Фермерлер мен шаруа қожалықтарына арналған несиелер: 2027 бағдарламалары
Не өзгерді
Тақырып 2027 жылға жаңартылды; бағдарлама шарттары, мөлшерлемелер мен сомалар мәтіндегі тексеру күніне берілген, 2027 жылғы параметрлер бюджет пен бағдарлама қағидалары бекітілгеннен кейін шығады.

Қысқаша
- «Даму» қоры ауыл шаруашылығына өзі несие бермейді: ол 85%-ға дейін кепілдік береді, ал фермерлер мен шаруа қожалықтарына жеңілдікті бағдарламаларды Аграрлық несие корпорациясы жүргізеді.
- Егіске 5%-дық «Кең дала 2» лайық: сома бір гектар нормативі бойынша есептеледі, кемінде 3 жыл тәжірибе немесе әкімдіктің өтінішхаты керек.
- Жаңадан бастаушыға 6%-дық «Іскер»: бағдарлама шегі 34,6 млн ₸, бірақ мал, құс, ара, балық пен жем-шөпке кәдімгі лимит 5 млн ₸.
- Кемінде 100 бас ірі қарадан немесе 500 бас ұсақ малдан тұратын импорттық асыл тұқымды табынды 6%-дық «Игілік» пен «Береке» арқылы сатып алады; нарықтық «Агробизнес» бағдарламасының мөлшерлемесі 2026 жылғы қарашада 23,25%.
- 10 млн ₸ пен 60 айға 6% пен 23,25% арасындағы айырма — айына шамамен 90 мың ₸, бүкіл мерзімде 5,4 млн ₸ (аннуитет бойынша біздің есеп).
«Даму» қорында ауыл шаруашылығына тікелей несие жоқ: қор басқалардың несиесіне кепілдік береді, ал фермерлер мен шаруа немесе фермер қожалықтарына жеңілдікті бағдарламаларды Аграрлық несие корпорациясы (орысша АКК) жүргізеді. Корпорацияның 05.11.2026 жағдайы бойынша мөлшерлемелері: маусымдық жұмыстар мен айналым қаражатына 5%, жаңадан бастаушыларға және табын сатып алуға 6%, ірі инвестициялық жобаларға 12,6%, нарықтық бағдарлама бойынша 23,25%. Несие беру-бермеуді және оның сомасын несие берушінің өзі анықтайды, мақұлдауды алдын ала ешкім уәде етпейді.
2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸ (2026 жылы — 4 325 ₸); түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Осы беттегі АЕК-ке байланысты сомалар:
| Көрсеткіш | 2026 | 2027 (жоба) |
|---|---|---|
| 2 500 АЕК | 10 812 500 ₸ | 11 732 500 ₸ |
Таңдау екі сұраққа тіреледі: неше гектар немесе неше бас малыңыз бар және ақша не үшін керек. Бет те солай құрылған: алдымен «Даму» қорының рөлі, содан кейін бағдарламалар кестесі, шаруашылық көлеміне қарай таңдау және өтінімге кедергі болатын талаптар. Бағдарлама жол берсе, корпорацияға өтінімді тікелей немесе банк, кредиттік серіктестік, ауыл шаруашылығы кооперативі арқылы береді. Бизнеске берілетін басқа жеңілдікті ақша жеңілдікті несиелер шолуында жиналған.
Несие бермесе, «Даму» фермерге немен көмектеседі?
Кепілдікпен: ол несиеге жетпей тұрған кепілдің бір бөлігін жабады. damu.kz бойынша салыстыру — 25.10.2026.
- Көктемгі дала және егін жинау жұмыстары: 1,5 млрд ₸-ге дейінгі несиенің 85%-ына кепілдік, несие мөлшерлемесі базалық + 7,5 пайыздық пункттен аспайды, кепіл кемінде 15%.
- Агробизнес, инвестиция және айналым қаражаты: негізгі борыштың 85%-ына дейін, несие 5 млрд ₸-ге дейін.
- Агро «100% оборотка» (100% айналым қаражаты): 85%-ға дейін, несие 1,5 млрд ₸-ге дейін.
Сондықтан «даму несиесі ауыл шаруашылығына» деген сұрау әдетте екі қадамға келеді: несие берушіні табу және кепілдің жетпейтін бөлігін кепілдікпен жабу. Кепілдік тетігі — кепілсіз несие нұсқаулығында. Ауыл шаруашылығы кооперативтері «Даму» арқылы несие материалында сипатталған мөлшерлемені субсидиялауға да қатыса алады, бірақ онда экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші (ЭҚЖЖ; орысша ОКЭД) бойынша сүзгі бар. Ауылдық микрокредит «Ауыл аманаты» — жылдық 2,5%-дан аспайды, 2 500 айлық есептік көрсеткішке (АЕК; орысша МРП), яғни 10 812 500 ₸-ге дейін, ауыл шаруашылығына 7 жылға дейін, кепіл міндетті; бұл талаптар Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы әкімдігінің 22.07.2026 жаңалығы бойынша берілген, қабылдау өңірлер бойынша жүреді. Толығырақ — мемлекеттік микрокредиттер бөлімінде.
Аграрлық несие корпорациясында қандай бағдарламалар бар?
Қай бағдарлама қолжетімді екенін кіру шегі анықтайды: мал басы, қуат немесе мақсат. Корпорация сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесін (ЖТСМ; орысша ГЭСВ) «от» (бастап) деп көрсеткен жерде бұл — төменгі шек: шартта тиімді мөлшерлеме жоғары болуы мүмкін.
| Бағдарлама | Мөлшерлеме | Сома | Мерзім | Кімге |
|---|---|---|---|---|
| «Кең дала 2» | 5% | 1 га нормативі × алқап | транш 18 айға дейін, желі 36 айға дейін | егіс алқабы бар өсімдік шаруашылығымен айналысатындар |
| «Іскер» | 6% | шегі 34,6 млн ₸; мал мен құс 5 млн ₸-ге дейін; өсімдік шаруашылығының айналым қаражаты 6 млн ₸-ге дейін | мал 84 айға дейін, қалғаны 60 айға дейін | жаңадан бастаушылар, тәжірибеге жеңілдетілген талап |
| «Игілік» | 6% | 5 млрд ₸-ге дейін | 7 жылға дейін, жеңілдік кезеңі 36 айға дейін | импорттық асыл тұқымды ірі қара 100–499 немесе ұсақ мал 500–999 бас; импорттық немесе отандық асыл тұқымды жылқы, түйе, шошқа, ара, марал |
| «Береке» | 6% | 5 млрд ₸-ге дейін | 7 жылға дейін, жеңілдік кезеңі 36 айға дейін | импорттық асыл тұқымды ірі қара кемінде 500 немесе ұсақ мал кемінде 1 000 бас, кемінде 2 жыл тәжірибе |
| «Жайлау» | 6%-ға дейін | 350 млн ₸ (ірі қара), 200 млн ₸ (қой) | 10 жылға дейін | кемінде 300 ірі қара немесе 1 000 қойлық жаңа репродуктор фермалар |
| Мал өсірушілерге айналым қаражаты | 5% | 15 млрд ₸-ге дейін | 12 айға дейін | ірі қараға кемінде 500 немесе ұсақ малға кемінде 1 000 мал орны бар бордақылау; жылына кемінде 500 т ет немесе 5 млн жұмыртқа шығаратын құс фабрикалары |
| Жылыжайлар мен бауларға айналым қаражаты | 5% | бағдарлама бетінде | 15 айға дейін | жұмыс істеп тұрған өнеркәсіптік жылыжайлар, жеміс беретін баулар |
| «Агробизнес 2.0» | 12,6% | 15 млрд ₸-ге дейін | 15 жылға дейін | ірі инвестициялық жобалар: кемінде 1 200 бас сүт-тауар фермасы (орысша МТФ), өңдеу, жем-шөп |
| «Агробизнес» | 2026 жылғы қарашада 23,25% | 15 млрд ₸-ге дейін | 12 жылға дейін | техника, құрылыс, айналым қаражаты, ірі қара, ұсақ мал, жылқы, түйе сатып алу; бағыттардың өз шегі бар: бордақылау алаңы кемінде 1 000 бас ірі қара, өнеркәсіптік жылыжай кемінде 3 га |
«Кең дала 2» бойынша бір шаруашылыққа теңгемен берілетін лимитті корпорация жарияламайды: бетте тек гектар нормативі мен корпорацияның өз капиталынан есептелетін лимит бар. 23,25% мөлшерлемесі «базалық + 7,5 пайыздық пункт» субсидиялау шегімен сәйкес келеді: 2026 жылғы 27 қазаннан бастап базалық мөлшерлеме 15,75, демек 15,75 + 7,5 (мәні — Ұлттық банкке сілтеме жасаған БАҚ деректері бойынша, қосындысы біздікі). Корпорация оны «по состоянию на ноябрь» (қарашадағы жағдай бойынша) деп көрсетеді, яғни цифр айға байланған. Ауыл шаруашылығы министрлігі 2026 жылғы шілдеде субсидиядан жеңілдікті несиелерге кезең-кезеңімен көшу туралы хабарлады (Tengrinews, 08.07.2026).
Шаруашылығыңызға қай бағдарлама лайық?
Мақсаттан бастаңыз, содан кейін мал басы немесе қуат шегін тексеріңіз.
- Алғашқы ферма, шағын табын, омарта: «Іскер». Қой шаруашылығының, құс фермасының немесе омартаның сметасын 5 млн ₸ лимит анықтайды: 34,6 млн ₸-ден емес, содан есептеңіз.
- Өз гектарыңыздағы көктемгі егіс, кемінде 3 жыл тәжірибе: «Кең дала 2». Өтінім алдыңғы жылдың 1 қазанынан қабылданады, қаражатты жұмыс жылының 1 қазанына дейін пайдалану керек. 2026 жылғы жұмыстарға 750 млрд ₸ бөлініп, 28.09.2026 жағдайы бойынша 664,4 млрд ₸ берілген, 2027 жылғы маусымды ерте қаржыландыруға — 200 млрд ₸ (Ауыл шаруашылығы министрлігі).
- Кемінде 100 бас ірі қарадан тұратын импорттық асыл тұқымды табын сатып алу: «Игілік», кемінде 500 бас болса — «Береке». Өз қатысу үлесі кемінде 15%. Отандық асыл тұқымды ірі қара мен ұсақ мал бағдарлама талаптарында аталмаған, тауарлық мал қаржыландырылмайды.
- Жаңа репродуктор ферма: «Жайлау», тек банк немесе ауыл шаруашылығы кооперативі арқылы, онлайн-өтінім жоқ.
- Қуат шегінен асатын бордақылау алаңы немесе құс фабрикасы: 5%-дық айналым қаражаты. Шағын құс фермасына ол жарамайды.
- Жұмыс істеп тұрған өнеркәсіптік жылыжай: 5%-дық айналым қаражаты, қамтамасыз ету — қалған бөлігіне кепілі бар 85%-дық «Даму» кепілдігі немесе кепіл. Салынып жатқан жылыжайға бұл өнім көмектеспейді.
- Трактор немесе комбайн: алдымен ауыл шаруашылығы техникасының лизингімен салыстырыңыз, онда мөлшерлеме 6% және бағдарламалардың бірінде кепіл жоқ.
- Шегі немесе мақсаты бойынша ештеңе сай келмеді: бағытының шегінен өтсеңіз, 23,25%-дық «Агробизнес» немесе кәдімгі жеке кәсіпкерге (ЖК; орысша ИП) банк несиесі. Фермерлерге арналған банк талаптарын бөлек жинамадық.
Мөлшерлемедегі айырма қанша ақшаға тең?
10 млн ₸ пен 60 айға жеңілдікті 6% нарықтық 23,25%-бен салыстырғанда айына шамамен 90 мың ₸ үнемдейді. Есеп шартты: тең төлемдер, комиссиясыз және жеңілдік кезеңінсіз.
| Мөлшерлеме | Мысал бағдарлама | Айлық төлем | 60 айдағы артық төлем |
|---|---|---|---|
| 6% | «Іскер», «Игілік» | 193 328 ₸ | 1 599 681 ₸ |
| 12,6% | «Агробизнес 2.0» | 225 488 ₸ | 3 529 300 ₸ |
| 23,25% | «Агробизнес» | 283 343 ₸ | 7 000 575 ₸ |
Нақты кесте басқаша болуы мүмкін: «Кең дала 2» бойынша борыш екі бөлікпен өтеледі, 50%-ы 5 желтоқсанға дейін және 50%-ы келесі жылдың 5 наурызына дейін, ал «Игілік» пен «Береке» бойынша жеңілдік кезеңі 36 айға жетеді. Өз сомаңыз бен мерзіміңізді несие калькуляторында тексеріңіз.
Фермерлердің өтінімі неден тоқтап қалады?
Корпорация бас тарту статистикасын жарияламайды. Төменде талаптардың өзінен көрінетін сәйкессіздіктер берілген: бағдарлама тақырыбындағы цифр мен нақты бағыттың талабы бір емес.
| Белгі | Себеп | Не істеу керек |
|---|---|---|
| 34,6 млн ₸ күткен едіңіз, ал сөз 5 млн ₸ туралы | 8 000 АЕК — «Іскер» шегі, мал шаруашылығының өз лимиті бар | сметаны 5 млн ₸-ден, зәкірлік кооперация болса, 12 млн ₸-ден құру |
| «Іскер» сертификат сұрайды | несиеге дейін 36 айдан ерте емес өткен «Бастау Бизнес» немесе соған ұқсас оқу керек | «Бастау Бизнес» оқуынан өту; бизнесті кеңейтуге сертификат керек емес |
| Тәжірибе жетпей «Кең дала 2» қолжетімсіз | ауыл шаруашылығындағы тәжірибе 3 жылдан аз | әкімдіктің өтінішхатын алу |
| 5%-дық бордақылау өтпейді | 500 мал орнынан аз ірі қара немесе 1 000-нан аз ұсақ мал | «Іскер»; «Агробизнес» бағдарламасында бордақылау алаңы бағыты кемінде 1 000 бас ірі қарадан басталады |
| Жылыжай салуға ақша бермейді | 5%-дық бағдарлама құрылыс пен жабдықты қаржыландырмайды | «Агробизнес», құрылысқа 144 айға дейін, өнеркәсіптік жылыжай кемінде 3 га |
Бірнеше жылға созылатын талап та бар. «Игілік» немесе «Береке» бойынша сатып алынған аналық мал басын табиғи кему нормаларын есептемегенде кемінде 4 жыл пайдалану керек. Бұл — несие талабы, ал асыл тұқымды малға субсидияның сақтау мерзімі бөлек — 2 жыл. Субсидиялардың несиемен үйлесуі және төлемнің неге кезек күтуі мүмкін екені агросубсидиялар бетінде талданған; басқа қарыз алушылар үшін мөлшерлемені арзандату тетігі — мөлшерлемені субсидиялау материалында. Қаржыландырудың барлық нұсқасы бизнеске қаражат туралы бөлімде жиналған.
Келесі қадам
- Бизнес несиесінің калькуляторы: грантпен салыстыруБизнес несиесінің калькуляторы: аннуитет пен сараланған тәсіл бойынша ай сайынғы төлем, артық төлем және 400…
- Грант, субсидия әлде жеңілдікті несие: қайсысын таңдау керекСубсидия деген не және ол гранттан, несиеден қалай ерекшеленеді: 400 АЕК грант, 5 млн ₸ грант, «Іскер аймақ»…
- ҚаржыландыруБизнеске несие 2027: ақшаны 2,5%, 7–8% және 12,6%-бен қайдан алуға болады — «Іскер аймақ», «Өрлеу», «Даму»…
- Бизнес-жоспарларБизнес-жоспар 2027: теңгемен есептелген 28 формат, 20 облыс орталығындағы жалдау мен жалақы, смета әдістемесі…
Жиі қойылатын сұрақтар
«Даму» қорында ауыл шаруашылығына несие бар ма?
Шаруа қожалығы көктемгі егіске қандай несие алады?
Жаңадан бастаған фермер «Іскер» бойынша қанша алады?
Жылыжай салуға жеңілдікті несие алуға бола ма?
Малға несие мен субсидияны қатар алуға бола ма?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- Аграрлық несие корпорациясы: «Кең дала 2» — 5%, транш 18 айға дейін, желі 36 айға дейін, 1 га нормативі, кемінде 3 жыл тәжірибе · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Аграрлық несие корпорациясы: «Іскер» — 6%, 8 000 АЕК-ке дейін, бағыттар бойынша лимиттер, оқу сертификаты · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Аграрлық несие корпорациясы: «Агробизнес» — 2026 жылғы қарашада 23,25%, 15 млрд ₸-ге дейін, 12 жылға дейін · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Аграрлық несие корпорациясы: «Агробизнес 2.0» — 12,6%, 15 млрд ₸-ге дейін, 15 жылға дейін · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Аграрлық несие корпорациясы: «Игілік» және «Береке» — 6%, 5 млрд ₸-ге дейін, 7 жылға дейін, жеңілдік кезеңі 36 айға дейін · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Аграрлық несие корпорациясы: бордақылау алаңдары мен құс фабрикаларына айналым қаражаты — 5%, 15 млрд ₸-ге дейін, 12 айға дейін · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Аграрлық несие корпорациясы: «Жайлау» — 6%-ға дейін, 10 жылға дейін, 350 млн ₸ (ірі қара) және 200 млн ₸ (қой) · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Аграрлық несие корпорациясы: жылыжайлар мен бауларға айналым қаражаты — 5%, 15 айға дейін · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- «Даму» қоры: көктемгі дала және егін жинау жұмыстарына кепілдік — 85%, 1,5 млрд ₸-ге дейін · тексерілді 2026 жылғы 25 қазан
- «ҚазАгроҚаржы»: мөлшерлемені субсидиялау — шегі базалық мөлшерлеме + 7,5%, қарыз алушы 6% немесе 15% төлейді · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Асыл тұқымды мал шаруашылығын субсидиялау қағидалары (Ауыл шаруашылығы министрінің 15.03.2019 № 108 бұйрығы), 12.07.2026 редакциясы, 24-3-тармақ (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- СҚО Мамлют ауданының әкімдігі: «Ауыл аманаты» талаптары — 2,5%-дан аспайды, 2 500 АЕК-ке дейін · тексерілді 2026 жылғы 22 шілде
- Ауыл шаруашылығы министрлігі: 2027 жылғы маусымды ерте қаржыландыру — 200 млрд ₸; 2026 жылғы жұмыстарға 750 млрд ₸, 28.09.2026 жағдайы бойынша 664,4 млрд ₸ берілді · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
- Tengrinews, 08.07.2026: Ауыл шаруашылығы министрлігінің жеңілдікті несиелерге кезең-кезеңімен көшу туралы жауабы, 6%-дық инвестициялық жобалар · тексерілді 2026 жылғы 8 шілде
Осы тақырыпқа қатысты
- Ауыл шаруашылығындағы субсидиялар 2027: мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы
- Асыл тұқымды малға субсидия: кім алады және egov.kz арқылы қалай өтінім беруге болады
- Бизнеске жеңілдікті несиелер 2027: нақты 2,5%, 7–8% және 12,6%
- «Даму» қоры 2027: шағын бизнесті қолдау бағдарламалары
- Bereke Bank: ЖК-ға арналған несие талаптары, кепіл және баламалары