МӘМС жарналары дегеніміз не: анықтама және мысалдар
Не өзгерді
2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша қосылды: АЕК 4 325 ₸ орнына 4 693 ₸, ЕТЖ — екі мән (жоба 85 000 ₸, тапсырма 110 000 ₸); 2026 жылғы сомалар жыл соңына дейін сақталды.

Қысқаша
- МӘМС жарналары — сақтандырылған адамның өзі төлейтін міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары: қызметкер, жеке кәсіпкер (ЖК), дербес төлеуші (ҚР 16.11.2015 № 405-V Заңы, 28-бап).
- Қызметкер табысының 2%-ын төлейді, оны жұмыс беруші ұстап қалады; база 20 ЕТЖ-ден аспайды, яғни 2026 жылы айына ең көбі 34 000 ₸.
- ЖК өзі үшін 1,4 ЕТЖ-нің 5%-ын төлейді — табысқа қарамастан айына 5 950 ₸.
- МӘМС-ке аударымдар — басқа төлем: жалақының үстіне жұмыс беруші қаражатынан 3%, база 40 ЕТЖ-ге дейін.
МӘМС жарналары (орысша ВОСМС) — міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне сақтандырылған адамның өз есебінен төленетін төлем. Төлеушілер — қызметкер, жеке кәсіпкер (ЖК), жеке практикамен айналысатын адам және өзі үшін төлейтін азамат (ҚР 2015 жылғы 16 қарашадағы № 405-V «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңы, 28-бап). Қызметкердің жарнасын жұмыс беруші жалақыдан ұстап қалады, ЖК өз жарнасын өзі аударады.
2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы ЕТЖ: бюджет жобасында — 85 000 ₸, ал Президент 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауында оны 110 000 ₸-ге дейін көтеруді тапсырды; нақты сома бюджет туралы заңға байланысты.
| Көрсеткіш | 2026 | 2027: бюджет жобасы | 2027: Президент тапсырмасы |
|---|---|---|---|
| 1 ЕТЖ | 85 000 ₸ | 85 000 ₸ | 110 000 ₸ |
Жарналар мен аударымдардың айырмашылығы неде?
Орысша қысқартуда «В» — сақтандырылған адамның жарналары (взносы), ООСМС-тегі «О» — жұмыс берушінің аударымдары (отчисления). Қазақша да екеуі әр түрлі аталады: МӘМС жарналары және МӘМС-ке аударымдар. Бұл мөлшерлемесі мен жоғарғы шегі әр түрлі екі бөлек төлем, шектері ең төменгі жалақымен (ЕТЖ) өлшенеді:
| Төлеуші | Төлем | Мөлшерлеме және база | Айлық сома, 2026 |
|---|---|---|---|
| Қызметкер (және азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт бойынша орындаушы) | МӘМС жарналары | табыстың 2%-ы, база 20 ЕТЖ-ге дейін | 34 000 ₸-ге дейін |
| Жұмыс беруші | МӘМС-ке аударымдар | қызметкер табысының 3%-ы, база 40 ЕТЖ-ге дейін | 102 000 ₸-ге дейін |
| ЖК өзі үшін | МӘМС жарналары | 1,4 ЕТЖ-нің 5%-ы | 5 950 ₸ |
| Дербес төлеуші | МӘМС жарналары | 1 ЕТЖ-нің 5%-ы | 4 250 ₸ |
| Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам | МӘМС жарналары | нақты табыстың 1%-ы | табысқа қарай |
Мысал: жалақы 300 000 ₸ болса, одан 6 000 ₸ МӘМС жарнасы ұсталады, ал жұмыс беруші үстіне 9 000 ₸ МӘМС-ке аударым төлейді. Аударымдарды оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміндегі жұмыс берушілер де төлейді (14-баптың 1-тармағы). Өз сандарыңызды жалақы калькуляторында тексеріңіз.
ЖК неге тіркелген сома төлейді?
ЖК мен жеке практикамен айналысатын адамдар үшін жарна объектісі — табыс емес, 1,4 ЕТЖ: 1,4 × 85 000 = 119 000 ₸, 5% жарна — айына 5 950 ₸. Сондықтан түсімі нөлге тең ЖК мен айналымы миллион теңгеден асатын ЖК бірдей төлейді. Қалай және қашан төлеу керектігі — ЖК-ға арналған МӘМС жарналары нұсқаулығында, жылдың барлық мөлшерлемелері — 2026 жылғы МӘМС шолуында.
МӘМС жарналарын кім төлемейді?
Шетелдіктер жарна төлеуші болып табылмайды; ерекшелік — Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын шетелдіктер мен қандастар (14-баптың 2-тармағы). Бірнеше табыс көзі бар қызметкер жалақыдан төленгені туралы анықтамасы болса, жарнаны екінші рет төлемейді (28-баптың 5-2-тармағы). Жалақыдан төленетін басқа төлемдер — міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) мен әлеуметтік аударымдар (ӘА) — бөлек есептеледі, жиынтығы әлеуметтік төлемдер нұсқаулығында.
Келесі қадам
- ЖК-ның өзі үшін әлеуметтік төлемдері 2027: МЗЖ, ӘА, МӘМСӘлеуметтік төлемдер 2027: ЖК өзі үшін ЕТЖ 85 000 ₸ және ЖМЗЖ 4,5% кезінде айына кемінде 22 525 ₸ (2026 жылы 21…
- ЖК-ның өзі үшін әлеуметтік төлемдер калькуляторы 2026–2027ЖК-ның өзі үшін 2026–2027 жылғы әлеуметтік төлемдер калькуляторы: 2026 жылы оңайлатылған режимде айына кемінде…
- Жалақы калькуляторы 2027: қолға тиетін сомаЖалақы калькуляторы 2027: МЗЖ 10%, МӘМС жарнасы 2%, ЖТС 10% және 15%, 30 АЕК шегерім. Жалақыдан қолға тиетін…
- Қазақстанда ЖК ашу 2027: eGov, Kaspi немесе ХҚКО арқылыЖК ашу 2027: eGov порталы, Kaspi және e-Salyq Business арқылы тегін тіркеу, ХҚКО-ның рөлі, қадамдар, салық…
Жиі қойылатын сұрақтар
2026 жылы ЖК өзі үшін МӘМС жарнасын қанша төлейді?
МӘМС жарналарын алдын ала төлеуге бола ма?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» ҚР 16.11.2015 № 405-V Заңы, 14, 27–30-баптар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Ұлттық статистика бюросы: 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЕТЖ — 85 000 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 2 қыркүйек
- 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы АЕК — 4 693 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸ (жоба, қабылданбаған) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- Президенттің 28.10.2026 Жолдауы: 2027 жылғы 1 қаңтардан ЕТЖ-ні 110 000 ₸-ге дейін көтеру тапсырмасы · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша