ЖСН (жеке сәйкестендіру нөмірі): қарапайым тілмен бұл не және қалай қолданылады
Не өзгерді
2026 жылы stat.gov.kz сайтындағы ЖК мен заңды тұлғаларды ЖСН/БСН бойынша ашық іздеу пайдаланушы кабинетіне көшірілді — тексеру үшін жүйеге кіру керек.

Қысқаша
- ЖСН — әр жеке тұлғаға қалыптастырылатын бірегей нөмір (ҚР 12.01.2007 № 223-III Заңы, 1-бап, 1-тармақ, 3) тармақша).
- Бір адам жүргізетін әдеттегі жеке кәсіпкер (ЖК) бөлек нөмір алмайды, өз ЖСН-і бойынша жұмыс істейді; БСН тек бірлескен ЖК-да болады.
- Нөмір 12 цифрдан тұрады, соңғысы — бақылау цифры, ол алғашқы он бір цифрдан есептеледі.
ЖСН (жеке сәйкестендіру нөмірі; орысша ИИН) — жеке тұлғаға қалыптастырылатын бірегей нөмір (2007 жылғы 12 қаңтардағы № 223-III «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» Заң, 1-бап, 1-тармақ, 3) тармақша). Бизнес үшін бір жайт маңызды: бір адам жүргізетін әдеттегі жеке кәсіпкер (ЖК) өз ЖСН-і бойынша жұмыс істейді, оның бөлек нөмірі жоқ.
| Көрсеткіш | Мәні |
|---|---|
| Термин KZ / RU / EN | жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН) / ИИН / individual identification number (IIN) |
| Норма | № 223-III Заң, 1-бап, 1-тармақ, 3) тармақша |
| Кімге | жеке тұлғаға, оның ішінде бір адам жүргізетін ЖК-ға |
| Ұзындығы | 12 цифр, 12-сі — бақылау цифры |
ЖСН бойынша салық органы жеке тұлғаны декларацияларда да анықтайды — мысалы, активтер мен міндеттемелер туралы біржолғы 250.00 декларациясында.
Бақылау цифры қалай құрылған
Нөмірлерді қалыптастыру қағидалары бойынша (ҚР Үкіметінің № 406 қаулысы, 2023 жылға дейін қолданылған) 12-разряд — алғашқы 11 цифрдың салмақталған қосындысын 11-ге бөлгендегі қалдық: a12 = (a1·b1 + … + a11·b11) mod 11. Нәтиже 10 болса, есеп салмақтардың екінші жиынтығымен қайталанады. Бақылау цифры нөмірдің ішкі үйлесімін тексеру үшін керек: алғашқы цифрлардың бірін теру кезінде қате жіберсеңіз, формула бойынша есеп, әдетте, басқа 12-разрядты береді. Нақты салмақтарды келтірмейміз — бізге қолжетімді дереккөздерде олар болған жоқ.
Іс жүзінде ЖСН ЖК-ны тексеру, салық берешегін білу және электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) алу үшін керек. Біздің сайтта ЖСН енгізетін өріс жоқ және болмайды — оны тек мемлекеттік порталдарда және банкте енгізіңіз.
Кәсіпкерге ЖСН қай жерде керек
| Жағдай | Қай нөмірді көрсету керек |
|---|---|
| Бір адам жүргізетін ЖК шартта, шотта, электрондық шот-фактурада (ЭШФ) | кәсіпкердің ЖСН-і |
| Бірлескен ЖК (ерлі-зайыптылар, отбасы, жай серіктестік) | бірлескен ЖК-ның бизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН) |
| Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам (ЖК ретінде тіркелмеген) | жеке тұлғаның ЖСН-і |
| Жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС), оның филиалы немесе өкілдігі | БСН |
Серіктес ЖК-ны stat.gov.kz сайтында ЖСН бойынша жүйеге кірмей тексеру енді мүмкін емес: іздеу пайдаланушы кабинетіне көшірілді, онда қандай өрістер көрсетілетінін біз тексерген жоқпыз.
БСН-мен шатастырмаңыз
Бизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН) заңды тұлғаға, филиалға, өкілдікке және бірлескен кәсіпкерлік нысанындағы ЖК-ға қалыптастырылады. Жауапкершілігі шектеулі серіктестікте (ЖШС) әрқашан БСН болады, бір адам жүргізетін ЖК-да — тек ЖСН.
Келесі қадам
- Қазақстанда ЖК ашу 2027: eGov, Kaspi немесе ХҚКО арқылыЖК ашу 2027: eGov порталы, Kaspi және e-Salyq Business арқылы тегін тіркеу, ХҚКО-ның рөлі, қадамдар, салық…
- Өз ісіңКәсіпкерлік 2027: ЖК қашан міндетті, ЖК мен ЖШС-ті бір жұмыс күнінде тегін тіркеу, салық режимі, деректерді…
- СалықтарЖК салықтары 2027: оңайлатылған режимде, ЖБТ-де және өзін-өзі жұмыспен қамтығандар не төлейді, өзі үшін 22 525…
Жиі қойылатын сұрақтар
ЖК-да БСН бола ма?
ЖК-ны ЖСН бойынша қайдан тексеруге болады?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ҚР 12.01.2007 № 223-III «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» Заңы, 1-бап (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 25 тамыз
- ЖСН/БСН қалыптастыру қағидалары (ҚР Үкіметінің 22.05.2007 № 406 қаулысы, 2023 жылы күшін жойған; орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Ұлттық статистика бюросы: заңды тұлғалар мен ЖК-ны іздеу кабинетке көшірілді · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан