ZhasPro

ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба) дегеніміз не: анықтама және мысалдар

Не өзгерді

Материал 2027 жылға тексерілді: 16.11.2026 жағдайы бойынша бұл ережелерді 2027 жылғы 1 қаңтардан өзгертетін қабылданған түзетулер жоқ.

«ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба) дегеніміз не: анықтама және мысалдар» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • ЭЦҚ — төрт шарт орындалғанда қолмен қойылған қолтаңбаға тең болатын электрондық қолтаңба (Цифрлық кодекс, 49-бап, 2-тармақ).
  • Ұлттық куәландырушы орталықтың (ҰКО) тіркеу куәлігі тегін беріледі: 3 жылға — чипі бар жеке куәлікте, бұлтта немесе қорғалған тасымалдағышта, 1 жылға — файл түрінде немесе мобильді қосымшада.
  • 2025 жылғы 11 тамыздан бастап кілт egov.kz немесе pki.gov.kz арқылы биометриямен онлайн алынады; халыққа қызмет көрсету орталығы (ХҚКО) — қосалқы жол.

ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба; орысша ЭЦП) — eGov, салық және банк қызметтерінде құжаттарға қол қоятын электрондық қолтаңба. 2026 жылғы 9 қаңтардағы № 255-VIII Цифрлық кодекс бойынша өкілеттігі бар адамның ЭЦҚ-сымен куәландырылған электрондық құжат қол қойылған қағаз құжатпен тең (62-бап). Электрондық құжат туралы бұрынғы 2003 жылғы № 370-II заң күшін жойды — оған қолданыстағы заң ретінде сілтеме жасауға болмайды.

ЭЦҚ: термин карточкасы, 07.10.2026 салыстырылды
КөрсеткішМәні
Термин KZ / RU / ENэлектрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) / ЭЦП / digital signature (EDS)
Норма№ 255-VIII Цифрлық кодекс, 49, 55, 62-баптар
Құнытегін
Тіркеу куәлігінің мерзімі3 жыл (чипі бар жеке куәлік, бұлт, қорғалған тасымалдағыш) немесе 1 жыл (файл, мобильді қосымша)
Қайдан алуға боладыонлайн: egov.kz, pki.gov.kz; ХҚКО — қосалқы жол

ЭЦҚ қашан қолмен қойылған қолтаңбаға тең

Цифрлық кодекс (49-бап, 2-тармақ) бір мезгілде орындалуға тиіс төрт шартты атайды: түпнұсқалығы тіркеу куәлігі бар ашық кілтпен расталған; қол қоюшы жабық кілтті заңды түрде иеленеді; қолтаңба тіркеу куәлігіндегі мәліметтер шегінде қолданылады; тіркеу куәлігін ҚР-да аккредиттелген куәландырушы орталық немесе тіркелген шетелдік орталық берген. Мысал: жеке кәсіпкер (ЖК) электрондық шот-фактураға (ЭШФ) өзінің жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН) көрсетілген жеке тұлға кілтімен қол қояды — қолтаңба жарамды; кілт кері шақырылса немесе тіркеу куәлігінің мерзімі өтсе, шарттар орындалмайды.

Бизнеске арналған алу тәртібі — бизнеске арналған ЭЦҚ нұсқаулығында, қашықтан шығару — онлайн ЭЦҚ нұсқаулығында, қызметкерге кілт — қызметкерге ЭЦҚ материалында.

ЭЦҚ-мен жиі кездесетін қиындықтар

ЭЦҚ: белгі, себеп, шешім
БелгіСебебіШешімі
Кілт бір жылдан кейін жұмыс істемей қалдыфайлдағы немесе мобильді қосымшадағы тіркеу куәлігі 1 жыл жарамдықайта шығару; чипі бар жеке куәлікте, бұлтта немесе қорғалған тасымалдағышта мерзім — 3 жыл
Онлайн өтінім биометриядан өтпейді5 сәтсіз әрекет немесе базада сурет жоқХҚКО-ға жүгіну — бұл қосалқы жол
ЭЦҚ-ны ақшаға «рәсімдеп беруді» ұсынадыделдал тегін қызмет үшін ақы аладыөтінімді egov.kz немесе pki.gov.kz арқылы өзіңіз беріңіз

Кілтті мерзімі біткенге дейін қалай қайта шығару керегі және мерзімі өтсе не істеу керегі — ЖК мен ЖШС үшін ЭЦҚ-ны ұзарту және қайта шығару нұсқаулығында.

Қолтаңба сканымен және мөрмен шатастырмаңыз

PDF-тегі қолтаңба сканы немесе мөр суреті ЭЦҚ анықтамасына жатпайды: оларда ашық кілт те, куәландырушы орталықтың тіркеу куәлігі де жоқ. Кодексте бұрынғы «тіркеу куәлігі» енді «сертификат открытого ключа ЭЦП» (ЭЦҚ ашық кілтінің сертификаты; кодекстің қазақша мәтіні жоқ) деп аталады — бұл жаңа терминологиядағы сол бір ұғым. Жауапкершілігі шектеулі серіктестікте (ЖШС) заңды тұлға кілті бірінші басшыға немесе қол қою құқығы бар қызметкерге шығарылады.

Келесі қадам

  • Өз ісіңКәсіпкерлік 2027: ЖК қашан міндетті, ЖК мен ЖШС-ті бір жұмыс күнінде тегін тіркеу, салық режимі, деректерді…
  • Қазақстанда ЖК ашу 2027: eGov, Kaspi немесе ХҚКО арқылыЖК ашу 2027: eGov порталы, Kaspi және e-Salyq Business арқылы тегін тіркеу, ХҚКО-ның рөлі, қадамдар, салық…
  • СалықтарЖК салықтары 2027: оңайлатылған режимде, ЖБТ-де және өзін-өзі жұмыспен қамтығандар не төлейді, өзі үшін 22 525…

Жиі қойылатын сұрақтар

ЭЦҚ алу қанша тұрады?
Ешқандай ақы жоқ: Ұлттық куәландырушы орталық ЭЦҚ тіркеу куәліктерін жеке және заңды тұлғаларға тегін береді. Ақылы «көмекшілердің» қажеті жоқ.
ЭЦҚ-ны ХҚКО-дан алуға бола ма?
2025 жылғы 11 тамыздан бастап негізгі жол — онлайн, камера арқылы биометриямен (5 әрекетке дейін). ХҚКО қосалқы нұсқа ретінде қалады: 5 сәтсіз әрекеттен кейін, суретіңіз базада болмаса, интернеті жоқ азаматтар мен резидент еместердің бір бөлігі үшін.
PDF-тегі қолтаңбаның сканы ЭЦҚ бола ма?
Жоқ. ЭЦҚ аккредиттелген куәландырушы орталықтың тіркеу куәлігі бар ашық кілтпен расталады; қолтаңбаның немесе мөрдің суреті бұл анықтамаға жатпайды.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 09.01.2026 № 255-VIII Цифрлық кодексі, 49, 55, 62-баптар (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 23 қазан
  2. ҰКО қағидалары (№ 522/НҚ бұйрығына 3-қосымша), 15-тармақ; мемлекеттік көрсетілетін қызметке қойылатын талаптар тізбесі · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  3. ҚР Ұлттық куәландырушы орталығы: тіркеу куәліктерін алу және кері шақыру · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. ЭЦҚ беруді 2025 жылғы 11 тамыздан онлайн форматқа көшіру (ЦДИАӨМ хабарламасы бойынша) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан

Осы тақырыпқа қатысты