ZhasPro

2027 жылдан бастап бизнесті тексеруге мораторий: 2026 жылғы қарашадағы жағдай

Қысқаша

  • 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауында Президент микро және шағын бизнесті тексеруге 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап үш жылдық мораторийді талқылауды ұсынды. Бұл — заң емес, ұсыныс.
  • 2026 жылғы 16 қарашада мораторий туралы жарлық, заң немесе жарияланған жоба жоқ; Ұлттық экономика министрлігінің дерегінше, үкімет оны депутаттармен талқылап жатыр, соның ішінде профилактикалық бақылауға да таратуды.
  • Қандай тексерулер қалатыны, салықтық тексерулер мен камералдық бақылаудың не болатыны әзірге айқындалмаған.
  • Мораторий салық төлеу мен есептілік тапсыру міндетін жоймайды: 2027–2029 жылдардағы қателерді ол аяқталғаннан кейін тексеруге болады.

2027 жылдан бастап бизнесті тексеруге мораторий әзірге тек ұсыныс: 2026 жылғы 28 қазанда Президент Жолдауында микро және шағын бизнесті тексеруге 2027 жылғы 1 қаңтардан үш жылдық тыйым салуды талқылауды ұсынды. 2026 жылғы 16 қарашада заң, жарлық немесе жарияланған жоба жоқ, сондықтан қандай тексерулерге тыйым салынатыны және ерекшеліктер болатыны белгісіз. Төменде — Жолдауда не айтылғаны, одан кейін не расталғаны және жеке кәсіпкер (ЖК) мен жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС) мораторийге мерзімінен бұрын сенбей, қалай дайындалуы керек.

2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауда не айтылды

Ақорда сайтындағы Жолдау мәтінінде Президент 2020–2023 жылдардағы микро және шағын бизнесті тексеруге мораторий тәжірибесіне сілтеме жасап, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап кезекті үш жылдық мораторий енгізудің орындылығын талқылауды ұсынды. Жаңа үзілісті ол стратегиялық деп атады — бақылау-қадағалау жүйесін қайта іске қосу үшін.

Оған сол Жолдаудағы сандар себеп болды: 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында ЖК тарапынан бұзушылықтар 34%-ға азайған, ал айыппұл сомасы 11%-ға жуық өскен, жоспардан тыс тексерулер ондаған есе көбейген.

Тотальная стройка, мораторий для бизнеса и новые доходы: итоги Послания - 2026
Бейне: Тотальная стройка, мораторий для бизнеса и новые доходы: итоги Послания - 2026 · BAQ KZ / rus ·
Жолдау айтылған күнгі шолу (орысша); мораторий туралы — бизнеске арналған бөлімде.

2026 жылғы 16 қарашада не белгілі және не жоқ

2027 жылғы тексеруге мораторий: расталғаны мен ашық сұрақтар, 16.11.2026 салыстырылды
СұрақЖағдайы
Кім ұсындыПрезидент, 28.10.2026 Жолдауы
Мерзіміұсынылды: 2027 жылғы 1 қаңтардан үш жылға
Кімге қатыстыЖолдауда — микро және шағын бизнес
Құжатжоқ: жарлық та, заң да, жарияланған жоба да жоқ
Кім талқылап жатырүкімет депутаттармен, Ұлттық экономика министрлігінің дерегінше (inbusiness.kz, 11.11.2026)
Профилактикалық бақылаумораторийді оған да тарату талқылануда
Ерекшеліктер (салалар, тексеру түрлері)айқындалмаған
Салықтық тексерулер мен камералдық бақылауайқындалмаған

Қазір тексеру қанша. inbusiness.kz келтірген energyprom.kz деректері бойынша, 2026 жылғы қаңтар–қыркүйекте 99,6 мың тексеру өткен — бір жыл бұрынғыдан 42,3%-ға көп; шағын бизнесте — 41,4 мың, өсім 52,2%.

Ұсыныс — әлі ереже емес. Құжат жоқ кезде Кәсіпкерлік кодекс бойынша тексерудің әдеттегі ережелері қолданылады. Тексерушілерге не болады, не болмайды — Кәсіпкерлік кодекс туралы материалда, ал салықтық тексеру қалай өтетіні — ЖК-ны салықтық тексеру нұсқаулығында талданған.

Мораторий кімге қатысты және нені нақты жоймайды

Микро және шағын бизнес — кәсіпкерлік субъектілерінің санаттары; сіздің ЖК немесе ЖШС қайсысына жататынын Кәсіпкерлік кодекс туралы материал түсіндіреді. Мораторий енгізілсе де, ол міндеттерді емес, тексерулерді шектейді:

  • салықтар мен жарналарды уақытында төлеу керек — төлеу мерзімдері өзгермейді;
  • декларациялар әдеттегідей тапсырылады, мысалы, оңайлатылған режимдегі 910 нысаны;
  • кешіктірілген төлемге өсімпұл тексерулерге қарамастан есептеледі — оны өсімпұл калькуляторы есептейді.

Салық кеңесшісі Раушан Тасшоинова Kursiv басылымына берген пікірінде (09.11.2026) салықтар бойынша жалпы талап қою мерзімі үш жыл, ал төлеушілердің бір бөлігі үшін бес жыл екенін еске салды. Мораторий 2029 жылғы 31 желтоқсанда аяқталса, 2027–2029 жылдардағы кезеңдерді теория жүзінде 2030 жылы-ақ тексеруі мүмкін, сонда қателер қосымша есептелген салыққа, өсімпұл мен айыппұлға айналады.

ЖК мен ЖШС қазір не істеуі керек

Қадамдар ретімен

  1. Қадам 1

    Есепті мораторийге сеніп өзгертпеңіз. Құжат қабылданғанға дейін тексерулер қолданыстағы ережелер бойынша жүреді.

  2. Қадам 2

    Берешегіңізді тексеріңіз. Берешек пен өсімпұл салық берешегі бетінде көрінеді: берешекті кез келген тексеруге дейін жапқан дұрыс, мораторий оған әсер етпейді.

  3. Қадам 3

    Бастапқы құжаттарды ретті ұстаңыз. Электрондық шот-фактура (ЭШФ), тауарларға арналған ілеспе жүкқұжат (ТІЖ; орысша СНТ) және актілер — мораторийге кірмеуі мүмкін камералдық бақылаудың негізі; қараңыз: ЖК айыппұлдары.

  4. Қадам 4

    Заң мәтінін қадағалаңыз. Жоба немесе шарттары жазылған қол қойылған құжат шыққанда, бұл материалды жаңартамыз.

2027 жылғы салықтар мен бизнес ережелері туралы жаңалықтар ЖК мен ЖШС салықтары бөлімінде жиналған, ал Жолдаудың жалақы жөніндегі күн тәртібін — ең төменгі жалақыны 110 000 ₸-ге дейін көтеруді — ЕТЖ туралы материал талдайды.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

Бизнесті тексеруге мораторий қай күннен басталады?
Әзірге ешқай күннен басталмайды. Президент мораторийді 2027 жылғы 1 қаңтардан үш жылға енгізуді талқылауды ұсынды, бірақ 2026 жылғы 16 қарашада шешім жоқ: жарлық та, заң да қабылданған жоқ. Күні мен шарттарын әлі қабылданбаған құжат айқындайды.
2027 жылғы мораторий кімге қатысты болады?
Жолдауда микро және шағын бизнес туралы айтылады. Салалар немесе тексеру түрлері бойынша ерекшеліктер бола ма — заң мәтінінен белгілі болады. Орта және ірі бизнес ұсыныста аталмаған.
Мораторий салықтық тексерулерді тоқтата ма?
Белгісіз. Салық кеңесшісі Kursiv басылымына берген сұхбатында камералдық бақылау және басқа рәсімдер заң бойынша мораторий кезінде де жалғаса алатынын, ал салықтар бойынша жалпы талап қою мерзімі үш жыл екенін еске салды.
Бұрын мораторий болған ба?
Иә, 2020–2023 жылдары микро және шағын бизнесті тексеруге мораторий болған — Президент сол тәжірибеге сілтеме жасайды. Ол мораторий тексерудің барлық түріне тыйым салмаған: заңда ерекшеліктер болды.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері», 28.10.2026: мораторий, айыппұлдар және жоспардан тыс тексерулер (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  2. Kazinform: Президент 2027 жылдан шағын бизнесті тексеруге мораторий енгізуді ұсынды (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  3. Inbusiness.kz, 11.11.2026: Ұлттық экономика министрлігінің ұстанымы, 2026 жылғы қаңтар–қыркүйектегі тексерулер саны (energyprom.kz деректері бойынша, орысша) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  4. Kursiv, 09.11.2026: мораторий салық міндеттемелерінен босатпайды — салық кеңесшісінің пікірі (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  5. Digital Business, 28.10.2026: үш жылдық мораторий туралы ұсыныс және сарапшы пікірі (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша

Осы тақырыпқа қатысты