ZhasPro

Ауыл шаруашылығындағы субсидиялар 2027: мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы

Не өзгерді

Тақырып 2027 жылға жаңартылды; бағдарлама шарттары, мөлшерлемелер мен сомалар мәтіндегі тексеру күніне берілген, 2027 жылғы параметрлер бюджет пен бағдарлама қағидалары бекітілгеннен кейін шығады.

«Ауыл шаруашылығындағы субсидиялар 2027: мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • 2026 жылы агроөнеркәсіп кешеніне субсидияға 588,3 млрд ₸ қарастырылған, оның ішінде мал шаруашылығына шамамен 131,6 млрд ₸ (Tengrinews, 08.07.2026).
  • Асыл тұқымды мал сатып алуға субсидия нормативке тең, бірақ құнының 50%-ынан аспайды: етті бағыттағы отандық бұқаға норматив бір басқа 260 000 ₸.
  • Мал шаруашылығы өтінімін egov.kz және субсидиялаудың мемлекеттік цифрлық жүйесі (орысша ГЦСС) арқылы электрондық цифрлық қолтаңбамен 20 қаңтардан 20 желтоқсанға дейін береді; тексеру 2 жұмыс күні, содан кейін өтінім күн мен уақыт бойынша кезекке тұрады.
  • Дақылдар, тыңайтқыштар мен пестицидтерге бірыңғай норма жоқ: оны облыс әкімдігі бекітеді, ал тұқым бойынша қағидалар 40–70% өтеу үлесін белгілейді.
  • Күту парағы бас тарту болып саналмайды, бірақ төлем мерзімі аталмаған: өткен жылдардағы субсидия берешегі 01.06.2026 жағдайы бойынша 241,2 млрд ₸ болған.

2026 жылы Қазақстанда мал шаруашылығына субсидия түрге байланысты: мал сатып алуға норматив төленеді, бірақ құнының 50%-ынан аспайды, ал өнімге — килограмға белгіленген сома. Бюджетте мал шаруашылығына шамамен 131,6 млрд ₸ қаралған (Tengrinews, 08.07.2026). Өтінімді egov.kz және субсидиялаудың мемлекеттік цифрлық жүйесі (орысша ГЦСС) арқылы электрондық цифрлық қолтаңбамен (ЭЦҚ; орысша ЭЦП) береді, ал төлем кезекпен жүреді және кешігуі мүмкін. Нормативтер 12.07.2026 редакциясындағы қағидалар (орысша мәтін) бойынша келтірілген.

Өсімдік шаруашылығы басқаша құрылған. Дақылдар, тыңайтқыштар мен пестицидтер нормасын өңір белгілейді, сондықтан жалпыұлттық цифр жоқ, ал ел бойынша ортақ болып тұқым бойынша өтеу үлестері қалады. Дайындық та сондықтан әр түрлі: мал өсіруші бірыңғай кестеге қарайды, өсімдік шаруашылығымен айналысатын адам өз әкімдігінің қаулысын іздейді. Әр түрдің талаптарымен асыл тұқымды мал субсидияларының толық талдауы — асыл тұқымды малға субсидиялар бетінде.

2026 жылы агроөнеркәсіп кешені субсидияларына қанша ақша қаралған?

Барлығы 588,3 млрд ₸, әрі ең үлкен жол мал да, егін де емес, қаржы құралдары. Трансферттер туралы заңның бөлінісі Tengrinews, 08.07.2026 бойынша берілген.

2026 жылғы агроөнеркәсіп кешені субсидиялары: 588,3 млрд ₸ бөлінісі, 08.07.2026, үлестер — редакция есебі
БағытМлрд ₸Үлесі
Қаржы құралдары249,042,3%
Өсімдік шаруашылығы180,130,6%
Мал шаруашылығы131,622,4%
Өңдеу21,63,7%
Балық шаруашылығы6,01,0%

Мал шаруашылығы бойынша дереккөздер әр түрлі: Bes.media Ауыл шаруашылығы министрлігіне сілтеме жасап (06.11.2026) 110,5 млрд ₸ атайды, оның 87,1 млрд ₸-сі игерілген, трансферттер туралы заңмен айырмасының себебін түсіндірмейді. Осы соманың қасында өткен жылдардың берешегі тұр: 2026 жылдың басында ол 34,6 мың өтінім бойынша 391,7 млрд ₸ болған, 01.06.2026 жағдайы бойынша — 241,2 млрд ₸ (министрлік хатына сілтемемен). Министрлік субсидиядан фермерлерге жеңілдікті несиелерге кезең-кезеңімен көшу туралы хабарлайды. Жоспарлауға тікелей қорытынды: субсидияны бюджетке маусымға дайын айналым ақшасы ретінде емес, күні белгісіз мүмкін табыс ретінде енгізіңіз. Бұдан бөлек, министрлік 2026–2030 жылдарға мал шаруашылығын дамыту жоспарына 400 млрд ₸ жариялады (National Business, 03.04.2026).

Мал шаруашылығында қандай нормативтер қолданылады?

Төменде Қағидалардың 1-қосымшасындағы негізгі түрлер. Қолыңызда ескі баспа нұсқа болса, салыстырыңыз: шолуларда 2025 жылғы қараша цифрлары әлі кездеседі (ұрық 10 000 ₸, эмбрион 80 000 ₸), 12.07.2026 редакциясында олар жоғары.

Мал шаруашылығындағы субсидия нормативтері: № 108 Қағидалар, 12.07.2026 редакциясы, 05.11.2026 салыстырылды
Не субсидияланадыНормативТалап немесе саты
Отандық асыл тұқымды бұқа, етті және етті-сүтті бағытбір басқа 260 000 ₸тек аналық мал болғанда
Ірі қараның аналық мал басы, етті260 000 / 390 000 / 525 000 ₸отандық / ТМД және Украина / Австралия, Америка, Еуропа
Ірі қараның аналық мал басы, сүтті350 000 / 390 000 / 700 000 ₸сол үш топ
Бордақылауға немесе союға берілетін бұқашықтартірі салмақтың кг-ына 300 ₸бордақылау алаңы: 8–15 ай, кемінде 180 кг, есеп 250 кг-ға дейін; ет комбинаты: кемінде 200 кг, есеп 200 кг шегімен айырмадан
Сүткг-ға 45 / 30 / 20 ₸600 сиырдан / 400-ден / 50-ден және ауыл шаруашылығы кооперативі (орысша СПК)
Бұқа ұрығыдозаға 18 000 / 5 000 ₸бір жынысты / екі жынысты
Ірі қара эмбрионыданасына 120 000 ₸—
Қой26 000 / 52 000 / 260 000 ₸отандық асыл тұқымды / импорттық аналық / импорттық қошқар
Жүнкг-ға 200 / 150 / 25 ₸60 сапа және одан жоғары / 50 сапа және одан жоғары / қылшық
Балсатылған кг-ға 200 ₸бір ара ұясына жылына 100 кг-ға дейін, зертхана анықтамасы; бюджет жергілікті
Құстың бір тәуліктік балапаныбір басқа 600 / 60 ₸ет бағыты / жұмыртқа бағытының соңғы формасы

Сатып алу қалай есептеледі. Екі шаманың кішісі алынады: норматив немесе бағаның 50%-ы (шек бір тәуліктік балапан мен шошқаға қолданылмайды; бұқа ұрығында да ол 50%). Шартты мысал: бұқа 400 000 ₸-ге сатып алынды, бағаның жартысы — 200 000 ₸, бұл 260 000 ₸ нормативінен аз, сондықтан субсидия 200 000 ₸ болады. Бұқашықты бордақылау алаңына сатқанда 250 кг-дан асқан салмақ 250 кг болып есептеледі: 300 ₸ × 250 кг = бір басқа 75 000 ₸-ден аспайды (біздің есеп). Ет комбинаты үшін мұндай соманы шығармаймыз: онда субсидия 200 кг шегімен айырмадан есептеледі, тұжырымы бір мәнді емес.

Шағын ферма қай жерде талаптан өтпейді. Кестеде сүт 50 сиырдан немесе ауыл шаруашылығы кооперативінен басталады. Құс етіне кг-ға 50–80 ₸ субсидия жылына кемінде 500 т талап етеді. Бал әкімдік шешімімен жергілікті бюджеттен төленеді, сіздің өңіріңізде қаржыландырылмауы мүмкін. Мұны омарта немесе құс фермасы бизнес-жоспарын есептегенге дейін тексеріңіз. Шағын шаруашылыққа басқа нұсқалар ауылдағы бизнеске гранттар мен несиелер материалында жиналған.

Бидай мен тыңайтқышқа неге бірыңғай субсидия жоқ?

Себебі басым дақылдар, тыңайтқыштар мен пестицидтер тізбесі мен нормаларын жергілікті атқарушы орган бекітеді, ал дақылдар Ауыл шаруашылығы министрлігімен келісіледі. Облысыңыз әкімдігінің gov.kz сайтындағы қаулысын қарау керек; бөтен цифрды сіздікі етіп бермеу үшін өңірлік нормаларды жарияламаймыз.

Жалпы тәртіпті 22.06.2026 редакциясындағы өсімдік шаруашылығы қағидалары (орысша мәтін) белгілейді:

  • Кім алады: экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші (ЭҚЖЖ; орысша ОКЭД) бойынша 01-бөлім кодтары бар шаруашылықтар. Кодыңызды ЭҚЖЖ іздеуі арқылы тексеріңіз.
  • Бағыттар: басым дақылдар, оның ішінде көпжылдық екпелер, тұқым шаруашылығы, тыңайтқыштар, пестицидтер және биоагенттер.
  • Тұқым: элиталық және бастапқы (орысша оригинальные) тұқымның 60%-ы, бірінші репродукция мен будандардың 40%-ы, элиталық көшеттердің 50%-ы өтеледі. Оригинатордан немесе тізбедегі шаруашылықтан сатып алғанда үлес жоғары: 70% және 50%.
  • Көпжылдық екпелердің отырғызу материалы: шығынның 50%-ы.
  • Жабық топырақ: фермерлік жылыжайлар қағидаларда танылған, алдын ала өтінім және 10 жұмыс күні бұрын қарау керек, СТ РК 3834 стандарты. Өнеркәсіптік кешен 5 000 м²-ден есептеледі.
  • Бюджет таусылса: қабылданған өтінімдер резервке түседі, қосымша қаражат табылмаса, төлем келесі жылға ауысады.

Өтінімді қалай беру керек және ақша қашан түседі?

Мал шаруашылығы бойынша өтінім тез қабылданады, ал ақша кезекпен түседі. № 108 Қағидалар бойынша тәртіп:

  1. ГЦСС-те ЭЦҚ арқылы өзіңіз тіркеліңіз. ГЦСС — «ҚазАгроҚаржы» (орысша КазАгроФинанс) және өсімдік шаруашылығы қағидаларының бір бөлігі әлі ГИСС деп атайтын жүйенің жаңа атауы.
  2. Мал басын ИБСПР мен ИСЖ жүйелерінде есепке қойыңыз (қысқартулар орысша, Қағидалардағыдай). Бұл — субсидия талабы. Қағидалар өтінімге plem.kz жүйесін атамайды, plem.kz пен ИБСПР байланысын растамадық.
  3. Сатып алуды немесе сатуды ЭШФ ақпараттық жүйесі (орысша ЦС ЭСФ) арқылы электрондық шот-фактурамен (ЭШФ; орысша ЭСФ) рәсімдеңіз; шетелдік өндірушіден тікелей сатып алғанда олардың орнына — кедендік декларация немесе әкелу туралы өтініш. Мұндай ЭШФ-ті кері шақыруға немесе түзетуге болмайды, бартер субсидияланбайды.
  4. Өтінімді egov.kz арқылы 20 қаңтардан 20 желтоқсанды қоса алғанға дейін, сатып алғаннан кейін 12 айдан кешіктірмей беріңіз. Өнімді сату бойынша мерзім — төлемнен кейін 6 ай, қойларды ұрықтандыру — 1 қыркүйектен бастап.
  5. Тексеру — 2 жұмыс күні, қызмет тегін. Өтінім бюджетте ақшаның бар-жоғына қарамастан қабылданады.
  6. Күту парағы (орысша лист ожидания). Төлем тіркелген күн мен уақыт бойынша жүреді, сондықтан беруді кейінге қалдырмаған дұрыс. Күту қызмет мерзіміне кірмейді.

Alatau City Bank-тің 31.03.2026 мақаласы тіркелуге gosagro.kz сайтын атайды; Қағидалар мәтінінде бұл мекенжай жоқ, ал сайт мазмұнын тексере алмадық.

Субсидияны не үшін қайтаруы немесе өтінімді жабуы мүмкін?

Басты тәуекелдер өтінім кезінде емес, төлемнен кейін басталады.

Мал шаруашылығындағы субсидиялар: № 108 Қағидалар, 12.07.2026 редакциясы бойынша белгі, себеп, шешім
БелгіСебепНе істеу керек
Қайтару туралы хабарламааналық мал 2 жыл немесе тұқымдық мал 18 ай табиғи кему нормаларынан тыс сақталмағанәр бас үшін қаражатты 90 жұмыс күні ішінде қайтару; жаңа өтінім — тек қайтарғаннан кейін
Бұқа сатып алудан бас тартуаналық мал басы жоқ (бұқаларды жалға беретін асыл тұқымды орталықтар мен бордақылау алаңдарынан басқа)алдымен аналық малды рәсімдеу
Өтінімнен кейін ЭШФ-ті түзету керекмұндай шоттарды кері шақыруға және түзетуге жол берілмейді, бартер субсидияланбайдыЭШФ-ті өтінімге дейін тексеру және ақшамен төлеу
Өтінім беруге тыйымқарсы міндеттеме қатарынан екі жыл бұзылдыжалпы өнімді сақтау; тыйым 1 жылға, қайталанса 2 жылға

Қарсы міндеттемелер қазір жылына кемінде 100 млн ₸ алатындарға қатысты, ал 2029 жылғы 1 қаңтардан бастап барлық алушыға таралады.

Субсидияны несие мен лизингпен қатар алуға бола ма?

Иә, инвестициялық субсидиялар бойынша бір ескертпемен, ол төменде. 2026 жылғы 12 шілдеден бастап асыл тұқымды малға субсидияны несиеге сатып алғанда алдын ала алуға болады: 17-нысан бойынша өтінімді қаржы институты береді, қаражат оның арнайы шотына түседі, мерзімі 3 жұмыс күні. Бұл норманың тізбесінде ірі қараның тұқымдық бұқасы жоқ, ал сатып алу болмаса, институт ақшаны 120 күн ішінде қайтарады.

Инвестициялық субсидиялар да соған ұқсас: несиеге немесе ауыл шаруашылығы техникасының лизингіне алынған техника бойынша шығынның бір бөлігін қаржы институтына алдын ала бағыттауға болады. Тек жаңа техника өтеледі, шыққан және сатып алынған жылы өтінім жылынан 3 жылдан ерте емес, ал басқа шаралармен қатар алуға болады, өздері инвестициялық салымдар кезінде шығынды өтейтін шаралардан басқа. Жобалар паспорттары бойынша өтеу үлесін ашық түрде таппадық, оны ауыл шаруашылығы басқармасынан нақтылаңыз.

Мөлшерлемені субсидиялау бөлек жұмыс істейді: шегі — базалық мөлшерлеме + 7,5 пайыздық пункт, қарыз алушы басым техника бойынша 6% немесе қалған шарттар бойынша 15% төлейді (kaf.kz талаптары, 05.11.2026 салыстырылды). Бұл мөлшерлеме басқа бағдарламалар бойынша субсидияланбауы керек. Қайтарымсыз қолдауды несиемен салыстыруға грант, субсидия әлде жеңілдікті несие талдауы көмектеседі, ал барлық бағдарлама жеңілдікті несиелер шолуында және қаржыландыру бөлімінде жиналған.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

2026 жылы Қазақстанда мал шаруашылығына субсидия қандай?
Сома түрге байланысты. Мысалы, етті бағыттағы отандық асыл тұқымды бұқа — бір басқа 260 000 ₸, бордақылауға берілетін бұқашықтар — тірі салмақтың кг-ына 300 ₸, сүт — табын көлеміне қарай кг-ға 20–45 ₸. Нормативтер 12.07.2026 редакциясындағы қағидалар бойынша берілген; мал сатып алғанда құнның 50%-ы шегі қолданылады.
Субсидияға өтінімді қайда беру керек: plem.kz әлде egov.kz?
Қағидалар egov.kz пен субсидиялаудың мемлекеттік цифрлық жүйесін (ГЦСС) атайды, кіру электрондық цифрлық қолтаңбамен. plem.kz өтінім тәртібінде аталмаған: бұл мал шаруашылығы деректерін есепке алу және талдау жүйесі.
Күту парағынан субсидияны қанша күту керек?
Мерзім жоқ. Ауыл шаруашылығы министрлігі күту парағы бас тарту емес екенін хабарлады, бірақ онда қанша күтетінін нақтыламады; 2026 жылғы шілдеде резервте 11,5 мың өтінім болған. Төлем кезегін тіркелген күн мен уақыт анықтайды.
2026 жылы тыңайтқыш пен бидайға субсидия қандай?
Ел бойынша бірыңғай цифр жоқ. Басым дақылдар, тыңайтқыштар мен пестицидтер тізбесі мен нормаларын жергілікті атқарушы орган бекітеді, дақылдар Ауыл шаруашылығы министрлігімен келісіледі. Облысыңыздың нормасын gov.kz сайтындағы әкімдік қаулысынан қараңыз.
Мал өлсе немесе сатылса, субсидияны қайтару керек пе?
Сақталмаған әр бас үшін қаражат хабарламадан кейін 90 жұмыс күні ішінде қайтарылады, жаңа өтінім тек қайтарғаннан кейін мүмкін. Сақтау мерзімі: аналық мал — 2 жыл, тұқымдық мал — кемінде 18 ай. Табиғи кему (мал өлімі) нормалары бұл талаптан алынып тасталған.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. Асыл тұқымды мал шаруашылығын субсидиялау қағидалары (Ауыл шаруашылығы министрінің 15.03.2019 № 108 бұйрығы), 12.07.2026 редакциясы: 1-қосымша және 12, 19, 21, 24-3-тармақтар (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
  2. Өсімдік шаруашылығы өнімінің шығымдылығы мен сапасын арттыруды субсидиялау қағидалары, 22.06.2026 редакциясы: 42, 48-1-тармақтар (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
  3. eGov: мал шаруашылығы субсидияларына өтінім беру порталы · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
  4. plem.kz: мал шаруашылығы деректерін талдау жүйесі · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
  5. «ҚазАгроҚаржы»: мөлшерлемені субсидиялау — шегі базалық мөлшерлеме + 7,5%, қарыз алушы 6% немесе 15% төлейді · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
  6. National Business, Ауыл шаруашылығы министрлігіне сілтемемен: 2026–2030 жылдарға мал шаруашылығын дамыту жоспары, 400 млрд ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 сәуір
  7. Alatau City Bank, 31.03.2026: gosagro.kz сайтында тіркелу (жүйе ГЦСС болып өзгергенге дейін) · тексерілді 2026 жылғы 31 наурыз
  8. Bes.media, 06.11.2026, Ауыл шаруашылығы министрлігіне сілтемемен: мал шаруашылығын субсидиялау — 110,5 млрд ₸, игерілгені 87,1 млрд ₸ · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
  9. Tengrinews, 08.07.2026: агроөнеркәсіп кешені субсидияларының 588,3 млрд ₸ бюджеті бөлініспен, 01.06.2026 жағдайы бойынша берешек 241,2 млрд ₸, күту парағы (Ауыл шаруашылығы министрлігінің хаты мен жауабы) · тексерілді 2026 жылғы 8 шілде
  10. Инвестициялық салымдар кезінде шығыстардың бір бөлігін өтеу бойынша субсидиялау қағидалары (Ауыл шаруашылығы министрі м.а. 23.07.2018 № 317 бұйрығы), 30.06.2026 № 263 бұйрық өзгерістері бар 15.07.2026 редакциясы, prg.kz және zakon.uchet.kz көшірмелері бойынша салыстырылды (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша

Осы тақырыпқа қатысты