ZhasPro

БСН (бизнес-сәйкестендіру нөмірі): қарапайым тілмен бұл не және қалай қолданылады

Не өзгерді

2026 жылы stat.gov.kz сайтында компанияларды БСН бойынша ашық іздеу жабылды: функция пайдаланушы кабинетіне көшірілді, жүйеге кіру керек.

«БСН (бизнес-сәйкестендіру нөмірі): қарапайым тілмен бұл не және қалай қолданылады» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • БСН — заңды тұлғаның, оның филиалы мен өкілдігінің және бірлескен кәсіпкерлік нысанындағы ЖК-ның бірегей нөмірі (№ 223-III Заң, 1-бап, 1-тармақ, 1-1) тармақша).
  • Бір адам жүргізетін ЖК БСН алмайды: ол ЖСН бойынша жұмыс істейді.
  • БСН-де 12 цифр бар: тіркелген жылы мен айы, тұлға түрі, белгісі (бас ұйым, филиал, өкілдік), реттік нөмір және бақылау цифры — 2007–2023 жылдардағы қағидалар бойынша нөмірлер осылай құрылған.
  • stat.gov.kz сайтында БСН бойынша іздеу енді тек кабинетте, жүйеге кірмей Мемлекеттік кірістер комитетінің порталында іздеуге болады.

БСН (бизнес-сәйкестендіру нөмірі; орысша БИН) — заңды тұлғаға, оның филиалы мен өкілдігіне, сондай-ақ бірлескен кәсіпкерлік нысанында жұмыс істейтін жеке кәсіпкерге қалыптастырылатын бірегей нөмір (2007 жылғы 12 қаңтардағы № 223-III ҚР Заңы, 1-бап, 1-тармақ, 1-1) тармақша). Жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС) құрылғанда оның атауы, капиталы, құрылтайшылары және орналасқан жері туралы мәліметтер БСН ұлттық тізіліміне енгізіледі, ал заңды тұлғаны «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы тіркейді. Бір адам жүргізетін жеке кәсіпкерде (ЖК) БСН жоқ — ол өзінің жеке сәйкестендіру нөмірін (ЖСН) пайдаланады.

БСН: термин карточкасы, 25.08.2026 салыстырылды
КөрсеткішМәні
Термин KZ / RU / ENбизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН) / БИН / business identification number (BIN)
Норма№ 223-III Заң, 1-бап, 1-тармақ, 1-1) тармақша
Кімгезаңды тұлға, филиал, өкілдік, бірлескен ЖК
Ұзындығы12 цифр
ТізілімБСН ұлттық тізілімі (ЖШС үшін — мемлекеттік корпорацияда мемлекеттік тіркеу кезінде)

БСН разрядтар бойынша қалай оқылады

Құрылымы нөмірлерді қалыптастыру қағидаларында (ҚР Үкіметінің № 406 қаулысы) сипатталған. Бұл қаулы 2023 жылғы 1 қыркүйекте күшін жойды, ал қолданыстағы қағидаларды біз салыстырған жоқпыз, сондықтан дәлірек айтсақ: 2007–2023 жылдардағы қағидалар бойынша берілген БСН мына түрде құрылған.

2007–2023 жылдардағы қағидалар бойынша БСН құрылымы
РазрядтарНені білдіредіМәндері
1–4тіркелген жыл (соңғы 2 цифры) мен айЖЖАА
5тұлға түрі4 — резидент заңды тұлға, 5 — резидент емес заңды тұлға, 6 — бірлескен ЖК
6белгісі0 — бас ұйым, 1 — филиал, 2 — өкілдік
7–11реттік нөмір5 цифр
12бақылау цифрыалғашқы 11 цифрдың салмақталған қосындысын 11-ге бөлгендегі қалдық

Талдау мысалы

1907 4 0 xxxxx K түріндегі шартты нөмірді алайық (нақты компания емес). Алғашқы төрт цифр — 19 және 07: 2019 жылғы шілдеде тіркелген. Бесінші цифр 4 — резидент заңды тұлға, мысалы, ЖШС. Алтыншы цифр 0 — филиал емес, бас ұйым. Одан кейін реттік нөмірдің бес цифры және бақылау разряды. Алтыншы орында 1 тұрса, бұл филиал болар еді: оның бас ұйымнан бөлек өз БСН-і болады.

Бұдан 2007–2023 жылдары берілген нөмірлер үшін практикалық ереже шығады: бесінші орында 6 тұрса, алдыңызда ЖШС емес, бірлескен ЖК, және ол мәмілелерді барлық қатысушының атынан жасайды. Бесінші орында 5 болса — резидент емес заңды тұлға, оған төлем жасағанда салық мәселесін бөлек анықтаған жөн.

Компанияны БСН бойынша қайдан тексеруге болады

stat.gov.kz сайтында ашық іздеу енді жоқ: функция пайдаланушы кабинетіне көшірілді, жүйеге кіру керек. Жүйеге кірмей Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) порталында іздеуге болады, бірақ онда reCAPTCHA тұр, ал нәтиженің құрамын біз тексерген жоқпыз. Қадам-қадаммен тәсілдер — БСН бойынша іздеу нұсқаулығында, серіктесті жан-жақты тексеру — контрагентті тексеру материалында. Өз экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші (ЭҚЖЖ; орысша ОКЭД) кодыңызды БСН бойынша табуға ЭҚЖЖ-ні қалай білуге болады нұсқаулығы көмектеседі.

ЖСН-мен және Кбе-мен шатастырмаңыз

ЖСН — жеке тұлғаның және бір адам жүргізетін ЖК-ның нөмірі. Бенефициар коды (Кбе; орысша КБе) — нақты компанияның нөмірі емес, төлем тапсырмасындағы алушы коды: ол бір санаттағы көптеген алушыда бірдей (толығырақ — Кбе анықтамалығында). Компания атынан құжаттарға заңды тұлғаның электрондық цифрлық қолтаңбасымен (ЭЦҚ) қол қойылады.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

БСН мен ИНН — бір нөмір ме?
Қазақстандық құжаттарда ИНН деген нөмір жоқ. Заңды тұлға, филиал, өкілдік және бірлескен ЖК БСН-мен, жеке тұлға мен бір адам жүргізетін ЖК ЖСН-мен белгіленеді. Екі нөмірді де № 223-III ҚР Заңы бойынша ұлттық тізілімдер жүргізеді.
БСН-ді қалай түсінуге болады?
2007–2023 жылдардағы қағидалар бойынша: 1–4-цифрлар — тіркелген жыл (соңғы екі цифры) мен ай, 5-цифр — түрі (4 — резидент заңды тұлға, 5 — резидент емес, 6 — бірлескен ЖК), 6-цифр — белгісі (0 — бас ұйым, 1 — филиал, 2 — өкілдік), 7–11 — реттік нөмір, 12-цифр — бақылау цифры.
Компанияны БСН бойынша қайдан тексеруге болады?
stat.gov.kz сайтында іздеу пайдаланушы кабинетіне көшірілді — тіркелу керек. Жүйеге кірмей салық төлеушіні Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) порталынан іздеуге болады (reCAPTCHA бар). Толығырақ — «БСН бойынша іздеу» нұсқаулығында.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 12.01.2007 № 223-III «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» Заңы, 1-бап (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 25 тамыз
  2. ЖСН/БСН қалыптастыру қағидалары (ҚР Үкіметінің 22.05.2007 № 406 қаулысы, Үкіметтің 01.09.2023 № 758 қаулысымен күшін жойған; орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  3. Ұлттық статистика бюросы: БСН бойынша іздеу пайдаланушы кабинетіне көшірілді · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті: салық төлеушіні іздеу · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан

Осы тақырыпқа қатысты