Юнит-экономика: қарапайым тілмен бұл не және қалай қолданылады
Не өзгерді
Мысал Poster-дің 2026 жылғы 17 тамыздағы кофехана моделі бойынша қайта есептелді: төрт сусынның өзіндік құны мен бағасы.

Қысқаша
- Юнит-экономика — бизнес бір сату бірлігінен қанша табатынының есебі: бір кесе кофе, бір тапсырыс, бір клиент.
- ҚР заңдарында бұл термин жоқ: бұл — экономикалық әдіс, сайттағы формулалар үстеме баға мен өтелу калькуляторларындағыдай.
- Poster моделі бойынша (2026 жылғы тамыз) американоның өзіндік құны 260 ₸, бағасы 1 000 ₸ — бір кеседен 740 ₸ жалпы пайда қалады.
Юнит-экономика — бір сату бірлігінен түсетін пайданың есебі: бір кесе кофе, бір тапсырыс, бір клиент. Бірліктің бағасынан оның тікелей өзіндік құнын шегеріп, жалдауға, жалақыға және салыққа қанша қалатынын қарайды. ҚР заңдарында нормативтік анықтамасы жоқ — бұл экономикалық әдіс. Біздің сайтта ол үстеме баға калькуляторындағы формулалармен есептеледі.
| Сусын | Өзіндік құны | Бағасы | Жалпы маржа |
|---|---|---|---|
| Американо | 260 ₸ | 1 000 ₸ | 74% |
| Фильтр-кофе | 330 ₸ | 1 300 ₸ | 75% |
| Капучино | 520 ₸ | 1 600 ₸ | 68% |
| Латте | 620 ₸ | 1 900 ₸ | 67% |
Есепті қалай оқу керек
Маржа сату бағасынан, үстеме баға өзіндік құннан есептеледі: 100% үстеме баға 50% маржаға тең. Бір кесе американодан 1 000 − 260 = 740 ₸ қалады (редакция есебі). Одан әрі бір бірліктен түсетін сома клиенттер ағынына көбейтіледі: Poster моделінде күніне 100 чек, орташа чек 1 800 ₸, түсім айына 5,4 млн ₸. Тұрақты шығыстар осыдан кейін ғана шегеріледі — юнит-экономика осылай кофехананың бизнес-жоспарына ұласады.
Дереккөздердегі цифрлар неге сәйкес келмейді
Poster-дің екі мақаласында американоның өзіндік құны әртүрлі. 2026 жылғы шілдедегі мақалада — 122 ₸: дән, стақан, қақпақ, араластырғыш және қант, сүтсіз. Тамыздағы мақалада — 260 ₸: дереккөздің әдістемесі бойынша дән, сүт, стақан және қақпақ. База әртүрлі болса, нәтиже де әртүрлі, сондықтан «өзіндік құнға» не кіргенін әрдайым нақтылаңыз.
Кофехананың түпкі рентабельділігі де бірдей емес: Poster-де 10–15%, БЦК журналында 30–35%, аралшық (орысша островок) кейсінде шамамен 35%. Бір цифрға сенгеннен гөрі үш сценарий есептеген дұрыс.
Әдіс басты сұраққа қай жерде жауап бермейді
Бір кеседен түсетін маржа оң болса да, бизнестің өзін ақтайтынына кепілдік жоқ: клиент аз болса, жалдау мен жалақы бүкіл маржаны жұтып қояды. Салынған қаражаттың қайтарылу мерзімін өтелу калькуляторы және «өтелу мерзімі» термині көрсетеді. Нүктенің салықтары — жеке табыс салығы (ЖТС) және жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС) карточкаларында.
Келесі қадам
- Бизнестің өтелу калькуляторыБизнестің өтелу калькуляторы: өз салымыңыз грантпен және грантсыз неше айда қайтады, жылдық қайтарым және…
- Бастапқы капитал калькуляторы: іске қосу сметасы және 400 АЕК грантБастапқы капитал калькуляторы: кірген кездегі жалдау, жабдық, алғашқы сатып алу, пайдасыз айларға резерв және…
- Бизнес-жоспарларБизнес-жоспар 2027: теңгемен есептелген 28 формат, 20 облыс орталығындағы жалдау мен жалақы, смета әдістемесі…
Жиі қойылатын сұрақтар
Юнит-экономика бизнес-жоспардан немен ерекшеленеді?
Кофехана үшін қандай маржа қалыпты?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- Poster: алып кетуге арналған кофехананың бизнес-жоспары, сусындардың өзіндік құны · тексерілді 2026 жылғы 17 тамыз
- Poster: бір кесе американоның өзіндік құны және нүкте экономикасы · тексерілді 2026 жылғы 30 шілде
- БЦК журналы: кофехананы қалай ашуға болады · тексерілді 2026 жылғы 30 қазан
- Digital Business: кофе аралшығының кейсі · тексерілді 2025 жылғы 15 қазан