ЖК есептілігін тоқтата тұру немесе ЖК-ны жабу: шарттар, тәуекелдер, қайта бастау
Не өзгерді
2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша қосылды: АЕК 4 325 ₸ орнына 4 693 ₸, ЕТЖ — екі мән (жоба 85 000 ₸, тапсырма 110 000 ₸); 2026 жылғы сомалар жыл соңына дейін сақталды.

Қысқаша
- 2026 жылғы Салық кодексі бойынша ЖК қызметі емес, салық есептілігін ұсыну тоқтатыла тұрады (117-бап); ЖК бұл кезде есепте қалады.
- Тоқтата тұрудың жалпы мерзімі талап қою мерзімінен аспайды: шағын және орта бизнес үшін 3 жыл; «5 жылға дейін» тек ірі бизнеске қатысты.
- Салық салу объектілері, салық пен әлеуметтік төлемдер бойынша берешек, салық органының орындалмаған хабарламалары болса немесе ЖК әрекетсіз салық төлеушілер тізілімінде тұрса, тоқтата тұруға болмайды.
- Кез келген есептілікті тапсырған сәттен немесе салық органы тоқтата тұру кезеңінде қызметті анықтаған сәттен есептілік автоматты түрде қайта басталды деп саналады.
- Есептілігін тоқтата тұрған ЖК МӘМС жарналарын дербес төлеуші ретінде төлейді — 1 ЕТЖ-нің 5%-ы, 2026 жылы айына 4 250 ₸.
2026 жылы жеке кәсіпкерді (ЖК) тек бір мағынада тоқтата тұруға болады — салық есептілігін ұсынуды тоқтата тұру. Салық кодексінің 117-бабында солай тұжырымдалған. ЖК есепте қалады, бірақ декларация тапсырмайды. Мерзімі талап қою мерзімінен аспайды, яғни шағын және орта бизнес (ШОБ) үшін 3 жыл. Шарт біреу, бірақ қатаң: салық салу объектілері де, берешек те, салық органының орындалмаған хабарламалары да болмауы керек. Бұл уақытта қызмет жүргізуге болмайды — салықтық салдары бар алғашқы операцияның өзі есептілікті қайта бастайды.
2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы ЕТЖ: бюджет жобасында — 85 000 ₸, ал Президент 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауында оны 110 000 ₸-ге дейін көтеруді тапсырды; нақты сома бюджет туралы заңға байланысты.
| Көрсеткіш | 2026 | 2027: бюджет жобасы | 2027: Президент тапсырмасы |
|---|---|---|---|
| 1 ЕТЖ | 85 000 ₸ | 85 000 ₸ | 110 000 ₸ |
Қайта оралатыныңызға сенімді болмасаңыз, мұны жабумен салыстырыңыз: жабудың тәртібі мен мерзімдері ЖК-ны қалай жабу нұсқаулығында. Төменде — тоқтата тұру шарттары, бас тарту негіздері, үзіліс кезіндегі төлемдер және қайта бастау.
Тоқтата тұрудың ЖК-ны жабудан айырмашылығы неде?
Есептілігі тоқтатыла тұрған ЖК жойылмайды: ол есепте тұрады және жаңа тіркеусіз жұмысқа қайта орала алады. Жабылған ЖК есептен шығарылған, қайта оралу үшін оны жаңадан ашу керек.
Кестедегі қысқартулар: МӘМС — міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру, ЕТЖ — ең төменгі жалақы, ҚМ — Қаржы министрлігі.
| Көрсеткіш | Есептілікті тоқтата тұру | ЖК-ны жабу |
|---|---|---|
| ЖК мәртебесі | есепте қалады | есептен шығарылады |
| Норма | СК 117-бап | СК 74–76-баптар, ҚМ № 654 бұйрығы |
| Мерзімі | ШОБ үшін 3 жылдан аспайды, ірі бизнес үшін — 5 жыл | мерзімсіз |
| Берешек | тоқтата тұрудан бас тартады | есептен шығарудан бас тартады |
| Салық салу объектілері | тоқтата тұруға болмайды | салық төленсе, жабуға кедергі емес |
| Қызмет | болмайды — оны бастау есептілікті қайта бастайды | болмайды — жаңа тіркеу керек |
| Өзі үшін МӘМС жарналары | 1 ЕТЖ-нің 5%-ы — айына 4 250 ₸ | есептен шығарылғаннан кейін есептелмейді |
| Мәжбүрлеп тоқтату | қолданылмайды (109-бап) | — |
| Жұмысқа қайта оралу | есептілікті қайта бастау | ЖК-ны қайта ашу |
Шек талап қою мерзіміне байланған — салық органы өткен қызметті сол мерзім ішінде тексеруге құқылы. ШОБ үшін ол 3 жыл (65-бап). Ескі мақалаларда кездесетін «ЖК-ны 5 жылға дейін тоқтата тұру» деген тұжырымды шағын ЖК-ға қолданбаңыз: 5 жыл — тек ірі бизнес пен жер қойнауын пайдаланушылардың талап қою мерзімі.
ЖК есептілігін кім тоқтата тұра алады?
Салық салу объектілері жоқ және салық органы алдында ешқандай қарызы мен орындалмаған міндеті жоқ ЖК. Бас тартудың төрт негізі бар (117-бап 1 және 3-тармақтар).
Тоқтата тұрудан мына жағдайларда бас тартады:
- салық салу объектілері бар — бұл жағдайда есептілік мүлде тоқтатыла тұрмайды;
- салық берешегі немесе әлеуметтік төлемдер бойынша берешек бар;
- ЖК әрекетсіз салық төлеушілер тізілімінде тұр;
- салық органының орындалмаған хабарламалары бар.
Өтініш бермес бұрын берешекті тексеріңіз — қалай жасау керегі салық берешегін тексеру нұсқаулығында. Өткен жарты жылдықтар үшін 910.00 тапсырмаған болсаңыз, алдымен соларды тапсырыңыз: жабылмаған есептілік — хабарламалардың жиі себебі. Декларацияны қалай толтыру керегі 910 нысаны нұсқаулығында айтылған. ЖК-ның кассасы болса, оны есептен шығару туралы онлайн-касса нұсқаулығынан оқыңыз.
ЖК есептілігін қалай тоқтата тұрады?
Тоқтата тұру туралы салықтық өтінішті салық органына немесе салық төлеушінің кабинеті арқылы беру керек. Жауап тоқтата тұру туралы немесе бас тарту туралы хабарламамен келеді.
Шешім салық органының хабарламасымен ресімделеді. Тоқтата тұру туралы мәліметтер Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) сайтында шешім күнінен кешіктірілмей жарияланады. Көрсетілген кезең үшін есептілік тапсырмауға негіз — дәл осы жариялау (117-бап 2-тармақ). Сондықтан өтініш бергеннен кейін жариялауды күтіп, содан кейін ғана есеп беруді тоқтатыңыз.
2026 жылғы өтініш нысаны мен беру интерфейсін біз ашық дереккөздер бойынша салыстырған жоқпыз. Оларды өз мемлекеттік кірістер басқармаңыздан немесе салық төлеушінің кабинетінен нақтылаңыз. Кабинетке электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) арқылы кіресіз, ЖК-ға арналған кілттер туралы — бизнеске арналған ЭЦҚ нұсқаулығында. Қосылған құн салығын (ҚҚС) төлеушіге тағы бір нәрсе маңызды: тоқтата тұру кезеңінде оған электрондық шот-фактураларды жазу бұғатталады. Электрондық шот-фактуралар туралы толығырақ — ЖК-ға арналған ЭШФ нұсқаулығында.
ЖК есептілігі тоқтатыла тұрғанда не төлеу керек?
Өзі үшін МӘМС жарналарын — міндетті түрде. Қалған әлеуметтік төлемдер бойынша нормалар біржақты жауап бермейді.
МӘМС жарналары. Есептілігін тоқтата тұрған ЖК медициналық сақтандыру жарналарын дербес төлеуші ретінде төлейді: 1 ЕТЖ-нің 5%-ы. 2026 жылы бұл 85 000 × 5% = айына 4 250 ₸, жұмыс істеп тұрған ЖК-дағы 5 950 ₸-нің орнына (МӘМС туралы заң, 28-бап 6-тармақ). Үш жылдық үзілісте қазіргі ЕТЖ бойынша 153 000 ₸ жиналады. Толығырақ — ЖК-ға арналған МӘМС нұсқаулығында.
МЗЖ мен әлеуметтік аударымдар. Міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) мен әлеуметтік аударымдар (ӘА) тоқтата тұру кезеңінде қалай төленетінін ашық нормалардан анықтай алмадық. Әлеуметтік кодекс оларды ЖК-ның табысына байланыстырады, ал үзілісте табыс болмауы керек. Бірақ тоқтата тұру туралы тікелей норманы таппадық. Үш жылдан кейін берешек шығып қалмауы үшін өтініш бергенге дейін мұны салық органынан нақтылаңыз. Жұмыс істеп тұрған ЖК жарналарының мөлшерлемелері — әлеуметтік төлемдер нұсқаулығында.
Бұл жарналар — ұзақ үзіліске қарсы басты дәлел. Қайта оралатыныңызға сенімді болмасаңыз, жабу арзанырақ болуы мүмкін: есебі ЖК-ны жабу қанша тұрады материалында келтірілген.
ЖК есептілігін қалай қайта бастайды?
Кез келген салық есептілігін тапсыру немесе қызметті бастау арқылы. Бұл жағдайларда салық органы есептілікті қайта басталды деп өзі таниды (117-бап 4-тармақ).
Кодекс салық не әлеуметтік міндеттемеге әкелетін қызметті бастауды қызметті қайта бастау деп санайды. ЖК қайта жұмыс істей бастаған бойда есептілікті қайта бастауға міндетті. Нұсқа екеу: мерзім біткенге дейін қайта бастау туралы өтінішті өзіңіз беру немесе жай ғана есептілік тапсыра бастау. Салық органы тоқтата тұру кезеңінде қызметті — сатылымды, шотқа түсімдерді, қызметкерлерді — анықтаса, есептілікті сол сәттен бастап қайта басталды деп таниды. Ал тапсырылмаған декларациялар үшін жауап беруге тура келеді. Айыппұл сомалары ЖК айыппұлдары талдауында.
Тоқтата тұру мерзімі талап қою мерзімінен асырып ұзартылмайды. Үш жыл ішінде қайта оралмасаңыз, екі нұсқаның бірін таңдауға тура келеді: есептілікті қайта бастау немесе ЖК-ны жабу.
Тоқтата тұрғаннан гөрі қашан жапқан жөн?
Қайта оралу нақты мерзімге жоспарланбаса — әрдайым дерлік. Сценарийлерді қараңыз.
- Бірнеше айлық үзіліс, бизнесте берешек пен мүлік жоқ — тоқтата тұру жарайды, бірақ бүкіл мерзімге МӘМС жарналарын есептеп алыңыз.
- Үш жылдан ұзақ үзіліс немесе «әлі білмеймін» — жабыңыз. ЖК қайта тегін ашылады, ал жабылған ЖК жарна жинамайды.
- ЖК мүлде жұмыс істемеді және жарна бойынша берешек бар — тоқтата тұруға рұқсат бермейді, алдымен берешекті өтеңіз. Тәртібі қызмет жүргізбеген ЖК-ны қалай жабу нұсқаулығында.
- Әрі қарай рұқсат етілген қызмет түрімен жалғыз жұмыс істейсіз — ЖК-ны жауып, өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып жұмыс істеңіз: шарттары Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар нұсқаулығында, телефоннан жабу — мобильді қосымша арқылы ЖК жабу нұсқаулығында.
Неге тоқтата тұра алмадыңыз немесе не дұрыс болмады?
Кесте СК 117-бабы бойынша әдеттегі жағдайларды жинайды.
| Белгі | Себеп | Шешім |
|---|---|---|
| Бас тарту туралы хабарлама келді | Салық не әлеуметтік төлемдер бойынша берешек | Берешекті өтеп, өтінішті қайта беру |
| Берешек нөл болса да бас тартылды | Салық органының орындалмаған хабарламасы немесе әрекетсіздер тізілімі | Хабарламаны орындау, тапсырылмаған есептілікті тапсыру |
| Есептілікті тоқтата тұруға болмайды | Салық салу объектілері бар | Есеп беруді жалғастыру немесе ЖК-ны жабу |
| Бір жылдан кейін тоқтата тұру «жоғалып кетті» | Есептілік тапсырылды немесе салық органы қызметті анықтады | Есеп беруді жалғастыру немесе өтінішті қайта беру |
| Үш жылдан кейін берешек туралы талап келді | Үзіліс кезінде МӘМС жарналары төленбеген | Берешекті өсімпұлымен бірге өтеу |
ЖК туралы басқа тақырыптар — «Өз ісің» бөлімінде.
Келесі қадам
- ЖК-ның өзі үшін әлеуметтік төлемдері 2027: МЗЖ, ӘА, МӘМСӘлеуметтік төлемдер 2027: ЖК өзі үшін ЕТЖ 85 000 ₸ және ЖМЗЖ 4,5% кезінде айына кемінде 22 525 ₸ (2026 жылы 21…
- Оңайлатылған декларация (910 нысаны) 2027: қалай толтырып, тапсыру керек910 нысан 2027: 910.00 декларациясы мен 910.01 қосымшасын кім тапсырады, 15 тамыз бен 15 ақпан мерзімдері,…
- ЖК-ның салық күнтізбесі 2026–2027Салық күнтізбесі 2027, Қазақстан: 910, 220, 200 және 100 нысандарын тапсыру мен салық төлеу мерзімдері…
- ЖК-ға арналған айыппұлдар 2027: декларация, касса және кешіктіру үшін (айыппұл қайда, өсімпұл қайда)ЖК-ға айыппұлдар 2027 ӘҚБтК бойынша: декларация үшін — ескерту, қайталанса 30 АЕК; ЭШФ — 40 және 20 АЕК; касса…
Жиі қойылатын сұрақтар
2026 жылы ЖК қызметін тоқтата тұруға бола ма?
ЖК-ны қанша мерзімге тоқтата тұруға болады?
ЖК тоқтатыла тұрса, әлеуметтік төлемдерді төлеу керек пе?
Қайсысы дұрыс — ЖК-ны тоқтата тұру ма, жабу ма?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ҚР 2026 жылғы Салық кодексі: 65-бап (талап қою мерзімі), 109-бап (мәжбүрлеп тоқтату), 117-бап (есептілікті тоқтата тұру және қайта бастау) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» ҚР Заңы, 28-бап 6-тармақ: есептілігін тоқтата тұрған ЖК-ның жарнасы — 1 ЕТЖ-нің 5%-ы · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: ЕТЖ 85 000 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- МКК: есептілікті тоқтата тұру туралы мәліметтерді жариялау және салық төлеушілерді іздеу · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы АЕК — 4 693 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸ (жоба, қабылданбаған) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- Президенттің 28.10.2026 Жолдауы: 2027 жылғы 1 қаңтардан ЕТЖ-ні 110 000 ₸-ге дейін көтеру тапсырмасы · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша