыс орталығы оны 2% немесе 3%-ға дейін төмендетті. Қосылған құн салығы (ҚҚС) 16% болды, міндетті есепке тұру шегі — 10 000 АЕК.

Өз қалаңыздың мөлшерлемесі өңірлер бойынша мөлшерлемелер картасында. Режимнің толық ережесі — оңайлатылған декларация 2026 бетінде, ал декларацияны толтыру — 910 нысаны нұсқаулығында. ЖК өзі үшін төлейтін жарналар ЖК-ның әлеуметтік төлемдері бетінде, мерзімдер — салық төлеу мерзімдерінде.

Бизнес-жоспарлар мен калькуляторлар

Бізде 20-дан астам бизнес-жоспар бар, әрқайсысы теңгемен есептелген: смета, айлық табыс пен шығын, салық және өтелу мерзімі. Олардың бірнешеуі — 2017–2022 жылдары БАҚ жастар жобасының қатысушылары туралы жазған шағын іс түрлері: тігін ательесі, үйдегі тоқыма шеберханасы, балалар дамыту орталығы, наубайхана.

Өз санын енгізгіңіз келсе, калькуляторларды пайдаланыңыз. Бастапқы капитал калькуляторы сметаны 400 АЕК гранттың шегімен салыстырады, өтелу калькуляторы іс қанша айда өзін ақтайтынын көрсетеді, ал оңайлатылған режимдегі ЖК салығы жарты жылдық салықты есептейді. Қызметкер алсаңыз, жалақы калькуляторы қолға тиетін соманы шығарады. Жылдар бойынша АЕК мәндері — АЕК кестесінде, ең төменгі жалақы мен базалық мөлшерлеме — көрсеткіштер бөлімінде.

Өңірлер: бір ел, әртүрлі шарттар

Салық мөлшерлемесі, әкімдік бағдарламалары, жалдау мен жалақы өңірге қарай едәуір ерекшеленеді. Әр облыс пен үш республикалық маңызы бар қала бойынша карточкалар өңірлер бойынша бизнес бөлімінде жиналған. Мысалы, Түркістан облысы, Шымкент және Жамбыл облысы — оңтүстіктегі шағын бизнесі көп өңірлер.

ZhasPro кім және Zhas Project-ке қандай қатысы бар?

ZhasPro — тәуелсіз басылым: мемлекеттік орган емес, бағдарлама операторы емес, грантқа өтінім қабылдамайды және оны алуға ақылы көмек көрсетпейді. Мәтіндерді ZhasPro редакциясы дайындайды.

Zhas Project — Дүниежүзілік банк пен ҚР Білім және ғылым министрлігінің 2017–2022 жылдардағы жастар жобасы: 14–29 жастағы жастар 3–5 адамдық командамен оқудан өтіп, 1 000 000 ₸-ге дейінгі грантпен тәлімгердің көмегімен әлеуметтік жобаларды іске асырды. 2020 жылғы наурызда NUR.KZ пен Zakon.kz жоба коронавирусқа байланысты жұмысын уақытша тоқтататынын хабарлады, ал 2022 жылғы наурызда Zakon.kz жобаның аяқталуына арналған дөңгелек үстел туралы жазды. Азаматтық бастамаларды қолдау орталығының (АБҚО; орысша ЦПГИ) дерегі бойынша, 2022 жылдан бері сол атаумен гранттық бағдарламаны Мәдениет және ақпарат министрлігінің Жастар және отбасы істері комитеті жүргізеді; біз тапқан соңғы қабылдау — 2024 жыл. ZhasPro — Қазақстанда бизнесті қалай ашу және жүргізу туралы тәуелсіз басылым; біз мемлекеттік орган емеспіз және өтінім қабылдамаймыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

ZhasPro грантқа өтінім қабылдай ма?
Жоқ. ZhasPro — тәуелсіз басылым, мемлекеттік орган да, бағдарлама операторы да емес. 400 АЕК грантқа өтінім тек Business.enbek.kz порталында ЭЦҚ арқылы беріледі, делдалға ақы төлеудің қажеті жоқ. Біз шарттарды, мерзімдерді және жиі кездесетін қателерді түсіндіреміз.
Жастарға бизнес ашуға қайтарымсыз грант бар ма?
№ 272 Қағидаларда бөлек «жастар гранты» жоқ: жас адам 400 АЕК грантқа 7 санаттың біріне кірсе ғана үміткер бола алады. Жастарға 2,5%-ға дейінгі мөлшерлемемен 5 млн ₸-ге дейінгі микрокредит және «Тәуелсіздік ұрпақтары» республикалық конкурсы бар; 2026 жылғы конкурсқа қабылдау 21 маусымда жабылды.
ZhasPro мен 2017–2022 жылдардағы Zhas Project бір жоба ма?
Жоқ. Zhas Project — Дүниежүзілік банк пен ҚР Білім және ғылым министрлігінің 2017 жылы басталған жастар жобасы; 2022 жылдан бері сол атаумен Мәдениет және ақпарат министрлігінің бағдарламасы жүр, табылған соңғы қабылдауы — 2024 жыл. ZhasPro — Қазақстанда бизнесті қалай ашу және жүргізу туралы тәуелсіз басылым; біз мемлекеттік орган емеспіз және өтінім қабылдамаймыз.
Сайттағы сандар қаншалықты жиі жаңартылады?
Гранттар туралы беттер өтінім қабылдаудың әр легінің алдында жаңартылады, салық туралы беттер — заң өзгергенде. Әр бетте соңғы түзету күні мен дереккөздерді тексеру күндері көрсетілген.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. Кәсіпкерлік бастамаға жәрдемдесу жөніндегі шараларды ұйымдастыру және қаржыландыру қағидалары (ЕХӘҚМ 2023 жылғы 30 маусымдағы № 272 бұйрығы, 2026 жылғы редакция): 400 АЕК грант, жастарға микрокредит · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  2. ЕХӘҚМ: 2026 жылғы бірінші лек — 24.06–08.07, 3 764 грант, 400 АЕК немесе 1 730 000 ₸ (11.06.2026) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  3. Business.enbek.kz: бизнес-идеяларға берілетін гранттың шарттары мен кестесі · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. Үкіметтің 2024 жылғы 17 қыркүйектегі № 754 қаулысы: әлеуметтік кәсіпкерлерге 5 млн ₸-ге дейінгі гранттар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  5. Үкіметтің 2023 жылғы 15 маусымдағы № 476 қаулысы: субсидияланатын жұмыс орындары, жастар практикасы — айына 30 АЕК · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  6. Мәдениет және ақпарат министрлігі: «Тәуелсіздік ұрпақтары» гранты 2026 — 3 млн ₸-ден 30 грант (21.04.2026) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  7. Қазақстан Республикасының Салық кодексі (2026): оңайлатылған режимнің 4% мөлшерлемесі және мәслихаттың оны 50%-ға дейін өзгерту құқығы, ҚҚС 16% · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  8. NUR.KZ: Zhas Project коронавирусқа байланысты жұмысын уақытша тоқтатады (2020 жылғы 30 наурыз) · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
  9. Zakon.kz: Zhas Project жұмысын тоқтата тұруы (30.03.2020); жобаның аяқталуына арналған дөңгелек үстел (09.03.2022), орысша · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
  10. Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы (АБҚО; орысша ЦПГИ): Zhas Project бағдарламасы 2022 жылдан, 2024 жылғы қабылдау · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
  11. Жоба сайтының архивтік беттері (web.archive.org, 2018–2022 жылғы көшірмелер): жобаның мақсаты, қатысушылардың жасы, грант пен шәкіртақы мөлшері · тексерілді 2026 жылғы 2 қазан

Бөлімдер

  • Гранттар

    Қайтарымсыз грант 2027: 7 санатқа 400 АЕК-ке дейін (бюджет жобасы бойынша 1 877 200 ₸), әлеуметтік кәсіпкерге 5 млн ₸-ге дейін, микрокредит…

  • Жастар

    Қазақстандағы жастарға гранттар, тағылымдамалар және волонтерлік 2027: міндетіңізге қай шара сай келеді, кімге жүгіну керек және қандай…

  • Қаржыландыру

    Бизнеске несие 2027: ақшаны 2,5%, 7–8% және 12,6%-бен қайдан алуға болады — «Іскер аймақ», «Өрлеу», «Даму» кепілдігі 85%-ға дейін,…

  • Өз ісің

    Кәсіпкерлік 2027: ЖК қашан міндетті, ЖК мен ЖШС-ті бір жұмыс күнінде тегін тіркеу, салық режимі, деректерді өзгерту және жабу — Қазақстанда.

  • Салықтар

    ЖК салықтары 2027: оңайлатылған режимде, ЖБТ-де және өзін-өзі жұмыспен қамтығандар не төлейді, өзі үшін 22 525 ₸-ден жарна, 2026 → 2027…

  • Құжаттар

    ЖК мен ЖШС-ке арналған құжаттар 2027: Қаржы министрінің № 562 бұйрығы бекіткен бланкілер, еркін нысандағы құжаттар, міндетті деректемелер…

  • Төлем кодтары

    Қазақстандағы төлем кодтары 2027: ТМК, Кбе және БСК деген не, салыққа, әлеуметтік төлемге, жалақыға және жалдауға қандай код қойылады,…

  • ЭҚЖЖ

    ЭҚЖЖ (ОКЭД) 2027 қазақша: код қалай оқылады, 1 шілдеден не өзгерді, қай кодтарға оңайлатылған режимге тыйым бар, қайсысы өзін-өзі жұмыспен…

  • Бизнес-жоспарлар

    Бизнес-жоспар 2027: теңгемен есептелген 28 формат, 20 облыс орталығындағы жалдау мен жалақы, смета әдістемесі және 400 АЕК грант сметаның…

  • Калькуляторлар

    Қазақстан кәсіпкеріне арналған калькуляторлар 2027: қолға тиетін жалақы, жұмыс беруші мен ЖК жарналары, 16% ҚҚС, 2026 және 2027 жылғы АЕК,…

  • Көрсеткіштер

    Қазақстандағы 2026–2027 көрсеткіштері: ЕТЖ 85 000 ₸, АЕК 4 325 ₸, күнкөріс деңгейі 50 851 ₸, базалық мөлшерлеме және 2027 жылғы жоба —…

  • АЕК

    Жылдар бойынша АЕК Қазақстанда 2000–2027: 725 ₸-ден 2026 жылғы 4 325 ₸-ге дейін, бюджет заңдарына сілтемесі бар кесте және теңгеге аудару…

  • Зерттеулер

    Қазақстанның шағын бизнесі туралы деректер бір каталогта: басты саны мен күні бар алты материал, әдістеме, CSV және дәйексөз талаптары.…

  • Өңірлер

    Қазақстан өңірлеріндегі бизнес 2027: 20 облыс орталығындағы оңайлатылған режим мөлшерлемесі мәслихат шешімінің нөмірімен, әкімдік…

  • Сөздік

    Қазақстандағы кәсіпкер сөздігі: АЕК, ЕТЖ, ҚҚС, ЖК, ЖШС, ЭШФ және тағы 20 термин заң нормасымен, 2026 және 2027 жылғы мәндерімен. Алфавиттік…

Есте сақтайтын мерзімдер

  • ай сайын, 25-іне дейін ЖК-ның өзі және қызметкерлері үшін әлеуметтік төлемдер: МЗЖ, ӘА, МӘМС ай сайын келесі айдың 25-інен кешіктірмей (Әлеуметтік кодекс 246, 248-баптар)
  • II жартыжылдық үшін 910.00 оңайлатылған декларациясы келесі жылдың 15 ақпанынан кешіктірмей (СК 727-бап)
  • ЖТС және әлеуметтік салық бойынша 200.00 декларациясы (жұмыс беруші), тоқсан сайын тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей
  • II жартыжылдық үшін оңайлатылған декларация бойынша салық төлеу келесі жылдың 25 ақпанынан кешіктірмей
  • Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК үшін 220.00 ЖТС декларациясы келесі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей (СК 420-бап)

Барлық мерзімдері бар салық күнтізбесі