ZhasPro

Юнит-экономика: қарапайым тілмен бұл не және қалай қолданылады

Не өзгерді

Мысал Poster-дің 2026 жылғы 17 тамыздағы кофехана моделі бойынша қайта есептелді: төрт сусынның өзіндік құны мен бағасы.

«Юнит-экономика: қарапайым тілмен бұл не және қалай қолданылады» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • Юнит-экономика — бизнес бір сату бірлігінен қанша табатынының есебі: бір кесе кофе, бір тапсырыс, бір клиент.
  • ҚР заңдарында бұл термин жоқ: бұл — экономикалық әдіс, сайттағы формулалар үстеме баға мен өтелу калькуляторларындағыдай.
  • Poster моделі бойынша (2026 жылғы тамыз) американоның өзіндік құны 260 ₸, бағасы 1 000 ₸ — бір кеседен 740 ₸ жалпы пайда қалады.

Юнит-экономика — бір сату бірлігінен түсетін пайданың есебі: бір кесе кофе, бір тапсырыс, бір клиент. Бірліктің бағасынан оның тікелей өзіндік құнын шегеріп, жалдауға, жалақыға және салыққа қанша қалатынын қарайды. ҚР заңдарында нормативтік анықтамасы жоқ — бұл экономикалық әдіс. Біздің сайтта ол үстеме баға калькуляторындағы формулалармен есептеледі.

Алып кетуге арналған кофехана сусындарының юнит-экономикасы, Poster моделі, 17.08.2026
СусынӨзіндік құныБағасыЖалпы маржа
Американо260 ₸1 000 ₸74%
Фильтр-кофе330 ₸1 300 ₸75%
Капучино520 ₸1 600 ₸68%
Латте620 ₸1 900 ₸67%

Есепті қалай оқу керек

Маржа сату бағасынан, үстеме баға өзіндік құннан есептеледі: 100% үстеме баға 50% маржаға тең. Бір кесе американодан 1 000 − 260 = 740 ₸ қалады (редакция есебі). Одан әрі бір бірліктен түсетін сома клиенттер ағынына көбейтіледі: Poster моделінде күніне 100 чек, орташа чек 1 800 ₸, түсім айына 5,4 млн ₸. Тұрақты шығыстар осыдан кейін ғана шегеріледі — юнит-экономика осылай кофехананың бизнес-жоспарына ұласады.

Дереккөздердегі цифрлар неге сәйкес келмейді

Poster-дің екі мақаласында американоның өзіндік құны әртүрлі. 2026 жылғы шілдедегі мақалада — 122 ₸: дән, стақан, қақпақ, араластырғыш және қант, сүтсіз. Тамыздағы мақалада — 260 ₸: дереккөздің әдістемесі бойынша дән, сүт, стақан және қақпақ. База әртүрлі болса, нәтиже де әртүрлі, сондықтан «өзіндік құнға» не кіргенін әрдайым нақтылаңыз.

Кофехананың түпкі рентабельділігі де бірдей емес: Poster-де 10–15%, БЦК журналында 30–35%, аралшық (орысша островок) кейсінде шамамен 35%. Бір цифрға сенгеннен гөрі үш сценарий есептеген дұрыс.

Әдіс басты сұраққа қай жерде жауап бермейді

Бір кеседен түсетін маржа оң болса да, бизнестің өзін ақтайтынына кепілдік жоқ: клиент аз болса, жалдау мен жалақы бүкіл маржаны жұтып қояды. Салынған қаражаттың қайтарылу мерзімін өтелу калькуляторы және «өтелу мерзімі» термині көрсетеді. Нүктенің салықтары — жеке табыс салығы (ЖТС) және жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС) карточкаларында.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

Юнит-экономика бизнес-жоспардан немен ерекшеленеді?
Юнит-экономика бір сатуды есептейді, бизнес-жоспар бүкіл нүктені қамтиды: жалдау, жалақы, салық және іске қосуға салынатын қаражат. Біріншісі әр сату пайда әкелетінін тексереді, екіншісі бүкіл жоба қашан өтелетінін көрсетеді.
Кофехана үшін қандай маржа қалыпты?
Қай базадан есептейтініңізге байланысты: Poster моделі бойынша сусынның жалпы маржасы — 67–75%, ал нүктенің түпкі рентабельділігі әр дереккөзде 10–15%-дан 30–35%-ке дейін.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. Poster: алып кетуге арналған кофехананың бизнес-жоспары, сусындардың өзіндік құны · тексерілді 2026 жылғы 17 тамыз
  2. Poster: бір кесе американоның өзіндік құны және нүкте экономикасы · тексерілді 2026 жылғы 30 шілде
  3. БЦК журналы: кофехананы қалай ашуға болады · тексерілді 2026 жылғы 30 қазан
  4. Digital Business: кофе аралшығының кейсі · тексерілді 2025 жылғы 15 қазан

Осы тақырыпқа қатысты