ЖК деректемелері: бұл не, қайдан алуға болады және қалай рәсімдеу керек
Не өзгерді
2025 жылғы 2 желтоқсаннан бастап Ұлттық Банктің № 139 Нұсқаулығы күшін жойды: Кбе үшін экономика секторы ҰБ-нің № 203 Қағидалары және ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 жіктеуіші бойынша анықталады; ЖК бұрынғыдай 9-секторға жатады және Кбе 19 алады.

Қысқаша
- ЖК деректемелері — ЖК атауы, кәсіпкердің ЖСН-і, банктегі 20 таңбалы шот (ЖСК), банктің БИК-і мен атауы және Кбе 19; қызмет мекенжайы контрагент талап етсе қосылады.
- Кәдімгі ЖК-да бөлек БСН жоқ: «ЖСН/БСН» бағанында ЖСН көрсетіледі. Өз БСН-і тек бірлескен кәсіпкерлік нысанындағы ЖК-да болады.
- Резидент ЖК-ның Кбе-сі — 19 (резидент + 9-сектор, «Үй шаруашылықтары»); бейрезидент ЖК-да — 29. Салыстыру үшін: ЖШС-те — 17.
- Шот нөмірі мен БИК өз банкіңіздің қосымшасындағы деректемелер туралы анықтамадан, оның ішінде Kaspi Pay-ден алынады; банктің Кбе-сі (14) ЖК деректемелеріне жазылмайды.
- ЖК деректемелерінде мөр міндетті емес: ЖК-ны мөрі болуға міндеттейтін норманы біз таппадық.
Жеке кәсіпкердің (ЖК; орысша ИП) деректемелері — ЖК-ны танитын және оған ақша төлейтін деректер: ЖК атауы, кәсіпкердің жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН; орысша ИИН), банк шотының нөмірі — жеке сәйкестендіру коды (ЖСК; орысша ИИК, 20 таңба), банктің сәйкестендіру коды (БИК) мен банк атауы және бенефициар коды (Кбе; орысша КБе) 19. Кәдімгі ЖК-да бөлек бизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН; орысша БИН) жоқ — «ЖСН/БСН» бағанында ЖСН жазылады. Шот нөмірі мен БИК ЖК шоты ашылған банк қосымшасындағы деректемелер туралы анықтамадан, оның ішінде Kaspi Pay-ден алынады. Деректемелерге мөр міндетті емес. Төменде — деректемелер кестесінің үлгісі, әр жолдың түсіндірмесі, оларды қайдан алу керегі және төлем тапсырмаларындағы жиі қателер.
ЖК деректемелері неден тұрады?
Екі бөліктен: кәсіпкердің өз деректері және оның банктегі шотының деректері. Бірінші бөлігін тіркеу құжаттары, екіншісін банк береді.
| Деректеме | Не көрсетіледі | Қайдан алынады |
|---|---|---|
| Атауы | «ЖК» + тіркеу кезінде мәлімделген атау | ЖК қызметінің басталғаны туралы хабарлама |
| ЖСН («ЖСН/БСН» бағанында) | кәсіпкердің 12 цифрлық ЖСН-і | жеке куәлік, хабарлама |
| Мекенжай | бизнес жүргізілетін мекенжай — контрагент сұраса | ЖК-ның тіркеу деректері |
| ЖСК (шот нөмірі) | 20 таңба, KZ-тен басталады | банк қосымшасындағы деректемелер туралы анықтама |
| Банк | банктің атауы | деректемелер туралы анықтама |
| Банктің БИК-і | 8 таңба: мысалы, Halyk-та — HSBKKZKX | деректемелер туралы анықтама, банк сайты |
| Кбе | резидент ЖК үшін 19, бейрезидент үшін 29 | ҰБ-нің № 203 Қағидалары |
| Басшы | кәсіпкердің аты-жөні | — |
Мұндай кестені шартқа, төлем шотына және актіге қосады. «ЖСК» мен «БИК» жолдарының мәні — тек өз банкіңіздің анықтамасынан: оларды бөгде құжаттардан немесе іздеуден көшіру — төлемдердің қайтарылуының жиі себебі. Деректемелер блогы бар дайын құжат үлгісі — төлем шоты материалында.
ЖК-да неге БСН емес, ЖСН бар?
Өйткені сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы заң осылай құрылған: БСН заңды тұлғаға, филиалға, өкілдікке және бірлескен кәсіпкерлік нысанындағы ЖК-ға, ал ЖСН жеке тұлғаға, оның ішінде кәдімгі ЖК-ға беріледі.
Практикалық қорытынды: жеке ЖК үшін «БСН» — оның ЖСН-і. Бағаны «ЖСН/БСН» деп аталатын бланктерде кәсіпкер өз ЖСН-ін жазады, бұл қате емес. Бөлек БСН бірлескен ЖК тіркегенде ғана пайда болады — мысалы, ерлі-зайыптылардың кәсіпкерлігі немесе отбасылық кәсіпкерлік.
ЖК-дан айырмашылығы — жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС; орысша ТОО) заңды тұлға ретінде әрқашан 12 цифрдан тұратын өз БСН-ін алады. Сондықтан контрагент-ЖК мен контрагент-ЖШС-ті тексеру әр түрлі көрінеді: ЖК-ны ЖСН бойынша, ЖШС-ті БСН бойынша іздейді. Мұны қалай жасау керегі ЖК-ны ЖСН бойынша тексеру және БСН бойынша іздеу нұсқаулықтарында талданған.
ЖСН құрылымын тарқатып жазбаймыз: нөмірлерді қалыптастырудың 2007 жылғы қағидалары 2023 жылы күшін жойды, ал қолданыстағы тәртіпті ашық мәтіннен таппадық. ЖСН 12 цифрдан тұратынын және бір рет берілетінін білу жеткілікті.
Неге ЖК-ның Кбе-сі 19?
Өйткені Кбе екі цифрдан құралады: 1 — Қазақстан резиденті, 9 — «Үй шаруашылықтары» экономика секторы, ал ЖК секторлар жіктеуіші бойынша дәл үй шаруашылықтарына жатады.
ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 жіктеуішінде (орысша КСЭ НК РК 13-2019) үй шаруашылықтары корпорацияланбаған кәсіпорындарды — заңды тұлға болып табылмайтындарды — қамтиды, ал жұмыс берушілер кіші секторына ЖК ретінде тіркелген тұлғалар тікелей кіреді. Банк тәжірибесі мұны растайды: Halyk Bank білім базасындағы мысал — ҚР жеке кәсіпкері үшін 19. Код туралы толығырақ — Кбе 19 бетінде, барлық мәні — Кбе: бенефициар коды анықтамалығында.
| Алушы кім | Кбе |
|---|---|
| ЖК — ҚР резиденті | 19 |
| ЖК немесе жеке тұлға — бейрезидент | 29 |
| ЖШС — ҚР резиденті | 17 |
| Заңды тұлға — бейрезидент | 27 |
| Екінші деңгейдегі банк | 14 |
Дәл осы код кері бағытта да жұмыс істейді: ЖК төлемді өзі жібергенде оның ақша жөнелтушінің коды (АЖК; орысша КОд) да — 19. ЖШС үшін осындай рөлде Кбе 17 қойылады. Төлемнің мақсатын Кбе емес, төлем мақсатының коды (ТМК; орысша КНП) белгілейді.
Өз ЖК-ңыздың деректемелерін қайдан алуға болады?
ЖК шоты ашылған банктің қосымшасынан немесе интернет-банкінен: онда шот деректемелері туралы анықтама жасалады. ЖК-ның өзі туралы деректер — атауы, ЖСН, мекенжай — қызметтің басталғаны туралы хабарламадан алынады.
Kaspi. Kaspi-де ЖК шоты Kaspi Pay қосымшасында ашылады, деректемелер туралы анықтама да сол жерден алынады. Мәзірдегі нақты жолды Kaspi Гид сипаттамайды, сондықтан біз оны келтірмейміз. Kaspi Bank-тің БСН-і біз салыстырған кезде банк сайтынан табылмады — клиентке төлеу үшін әдетте банктің БСН-і емес, алушының БИК-і мен шоты керек; екеуі де анықтамада бар.
Halyk және басқа банктер. Halyk-та аударымға арналған клиент шоты — 20 таңбалы, банктің БИК-і — HSBKKZKX (13.10.2026 салыстырылды). Басқа банктердің деректемелері салыстыру күнімен Қазақстан банктерінің БСН мен БИК-і кестесінде жиналған. Шот әлі болмаса, тарифтер ЖК-ға арналған ағымдағы шот талдауында салыстырылған.
Деректемелер өзгерсе — басқа банкте шот аштыңыз, мекенжайды немесе атауды ауыстырдыңыз — оларды шарттарда жаңартыңыз. ЖК-ның тіркеу деректерінің (мекенжай, атау) өзгерісін 10 жұмыс күнінен кешіктірмей хабарламада көрсету керек; тәртібі ЖК деректерін қалай өзгерту нұсқаулығында.
Басқа ЖК-ның деректемелерін қалай білуге болады?
ЖК-ның өзінен шот деректемелері туралы анықтама сұрау керек. Кәсіпкердің шот нөмірін ашық көрсететін мемлекеттік сервис біздің дереккөздерде жоқ.
Өзіңіз тексере алатыныңыз — тіркеу. Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК; орысша КГД) порталындағы «Поиск налогоплательщика» (салық төлеушіні іздеу) сервисінде «Индивидуальный предприниматель» (жеке кәсіпкер) санаты бар, ЖСН/БСН немесе ЖК атауы бойынша іздеуге болады; кіру керек емес, бірақ reCAPTCHA тұр. Нәтижеде нақты қай өрістер көрсетілетінін біз тексерген жоқпыз, сондықтан нәтиженің скриншотын күнімен сақтаңыз. Тексерудің толық тәртібі — контрагентті тексеру нұсқаулығында.
Деректемелердегі жиі қателер:
| Белгі | Себебі | Шешімі |
|---|---|---|
| ЖК-ға төлем қайтып келді | Қолмен көшірілген қате ЖСК немесе БИК | Деректемелерді алушы банкінің анықтамасынан алу |
| ЖК-ның төлем тапсырмасында Кбе 14 тұр | Алушының емес, банктің коды көрсетілген | Резидент ЖК-ға — 19 |
| Контрагент «ЖК-ның БСН-ін» сұрайды | Шатасу: кәдімгі ЖК-да БСН жоқ | «ЖСН/БСН» бағанында ЖСН-ді көрсету |
| Төлем тапсырмасында NBRKKZKX БИК-і тұр | Банк сайтынан Ұлттық Банктің БИК-і көшірілген | Анықтамадан алушы банкінің БИК-ін көрсету |
| Бухгалтерия деректемелерге мөр талап етеді | Норма емес, әдет | Талаптың жоқтығына сілтеме жасау; толығырақ төменде |
ЖК деректемелеріне мөр керек пе?
Жоқ. Тексерілген нормалардан ЖК-ның мөрі болу міндетін таппадық, ал жеке заңды тұлғалар 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап мөрден босатылған (ҚР АК, 33-бап 2-тармақ).
Ерекшеліктер арнайы заңдар бойынша немесе нақты шарттың не банктің талаптары бойынша болуы мүмкін — оларды құжаттың өзінен тексерген жөн. Мысалдармен талдау — ЖК-ға мөр керек пе материалында.
Интернет арқылы сатсаңыз, интернет-дүкенге нені рәсімдеу керегі ЖК-дағы интернет-дүкен нұсқаулығында талданған. ЖК есептілікті тоқтата тұрса немесе жабылып жатса, шот деректемелері уақыт өте келе жұмыс істемей қалады: оңайлатылған жабудың алдында ЖК-ның барлық шоты жабылуы керек — ЖК-ны салық төлеушінің кабинеті арқылы жабу және ЖК қызметін тоқтата тұру беттерін қараңыз. Нысанды әлі таңдап жүрсеңіз, өзін-өзі жұмыспен қамтыған мен ЖК-ны салыстырыңыз: өзін-өзі жұмыспен қамтыған — ЖК ретінде тіркелмеген жеке тұлға, оның ЖК деректемелері жоқ. Қалған нұсқаулықтар — «Өз ісің» бөлімінде.
Келесі қадам
- КбеКбе — алушының екі таңбалы бенефициар коды: резиденттігі мен экономика секторы. ЖК мен жеке тұлғада 19, ЖШС-те…
- ТМКТМК (КНП) — ҰБ-нің № 203 Қағидалары бойынша үш таңбалы төлем мақсатының коды: 10 бөлімде 308 код. Жиі…
- Қазақстандағы төлем шоты: 2027 үлгісі және қалай жазу керекТөлем шоты (счёт на оплату) Қазақстанда: бекітілген бланкі жоқ, үлгі Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7…
- Төлем кодтарыҚазақстандағы төлем кодтары 2027: ТМК, Кбе және БСК деген не, салыққа, әлеуметтік төлемге, жалақыға және…
Жиі қойылатын сұрақтар
ЖК деректемелерін Kaspi-ден қайдан табуға болады?
Басқа ЖК-ның деректемелерін қалай білуге болады?
ЖК-ның Кбе-сі қандай?
ЖК-ға БСН керек пе?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ҚР 2007 жылғы 12 қаңтардағы № 223-III «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» Заңы: ЖСН және БСН (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары (ҰБ № 203): Кбе/АЖК кодтары, 1-қосымша — экономика секторлары (03.07.2026 редакциясы) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 «Экономика секторларының жіктеуіші»: ЖК «Үй шаруашылықтары» секторында · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Halyk Bank, білім базасы: ҚР ЖК-сында Кбе 19, шетелдік ЖШС-те — 27 · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Halyk Bank: аударымдарға арналған деректемелер, клиент шоты 20 таңба · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
- МКК: «Поиск налогоплательщика» — санаттар, ЖК-ны ЖСН/БСН және атауы бойынша іздеу · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
- ҚР Азаматтық кодексі, 33-бап 2-тармақ: жеке заңды тұлғалардың мөрі міндетті емес · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан