ZhasPro

Электрондық шот-фактура (ЭШФ) Қазақстанда: бұл не және 2027 жылы қалай жұмыс істейді

Не өзгерді

Бет электрондық шот-фактураға шолу ретінде кеңейтілді: ЭШФ түрлері, мәртебелері, бланк бөлімдері, төлем шотынан айырмашылығы және 2026 жылғы АЕК пен 2027 жылғы АЕК жобасы бойынша айыппұлдар.

«Электрондық шот-фактура (ЭШФ) Қазақстанда: бұл не және 2027 жылы қалай жұмыс істейді» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • Электрондық шот-фактура (ЭШФ) — ЭШФ ақпараттық жүйесінде жазылып, ЭЦҚ-мен қол қойылатын өткізу туралы салық құжаты.
  • ҚҚС төлеушілер және Салық кодексінің 208-бабындағы 12 жағдайда ҚҚС төлемейтіндер жазуға міндетті, оның ішінде оңайлатылған режимдегі ЖК мен ЖШС.
  • Түрлері: кәдімгі ЭШФ, түзетілген, қосымша; қағазда — тек ақау, байланыс жоқ, жазу тоқтатылған немесе ТЖ кезінде.
  • Жалпы мерзім — айналым күнінен кейін 15 күнтізбелік күннен кешіктірмей, экспортта — 20 күн.
  • Бір жыл ішінде қайта жазбағаны үшін шағын бизнеске — 40 АЕК: 2026 жылы 173 000 ₸, бюджет жобасы бойынша 2027 жылы 187 720 ₸.

Электрондық шот-фактура (ЭШФ; орысша ЭСФ) — сатушы тауарларды, жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді өткізгенін растайтын салық құжаты; ол ЭШФ ақпараттық жүйесінде (ЭШФ АЖ, орысша ИС ЭСФ) жазылып, электрондық цифрлық қолтаңбамен (ЭЦҚ) қол қойылады. Қысқасы, ЭШФ — электрондық нысандағы шот-фактура: жөнелтілген соң оны сатып алушы да, салық органы да жүйеден бірден көреді. Қосылған құн салығын (ҚҚС) төлеуші жалпы ереже бойынша шот-фактураны тек электрондық түрде жазады (2026 жылғы ҚР Салық кодексі, 491-бап, 1-тармақ, 492-бап, 1-тармақ). 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жазу қағидалары мен нысанды Қаржы министрінің 2025 жылғы 28 қазандағы № 629 бұйрығы бекітті.

Электрондық шот-фактура: термин карточкасы, 16.11.2026 салыстырылды
КөрсеткішМәні
Термин KZ / RU / ENЭШФ / ЭСФ / electronic invoice
НормаСалық кодексі, 208, 491–493-баптар; № 629 бұйрық
Кім жазадыҚҚС төлеушілер; төлемейтіндер — 208-баптағы 12 жағдай
Мерзіміайналымнан кейін 15 күнтізбелік күнге дейін
ӘҚБтК айыппұлы280-1-бап: ескерту, кейін 40 / 100 / 150 АЕК

Шот-фактура не үшін керек

Шот-фактура өткізу айналымын тіркейді: кім, кімге, не сатты, бағасы қандай, ҚҚС қанша. Сатып алушы ҚҚС төлеуші болса, осы құжат бойынша салықты есепке жатқызады, ал салық органы тараптардың айналымын салыстырады. 2026 жылдан ЭШФ АЖ-де алынған ЭШФ бойынша ҚҚС-ті есепке жатқызу функциясы қосылды, ал ҚҚС төлейтін алушы жазылған құжатты растайды немесе қабылдамайды (uchet.kz, 31.12.2025).

ҚҚС төлеуші үшін қағаз нысан — таңдау емес, ерекшелік. Сондықтан Қазақстанда «шот-фактура» мен «электрондық шот-фактура» іс жүзінде бір құжатты білдіреді.

Электрондық шот-фактураны кім жазуға міндетті

ҚҚС төлеуші әр өткізу кезінде шот-фактура жазады. Бақылау-касса машинасының (БКМ) чегімен, жеке тұлғалармен электрондық ақшамен есеп айырысқанда және 491-баптың 2-тармағындағы басқа жағдайларда жазбауға болады; сатып алушы шот-фактураны 15 күнтізбелік күн ішінде талап ете алады.

ҚҚС төлемейтіндер 208-баптың 1-тармағындағы 12 жағдайда ЭШФ жазады. Олардың ішінде — оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміндегі жеке кәсіпкер (ЖК) мен жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС) (7) тармақша), импортталған тауарды сату (9) тармақша), «Виртуальный склад» модуліндегі тауарды сату (10) тармақша), сондай-ақ комиссионерлер, экспедиторлар, халықаралық тасымалдаушылар, медициналық қызмет пен дәрі сатушылар. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар тізбеде жоқ, жеке тұлғаның, оның ішінде ЖК-ның, жеке мүлкін сатуы да бұл міндетке жатпайды.

Мысалы, оңайлатылған режимдегі ЖК ЖШС-ке қызмет көрсетсе, ЭШФ-ті 7) тармақша бойынша жазады. Сол ЖК импорт тауарды қайта сатса, негіз екеу болады, бірақ шот-фактура біреу. Толық талдау — ЖК-ға арналған ЭШФ нұсқаулығында.

ЭШФ түрлері: кәдімгі, түзетілген, қосымша және қағаз

Бланктің A бөлімінде екі белгі бар: 4-жол «Түзетілген» және 5-жол «Қосымша». Кәдімгі (оны негізгі деп те атайды) ЭШФ бұл белгілерсіз жазылады.

Шот-фактура түрлері, Салық кодексі, 209, 492, 499–500-баптар
ТүріҚашан жазыладыНәтижесі
Кәдімгіөткізу кезіндеайналым бойынша негізгі құжат
Түзетілгентараптар өзгермейтін қатебұрынғы ЭШФ жойылады
Қосымшақайтару, жеңілдік, жаңа бағаайналым сомасын түзетеді
Қағаздағыақау, байланыс жоқ, тоқтату, ТЖжүйеге 15 күнде (ТЖ — 30) енгізіледі

Түзетілген ЭШФ бұрынғы құжатқа жазылған барлық қосымшаларды да жояды. Қосымша ЭШФ түзету сомасына айналым жасалған күннен кейін 15 күнтізбелік күннен кешіктірілмей жазылады. ЭШФ-ті тек оны жазған адам кері қайтарып ала алады; ҚҚС төлемейтін алушы қайтарып алуды 10 күнтізбелік күн ішінде қабылдамауға құқылы, әйтпесе ол расталған болып саналады. Қадамдары — түзетілген және қосымша ЭШФ материалында.

ЭШФ айналым күнінен бұрын жазылмайды. Тауар жөнелтілгенге немесе қызмет көрсетілгенге дейін сатып алушыға тек төлем шотын беруге болады.

ЭШФ жазу мерзімі

Жалпы мерзім — айналым күнінен ерте емес және одан кейін 15 күнтізбелік күннен кешіктірмей (493-бап, 1-тармақ). Экспортта — 20 күнтізбелік күннен кешіктірмей; коммуналдық қызмет, байланыс, тасымалдау, қарыздар және кейбір басқа түрлер бойынша — ай қорытындысымен, келесі айдың 20-сына дейін. 2026 жылғы өзгерістер ЭШФ жазу қағидалары материалында.

Бланк қандай және жөнелткеннен кейін не болады

ЭШФ бланкі A-дан L-ге дейінгі бөлімдерден тұрады: жалпы бөлім, жеткізушінің деректемелері мен банк деректемелері, алушы, жүк жөнелтуші мен жүк алушы, шарт, жеткізуді растайтын құжаттар, тауарлар бойынша деректер (G бөлімі), сенім білдірілген өкілдер, қосымша мәліметтер және ЭЦҚ туралы мәліметтер. 2026 жылдан B бөлімінде 9-жол «ҚҚС төлеушінің тіркеу есебіне қойылған күні» пайда болды, ал мөлшерлеме бағанына 5 % және 10 % қосылды. G бөлімінде 20-баған міндетті — ЭШФ-тегі тауар сәйкестендіргіші.

Жөнелтілген құжат мәртебе алады. Қағидалар (14-тармақ) 16 мәртебе атайды; жиі кездесетіндері:

  • «Қаралмаған» — алушы ЭШФ-ті әлі ашпаған;
  • «Жеткізілді» — алушы оны қарады;
  • «Расталды» немесе «Қабылданбады» — алушының жауабы;
  • «Кері қайтарылды» және «Жойылды» — кері қайтарып алғаннан немесе түзетілген ЭШФ жазылғаннан кейін;
  • «Биометриялық сәйкестендіруді күтуде» — жүйе тәуекел анықтады.

Мәртебелердің ресми атауы орысша мәтінде берілген, мұнда — мағыналық аудармасы. Кілтпен кіру, тіркелу және портал қателері — ЭШФ порталы нұсқаулығында. Сол жүйеде тауарларға арналған ілеспе жүкқұжат та ресімделеді — бұл құжат туралы ТІЖ (СНТ) мақаласында.

ЭШФ үшін айыппұл теңгемен: 2026 және 2027

ӘҚБтК айыппұлдары айлық есептік көрсеткішпен (АЕК) белгіленген, сондықтан сома жылға байланысты. 2026 жылғы АЕК — 4 325 ₸, 2027 жылға бюджет туралы заң жобасы 4 693 ₸ ұсынады; түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Шағын бизнес үшін бір жыл ішінде қайталанған бұзушылыққа редакция есебі (алғаш рет — ескерту):

ӘҚБтК 280-1-бабы бойынша шағын бизнес айыппұлдары, АЕК бойынша есеп
Бұзушылық20262027, жоба
ЭШФ жазылмаған, 40 АЕК173 000 ₸187 720 ₸
Мерзім бұзылған, 20 АЕК86 500 ₸93 860 ₸

Орта бизнес қайта жазбаса — 100 АЕК (2026 жылы 432 500 ₸, 2027 жылы 469 300 ₸), ірі бизнес — 150 АЕК (648 750 ₸ және 703 950 ₸). Басқа санкциялар — ЖК айыппұлдары талдауында.

Шот-фактура мен төлем шотының айырмашылығы

Төлем шоты ақша аударуды сұрайды, шот-фактура болған сатуды тіркейді. Бірін екіншісімен алмастыруға болмайды.

Төлем шоты мен электрондық шот-фактураның негізгі айырмашылықтары
БелгіТөлем шотыШот-фактура (ЭШФ)
Мақсатытөлем алуайналым мен ҚҚС-ті көрсету
НысаныбекітілмегенҚМ № 629 бұйрығы
Қайдақағаз, PDFЭШФ АЖ
Қашантөлемге дейін не кейінайналым күнінен ерте емес

Төлем шотының үлгісі мен міндетті деректемелері — төлем шоты бетінде, ал браузерде толтыру үшін төлем шотын онлайн жасайтын генератор бар.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

ЭШФ қарапайым тілмен не?
Сатушы қағазда емес, ЭШФ ақпараттық жүйесінде рәсімдеп, ЭЦҚ-мен қол қоятын шот-фактура. Сатып алушы оны өз жүйесінде көреді, салық органы да көреді.
Оңайлатылған режимдегі ЖК ЭШФ жазуға міндетті ме?
Иә, оңайлатылған декларация бойынша салық төлеуші 2026 жылғы ҚР Салық кодексінің 208-бабы 1-тармағының 7) тармақшасында тікелей аталған. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режиміндегі адам бұл тізбеде жоқ.
Шот-фактураны қағазда жазуға бола ма?
ҚҚС төлеуші — тек ерекше жағдайларда: байланыс жоқ, ЭШФ ақпараттық жүйесінде техникалық ақау бар, жазу тоқтатыла тұрған немесе төтенше жағдай. Кейін құжат жүйеге 15 күнтізбелік күн ішінде, ТЖ кезінде 30 күн ішінде енгізіледі.
Шот-фактура мен төлем шотының айырмашылығы неде?
Төлем шоты сатып алушыдан ақша аударуды сұрайды, оның бекітілген нысаны жоқ. Шот-фактура салық үшін айналымды тіркейді: оны ЭШФ АЖ-де Қаржы министрлігі бекіткен нысан бойынша айналым күнінен ерте емес жазады.
Жазылған ЭШФ-тегі қатені қалай түзетеді?
Жеткізуші мен алушы өзгермесе, түзетілген ЭШФ жазылады: бұрынғысы және оған қатысты барлық қосымшалар жойылады. Қайтару, жеңілдік немесе жаңа баға салдарынан айналым сомасы өзгерсе, қосымша ЭШФ жазылады.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексі, 208–209, 491–493, 499–501-баптар · тексерілді 2026 жылғы 25 қазан
  2. ҚР Қаржы министрінің 28.10.2025 № 629 бұйрығы — шот-фактураны жазу қағидалары: ЭШФ мәртебелері (14-тармақ), нысан бөлімдері (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  3. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі, 280-1-бап · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. uchet.kz, 31.12.2025: ЭШФ АЖ жаңа Салық кодексіне бейімделді — B бөлімінің 9-жолы, 5 % және 10 % мөлшерлемелер (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  5. 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы 1 қаңтардан АЕК 4 693 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан

Осы тақырыпқа қатысты