ZhasPro

МӘМС жарналары дегеніміз не: анықтама және мысалдар

Не өзгерді

2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша қосылды: АЕК 4 325 ₸ орнына 4 693 ₸, ЕТЖ — екі мән (жоба 85 000 ₸, тапсырма 110 000 ₸); 2026 жылғы сомалар жыл соңына дейін сақталды.

«МӘМС жарналары дегеніміз не: анықтама және мысалдар» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • МӘМС жарналары — сақтандырылған адамның өзі төлейтін міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары: қызметкер, жеке кәсіпкер (ЖК), дербес төлеуші (ҚР 16.11.2015 № 405-V Заңы, 28-бап).
  • Қызметкер табысының 2%-ын төлейді, оны жұмыс беруші ұстап қалады; база 20 ЕТЖ-ден аспайды, яғни 2026 жылы айына ең көбі 34 000 ₸.
  • ЖК өзі үшін 1,4 ЕТЖ-нің 5%-ын төлейді — табысқа қарамастан айына 5 950 ₸.
  • МӘМС-ке аударымдар — басқа төлем: жалақының үстіне жұмыс беруші қаражатынан 3%, база 40 ЕТЖ-ге дейін.

МӘМС жарналары (орысша ВОСМС) — міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне сақтандырылған адамның өз есебінен төленетін төлем. Төлеушілер — қызметкер, жеке кәсіпкер (ЖК), жеке практикамен айналысатын адам және өзі үшін төлейтін азамат (ҚР 2015 жылғы 16 қарашадағы № 405-V «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңы, 28-бап). Қызметкердің жарнасын жұмыс беруші жалақыдан ұстап қалады, ЖК өз жарнасын өзі аударады.

2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы ЕТЖ: бюджет жобасында — 85 000 ₸, ал Президент 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауында оны 110 000 ₸-ге дейін көтеруді тапсырды; нақты сома бюджет туралы заңға байланысты.

ЕТЖ-мен берілген сомалар: 2026 жыл және 2027 жылғы екі мән
Көрсеткіш20262027: бюджет жобасы2027: Президент тапсырмасы
1 ЕТЖ85 000 ₸85 000 ₸110 000 ₸

Жарналар мен аударымдардың айырмашылығы неде?

Орысша қысқартуда «В» — сақтандырылған адамның жарналары (взносы), ООСМС-тегі «О» — жұмыс берушінің аударымдары (отчисления). Қазақша да екеуі әр түрлі аталады: МӘМС жарналары және МӘМС-ке аударымдар. Бұл мөлшерлемесі мен жоғарғы шегі әр түрлі екі бөлек төлем, шектері ең төменгі жалақымен (ЕТЖ) өлшенеді:

МӘМС жарналары мен аударымдары, ЕТЖ 85 000 ₸, 07.10.2026 салыстырылды
ТөлеушіТөлемМөлшерлеме және базаАйлық сома, 2026
Қызметкер (және азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт бойынша орындаушы)МӘМС жарналарытабыстың 2%-ы, база 20 ЕТЖ-ге дейін34 000 ₸-ге дейін
Жұмыс берушіМӘМС-ке аударымдарқызметкер табысының 3%-ы, база 40 ЕТЖ-ге дейін102 000 ₸-ге дейін
ЖК өзі үшінМӘМС жарналары1,4 ЕТЖ-нің 5%-ы5 950 ₸
Дербес төлеушіМӘМС жарналары1 ЕТЖ-нің 5%-ы4 250 ₸
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамМӘМС жарналарынақты табыстың 1%-ытабысқа қарай

Мысал: жалақы 300 000 ₸ болса, одан 6 000 ₸ МӘМС жарнасы ұсталады, ал жұмыс беруші үстіне 9 000 ₸ МӘМС-ке аударым төлейді. Аударымдарды оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміндегі жұмыс берушілер де төлейді (14-баптың 1-тармағы). Өз сандарыңызды жалақы калькуляторында тексеріңіз.

ЖК неге тіркелген сома төлейді?

ЖК мен жеке практикамен айналысатын адамдар үшін жарна объектісі — табыс емес, 1,4 ЕТЖ: 1,4 × 85 000 = 119 000 ₸, 5% жарна — айына 5 950 ₸. Сондықтан түсімі нөлге тең ЖК мен айналымы миллион теңгеден асатын ЖК бірдей төлейді. Қалай және қашан төлеу керектігі — ЖК-ға арналған МӘМС жарналары нұсқаулығында, жылдың барлық мөлшерлемелері — 2026 жылғы МӘМС шолуында.

МӘМС жарналарын кім төлемейді?

Шетелдіктер жарна төлеуші болып табылмайды; ерекшелік — Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын шетелдіктер мен қандастар (14-баптың 2-тармағы). Бірнеше табыс көзі бар қызметкер жалақыдан төленгені туралы анықтамасы болса, жарнаны екінші рет төлемейді (28-баптың 5-2-тармағы). Жалақыдан төленетін басқа төлемдер — міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) мен әлеуметтік аударымдар (ӘА) — бөлек есептеледі, жиынтығы әлеуметтік төлемдер нұсқаулығында.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

2026 жылы ЖК өзі үшін МӘМС жарнасын қанша төлейді?
Айына 5 950 ₸: 5% × 1,4 × 85 000 ₸ (МӘМС туралы заң, 28-баптың 3 және 5-тармақтары). Сома табысқа байланысты емес. Есептілікті тоқтата тұрған немесе әрекетсіз деп танылған ЖК-лар дербес төлеуші ретінде төлейді — 4 250 ₸.
МӘМС жарналарын алдын ала төлеуге бола ма?
Иә, ЖК мен дербес төлеушілер жарналарды алдағы кезең үшін де төлей алады (МӘМС туралы заң, 30-баптың 3-1-тармағы).

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» ҚР 16.11.2015 № 405-V Заңы, 14, 27–30-баптар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  2. Ұлттық статистика бюросы: 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЕТЖ — 85 000 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 2 қыркүйек
  3. 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы АЕК — 4 693 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸ (жоба, қабылданбаған) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  4. Президенттің 28.10.2026 Жолдауы: 2027 жылғы 1 қаңтардан ЕТЖ-ні 110 000 ₸-ге дейін көтеру тапсырмасы · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша

Осы тақырыпқа қатысты