400 АЕК қайтарымсыз грант: 2027 жылғы шарттар, теңгедегі сома және қалай алуға болады
Не өзгерді
Тақырып 2027 жылға жаңартылды; бағдарлама шарттары, мөлшерлемелер мен сомалар мәтіндегі тексеру күніне берілген, 2027 жылғы параметрлер бюджет пен бағдарлама қағидалары бекітілгеннен кейін шығады.

Қысқаша
- Жаңа бизнес-идеяларға берілетін грант — 400 АЕК-ке дейін, 2026 жылы 1 730 000 ₸-ге дейін (400 × 4 325 ₸). Ол қайтарымсыз, бір рет және конкурс арқылы беріледі.
- Грантқа № 272 Қағидалардың 11-тармағындағы 7 әлеуметтік осал санат қана үміткер бола алады: атаулы әлеуметтік көмек алушылар, жәрдемақы алатын көпбалалы отбасылар, асыраушысынан айырылу бойынша төлем алушылар, қоныс аударушылар, қандастар, мүгедектігі бар адамдар және мүгедектігі бар баланың ата-аналары.
- Санаттан бөлек жұмыссыз мәртебесі немесе тіркелгеніне 1 жыл толмаған ЖК және мерзімі 3 жылдан аспаған «Бастау Бизнес» сертификаты керек — портал мұның бәрін автоматты түрде тексереді.
- Ақша жабдыққа, мүкәммалға, малға, көшетке және жалдауға жұмсалады, төлем тек қолма-қолсыз. Тұрғын үйге, жерге, несие өтеуге және акцизделетін өнім өндірісіне жұмсауға тыйым салынған.
- Гранттан кейін — шығынды растауға 3 ай, 24 ай тоқсандық есеп және 18 айда кемінде бір жаңа жұмыс орны. Шарт бұзылса, грант өндіріп алынады.
400 АЕК грант — жаңа іс бастауға мемлекет беретін қайтарымсыз ақша: 2026 жылы 1 730 000 ₸-ге дейін. Оны конкурс арқылы бір рет және тек 7 әлеуметтік осал санаттағы адамдарға береді. Олар: атаулы әлеуметтік көмек (орысша АСП) алушылар, жәрдемақы алатын көпбалалы отбасылар, асыраушысынан айырылу бойынша төлем алушылар, қоныс аударушылар, қандастар, мүгедектігі бар адамдар және мүгедектігі бар баланың ата-аналары. Санаттан бөлек жұмыссыз мәртебесі немесе жеке кәсіпкер (ЖК, орысша ИП) болып тіркелгеніне бір жыл толмауы және мерзімі үш жылдан аспаған «Бастау Бизнес» сертификаты керек.
Осы гранттың шарттары емес, барлық бағдарламалар бойынша өтінім қабылдау күндері керек болса, гранттарға өтінім қабылдау күнтізбесін қараңыз.
Өтінімдер Business.enbek.kz порталында лек-лекпен қабылданады. 2026 жылғы бірінші лек 24 маусымнан 8 шілдеге дейін 3 764 грантқа өтті; екіншісі 7 қазандағы жағдай бойынша жарияланған жоқ. Төменде — жылдар бойынша шарттар, шығынға тыйымдар және алушының міндеттері, әр санның дереккөзі мен күні бар. Негізгі құжат — 2026 жылғы редакциядағы № 272 Қағидалар. Бұл бизнеске арналған шара, іздеуде жиі шатастыратын жоғары оқу орнындағы білім гранты емес. Барлық қолдау бағдарламаларының шолуы — гранттар мен мемлекеттік қолдау нұсқаулығында.
2026 жылы 400 АЕК грант қанша және неге «дейін» деп жазылады?
1 730 000 ₸-ге дейін. Сома грант берілетін жылғы 400 × АЕК деп есептеледі. 2026 жылы бюджет туралы заң бойынша айлық есептік көрсеткіш (АЕК, орысша МРП) 4 325 ₸, демек 400 × 4 325 = 1 730 000 ₸. Көрсеткіштің өзі қалай белгіленетінін 2026 жылғы АЕК беті түсіндіреді.
«Дейін» сөзі бекер тұрған жоқ. № 272 Қағидалардың 11-тармағы гранттың мөлшерін 400 еселенген АЕК-ке дейін деп белгілейді — бұл жоғарғы шек. ЕХӘҚМ 2026 жылғы бірінші лектің хабарландыруында (11.06.2026) мөлшерді «400 АЕК немесе 1 730 000 теңге» деп атады. Әр алушы дәл осы соманы алады деген уәде Қағидаларда жоқ.
| Жыл | АЕК, ₸ | 400 АЕК, ₸ | Соманың дереккөзі |
|---|---|---|---|
| 2023 | 3 450 | 1 380 000 | ЕХӘҚМ хабарламасы, 31.08.2023 |
| 2024 | 3 692 | 1 476 800 | жылдың АЕК-і бойынша ZhasPro есебі |
| 2025 | 3 932 | 1 572 800 | ЕХӘҚМ хабарламасы, 31.07.2025 |
| 2026 | 4 325 | 1 730 000 | ЕХӘҚМ хабарламасы, 11.06.2026 |
| 2027 | 4 693 (жоба) | 1 877 200 (жоба) | бюджет туралы заң жобасы, 03.10.2026 жағдай бойынша қабылданбаған |
2023–2026 жылдары жоғарғы шек тек АЕК есебінен 350 000 ₸-ге өсті: 400 АЕК-тің өзі өзгерген жоқ. 2024 жылғы сома ЕХӘҚМ хабарламаларымен салыстырылмаған, сондықтан кестеде ол сол жылғы АЕК бойынша есептелді.
Грантқа қай санаттар үміткер бола алады?
№ 272 Қағидалардың 11-тармағындағы 7 әлеуметтік осал санат қана. Бұл жабық тізім: санатыңыз онда болмаса, идеяңыз қаншалықты күшті болса да, портал өтінімді өткізбейді.
- Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алушылар.
- Бірге тұратын 4 және одан да көп кәмелетке толмаған баласы бар (23 жасқа дейін күндізгі бөлімде оқитындарды қоса) көпбалалы отбасыларға берілетін ай сайынғы жәрдемақыны алушылар және олардың жұбайлары.
- Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша әлеуметтік төлем алушылар.
- Қоныс аударушылар.
- Қандастар.
- Еңбекке қарсы көрсетілімі жоқ мүгедектігі бар адамдар.
- Мүгедектігі бар баланы (балаларды) тәрбиелеп отырған адамдар және олардың жұбайлары.
Business.enbek.kz порталы кейбір санатты Қағидалардан кеңірек жазады: «қоныс аударушылар және олардың еңбекке қабілетті отбасы мүшелері», «атаулы әлеуметтік көмек алушылар және олардың отбасы мүшелері». Отбасы мүшесінің құқығын тек автоматты тексеру көрсетеді, оны алдын ала уәде етуге болмайды. Жұбайлар үшін порталдың тағы бір ережесі бар: тек тіркелген неке ескеріледі, ал 2008 жылға дейін тіркелген некені egov.kz арқылы АХАЖ ақпараттық жүйесінде жаңарту керек.
Тізімде кім жоқ: жастар, студенттер, әйелдер мен зейнеткерлер бөлек топ ретінде аталмаған. ЕХӘҚМ деректері бойынша 2023 жылғы екі лекте түскен 51,2 мың өтініштің 30,1 мыңын көпбалалы отбасылар, 8,7 мыңын мүгедектігі бар адамдар, 6,1 мыңын мүгедектігі бар баланың ата-аналары берген. Әр топтың толық талдауы — бизнеске грантты кім ала алады бетінде, ал өзіңізді жылдам тексеру үшін «қай грантқа сай келемін» квизі бар.
Санаттан басқа портал тағы не тексереді?
Санат — бірінші сүзгі ғана. Жұмыспен қамту мәртебесі, сертификат және автоматты бас тартуға негіздің болмауы да керек. Мұның бәрін портал дерекқорлардан өзі тексереді, анықтама тіркеудің қажеті жоқ.
| Шарт | 2026 жылғы норма | Қай жерде бекітілген |
|---|---|---|
| Жұмыспен қамту мәртебесі | өтініш бергенге дейін тіркелген жұмыссыз немесе тіркелгеніне 1 жыл толмаған ЖК | № 272 Қағидалардың 11-тармағы |
| Оқу | өтінім берілген күні мерзімі 3 жылдан аспаған «Бастау Бизнес» сертификаты | 15-тармақ |
| Қолтаңба | электрондық өтініш пен бизнес-жобаға электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ, орысша ЭЦП) арқылы қол қойылады | 14-тармақ |
| Қайталану | бұрын бизнес-идея грантын да, басқа мемлекеттік бағдарламалар бойынша микрокредит те алмаған | 16-тармақтың 3) тармақшасы |
| Несиелер | несие мен қарыз бойынша мерзімі өткен берешек жоқ | 16-тармақтың 5) тармақшасы |
| Жұмыспен қамту шаралары | жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатыспайды (12 айға дейінгі ерікті қоныс аударудан басқа) және соңғы 12 айда оларды дәлелсіз себеппен тастамаған | 16-тармақтың 1)–2) тармақшалары |
| ЖК үшін | қолданыстағы еңбек шарты жоқ, банкроттық пен тарату жоқ, зейнет жасында емес | 16-тармақтың 6)–8) тармақшалары |
| Лицензия | қызмет лицензияланатын болса, лицензия бар | 16-тармақтың 9) тармақшасы |
Жұмыссыз мәртебесі бірден берілмейді. Алдымен адам жұмыс іздеуші ретінде есепке тұрады — қызмет тегін, мерзімі 1 жұмыс күні. Мансап орталығы 2 жұмыс күні ішінде жұмыс таппаса, жүйе оны жұмыссыз ретінде өзі тіркейді. Лек басталғанға дейін кемінде бір апта қор қалдырған дұрыс; Enbek арқылы есепке қалай тұруға болатынын жұмыссыз мәртебесі туралы материал түсіндіреді. Курстың өзі туралы — «Бастау Бизнес» оқуы нұсқаулығында.
2024, 2025 және 2026 жылғы шарттардың айырмашылығы неде?
Сома АЕК-пен бірге өсті, ал үміткер мен алушыға қойылатын талап 2026 жылдан бастап қатаңдады. Басты өзгерісті ЕХӘҚМ-нің 2026 жылғы 28 мамырдағы № 207 бұйрығы енгізді.
| Параметр | 2023–2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|
| Гранттың жоғарғы шегі | 1 380 000 ₸ (2023), 1 476 800 ₸ (2024, есеп) | 1 572 800 ₸ | 1 730 000 ₸ |
| ЖК тіркелген мерзім | 3 жылға дейін | 3 жылға дейін | 1 жылға толмаған |
| Лектер мен жоспар | 2023: 3 лек, жылдық жоспар 9 000 грант | 2-лек 11.08.2025-тен, жоспар 4 873 грант | 1-лек 24.06–08.07, 3 764 грант; екіншісі 07.10.2026 жағдай бойынша жарияланбаған |
| Жұмыс орны | талап етілмеген | талап етілмеген | 18 айда кемінде 1 жаңа тұрақты орын |
| Есептілік | — | — | 24 ай бойы тоқсан сайын |
| Шығын нысаны | — | — | тек қолма-қолсыз |
Сызықша жиналған дереккөздерде сол жылға норма табылмағанын білдіреді, талап болмады дегенді емес. Астана еңбек ұтқырлығы орталығы 2026 жылғы маусымда бұл өзгерісті былай сипаттады: алушыны мониторингтеу 12 айдан 24 айға ұзартылды. 2026 жылы шығынға тыйымдар тізіміне цифрлық активтер қосылды. «3 жылға дейінгі ЖК» шарты өңірлік беттерде әлі де кездеседі — 2026 жылы ол жарамайды.
2026 жылы барлығы қанша грант берілетінін дереккөздер әртүрлі атайды. ЕХӘҚМ-нің 11.06.2026 хабарламасында — шамамен 9 мың грант, 24.kz арнасының 15.06.2026 эфирінде Еңбек министрлігіне сілтемемен — 7 600. Екі сан да қорытынды емес, жоспар: алушылар туралы нақты деректі еңбек ұтқырлығы орталықтары келесі жылдың 10 сәуіріне дейін жариялайды.
Грант ақшасын неге жұмсауға болады, неге болмайды?
Бизнес-идеяны іске қосуға керек нәрсеге: мүкәммал, еңбек құралдары, технологиялық жабдық, жануарлар, мал мен құс, көшет, бұта, тұқым, өскін, сондай-ақ коммерциялық жылжымайтын мүлік пен сауда объектілеріндегі үй-жайды жалдау. Қағидалардың 12-тармағындағы тізбе жабық.
Грантты тұтыну мақсатына, несие өтеуге, тұрғын үй сатып алуға және салуға, жер сатып алуға, акцизделетін өнім өндіруге, валютаға, бағалы қағаздарға, цифрлық активтерге және тыйым салынған қызметке жұмсауға тікелей тыйым салынған. Жабдықты, малды сатып алуға немесе үй-жайды жұбайдан және жақын туыстан — ата-анадан, баладан, аға-іні, апа-қарындастан, атасы мен әжесінен, немересінен — жалдауға болмайды. Төлем тек қолма-қолсыз жүреді: ЖК шотынан қолма-қол ақша шешу шартты бұзу қаупін туғызады.
Шикізат, қайта сатуға арналған тауар, жөндеу, көлік, жалақы және жарнама Қағидалар тізбесінде аталмаған. Бұл тікелей тыйым емес, бірақ рұқсат та емес: мұндай баптарды өз қаражатыңыздан жоспарлаған сенімдірек — бизнес-жоба үлгісінде олар үшін бөлек баған бар. Даулы баптардың талдауы — грантты неге жұмсауға болады бетінде. Мал, құс пен көшет тізбеде болғандықтан, грант аула шаруашылығы мен жылыжайға да жарайды; ауылға арналған нұсқалар ауылдағы бизнеске гранттар мен несиелер материалында жиналған.
Өтінімнен ақшаға дейін: қандай кезеңдер мен мерзімдер бар?
№ 272 Қағидалардың шекті мерзімдерін қоссақ, қабылдау жабылғаннан ақша шотқа түскенге дейін шамамен 30 жұмыс күні өтеді: 10 — комиссия, 2 — шешімді енгізу, 5 — ЖК мен шот, 3 + 5 — шарт, 5 — аудару. Әр қадамның уақыты шектеулі, сондықтан кез келген кезеңде кешігу грантсыз қалдыруы мүмкін.
- Алдын ала: жұмыссыз ретінде есепке тұру немесе ЖК ашу, «Бастау Бизнес» курсынан өту, ЭЦҚ алу.
- Лек туралы хабарландыру: еңбек ұтқырлығы орталығы оны қабылдаудан 10 күнтізбелік күн бұрын жариялайды.
- Қабылдау — 10 жұмыс күні: порталда тіркелу, санат пен сертификатты автоматты тексеру, содан кейін бизнес-жоба үлгісі мен ЭЦҚ қойылған электрондық өтініш.
- Комиссия — қабылдаудан кейін 10 жұмыс күні ішінде: хабарлама жеке кабинетке келеді, жобаны өзіңіз таныстырасыз, онлайн қорғауға да болады. Комиссия бес блок бойынша «иә» не «жоқ» деп жауап береді: идеяның сұранысы, нарықты білу, қаржылық өміршеңдік, дағды, жаңа жұмыс орындары. Өту балы жоқ.
- Жеңістен кейін 5 жұмыс күні: ЖК-ны салық органында тіркеп, порталда оның шотын көрсету. Үлгермесеңіз, грант берілмейді, бірақ келесі лектерде өтінім беруге болады.
- Шарт: орталық оған 3 жұмыс күнінде, сіз ЭЦҚ арқылы 5 жұмыс күнінде қол қоясыз. Қол қойылмаса, грант алынбады деп саналады және қаржы жылының соңына дейін қайта үміткер бола алмайсыз.
- Ақша: шарттан кейін 5 жұмыс күні ішінде ЖК-ның ағымдағы шотына аударылады.
Өтінім нақты қай жерде берілетінін және порталды делдалдан қалай ажыратуға болатынын грантқа өтінім беретін порталдар беті түсіндіреді. Лектердің соңғы күндері — өтінім қабылдау күнтізбесінде.
Грант алушы қандай міндеттеме алады?
Шығынды растау, екі жыл есеп беру және жұмыс орнын ашу. Бұл міндеттер — шарттың бөлігі, жай рәсім емес.
Грант алынған күннен бастап 3 ай ішінде порталға мақсатты пайдалану туралы құжаттар жүктеледі: төлем тапсырмалары, фискалдық чектер, үзінді көшірмелер, шарттар, жүкқұжаттар, актілер. Содан кейін 24 ай бойы жобаның барысы туралы тоқсандық есеп беріледі; мансап орталығы әрқайсысын 10 жұмыс күнінде тексереді. 18 ай ішінде кемінде бір жаңа тұрақты жұмыс орнын ашып, оған мансап орталығының жолдамасы бойынша ізденушіні алу керек. Гранттан кейін тағы 12 ай бизнесті кеңейту шараларынан басқа жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысуға болмайды.
Талаптар орындалмаса, еңбек ұтқырлығы орталығы шартты біржақты тәртіппен бұзып, грантты өндіріп алады, оның ішінде сот арқылы. Ақша жұмсалмаған жағдайда жұмсақ жол бар: шарт жасалған күннен бастап 3 ай ішінде портал арқылы ерікті түрде қайтаруға өтінім беру. Есеп беру тәртібі — грант бойынша есептілік туралы материалда.
Портал немесе комиссия неге бас тартады?
Көбіне формалды шартқа сай келмегендіктен, ал оны өтінім бермей тұрып-ақ байқауға болады. Төмендегі кесте № 272 Қағидалардың 16-тармағындағы негіздерден және мерзімдерінен құрастырылды.
| Белгі | Себебі | Шешімі |
|---|---|---|
| Портал көпбалалы отбасы мүшесі жұбайдың санатын таппайды | Неке 2008 жылға дейін тіркелген және жаңартылмаған | Лек басталғанға дейін egov.kz арқылы АХАЖ жүйесінде мәліметті жаңарту |
| Сертификатты тексеру кезінде бас тарту | «Бастау Бизнес» сертификаты өтінім күні 3 жылдан асқан | Курсты қайта өту: аяқталғаннан 3 жыл өткен соң рұқсат етіледі |
| ЖК-ға автоматты бас тарту | ЖК бір жыл бұрын не одан ертерек тіркелген немесе еңбек шарты бар қызметкері бар | 2026 жылғы ереже бойынша грант қолжетімсіз; грант, субсидия және жеңілдікті несиені салыстырыңыз |
| Мерзімі өткен берешек кезіндегі автоматты бас тарту | Несие не қарыз бойынша мерзімі өткен берешек | Өтінім бергенге дейін берешекті өтеу |
| Жұмыспен қамту шарасына қатысушыға автоматты бас тарту | Адам жастар практикасында немесе басқа субсидияланатын жұмыста | Қатысу аяқталғанша күту; дәлелсіз тастап кетпеу — бұл да 12 айға бас тарту негізі |
| Жеңді, бірақ грант келмеді | 5 жұмыс күнінде ЖК ашпаған және шотты көрсетпеген | ЖК құжаттарын алдын ала дайындау; келесі лекте қайта өтінім беруге болады |
Автоматты бас тартудан айырмашылығы — комиссия шешіміне шағымдану тәртібі Қағидаларда жоқ. Басқа себептер мен олардан қалай сақтану керегі — гранттан бас тарту себептері талдауында.
400 АЕК грант кімге тиімді нұсқа емес?
7 санатқа кірмейтін, ЖК-сы бір жылдан асқан немесе жобасына 1,73 млн ₸-ден көп ақша керек адамға. Грант жабдық пен жалдауды жабады, бірақ айналым қаражатын бермейді және алушыны екі жыл есеп беруге байлайды. Осал мәртебесі жоқ жастар мен жұмыс істеп тұрған кәсіпкерлерге басқа құралдар бар — қайтарымды микрокредит, әлеуметтік кәсіпкерлерге гранттар, мөлшерлемені субсидиялау. Жастарға арналған басқа мүмкіндіктерді жастар бөлімінен қараңыз. Технологиялық идеясы бар студенттер мен командаларға Astana Hub пен стартап акселераторлары нақты не ұсынатынын білген пайдалы: көбіне бұл іске қосуға ақша емес, оқу мен акселерация.
Келесі қадам
- Бизнеске грантты кім ала алады: 2027 жылғы өтініш берушілер санаттарыБизнеске грантты кім ала алады 2027: № 272 Қағидалардағы 7 әлеуметтік санат, жұмыссыз не 1 жылға толмаған ЖК…
- «Бастау Бизнес» 2027: оқу, сертификат және грантқа жолБизнес бастауға қайтарымсыз грант алу үшін «Бастау Бизнес» сертификаты керек: тегін онлайн курс 14 күнге…
- Гранттарға өтінім қабылдау күнтізбесі 2026–2027: келесі лек қашанҚайтарымсыз грант 2027 қашан болады: 2026 жылы бірінші лек 24.06–08.07 өтті, екіншісі 07.10.2026 жағдайы…
- Бизнес-идеяға грант алу үшін қандай құжаттар керек: толық тізімБизнес-идеяға грант алуға қажетті құжаттар 2027: ЭЦҚ қойылған өтініш, үлгі бойынша бизнес-жоба, лицензия,…
- Квиз: қай грантқа немесе несиеге сәйкес келемінҚай грантқа немесе несиеге сәйкес келетініңізді 7 сұрақпен тексеріңіз: 400 АЕК грант, 5 млн ₸ грант,…
Жиі қойылатын сұрақтар
2026 жылы 400 АЕК грант қанша теңге?
Қайтарымсыз гранттың 2025 жылғы шарттары 2026 жылғыдан немен ерекшеленеді?
Қайтарымсыз гранттың 2024 жылғы шарттары қандай болды?
Жас адам немесе студент 400 АЕК грантқа үміткер бола ала ма?
400 АЕК грантты екінші рет алуға бола ма?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- Кәсіпкерлік бастамаға жәрдемдесу жөніндегі шараларды ұйымдастыру және қаржыландыру қағидалары (ЕХӘҚМ 2023 жылғы 30 маусымдағы № 272 бұйрығы, 2026 жылғы № 207 және № 266 бұйрықтармен өзгертілген редакция) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЕХӘҚМ 2026 жылғы 28 мамырдағы № 207 бұйрығы: № 272 Қағидаларға өзгерістер (1 жылға толмаған ЖК, жұмыс орны, есептілік) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЕХӘҚМ: гранттарға өтінім қабылдау 24.06–08.07.2026, 3 764 грант, мөлшері 400 АЕК немесе 1 730 000 ₸ (11.06.2026) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- Business.enbek.kz: гранттың шарттары мен кестесі (2026 жылы бір лек) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ЕХӘҚМ: 2025 жылғы екінші лек, 4 873 грант, 400 АЕК = 1 572 800 ₸, 3 жылға дейінгі ЖК (31.07.2025) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЕХӘҚМ: 2023 жылғы үшінші лек, 400 АЕК = 1 380 000 ₸ (31.08.2023) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЕХӘҚМ: 2023 жылғы екі лекте санаттар бойынша 51,2 мың өтініш (10.07.2023) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: 2026 жылғы АЕК — 4 325 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- 24.kz, 15.06.2026: «2026 жылы бизнес-идеяларды іске асыруға 7 600 грант беру жоспарлануда» (Еңбек министрлігіне сілтемемен) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
Осы тақырыпқа қатысты
- Бизнеске грантты кім ала алады: 2027 жылғы өтініш берушілер санаттары
- Бизнеске грантқа өтінімді қалай беру керек: 2027 жылғы қадамдық нұсқаулық
- Грантты неге жұмсауға болады, неге болмайды
- Грант бойынша есеп беру: не тексеріледі және мақсатсыз пайдаланғаны үшін не болады
- Гранттарға өтінім қабылдау күнтізбесі 2026–2027: келесі лек қашан