Гранттық комиссия қалай жұмыс істейді: өтінімдерді бағалау критерийлері
Не өзгерді
2027 жылғы АЕК бойынша сомалар кестесі қосылды (бюджет жобасы, 4 693 ₸).

Қысқаша
- 400 АЕК-ке дейінгі грант бойынша комиссияны ауданның немесе қаланың жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау органы құрады. Құрамында Ұлттық кәсіпкерлер палатасының, әкімдіктің, үкіметтік емес ұйымдардың, жоғары оқу орындарының, бизнестің, БАҚ өкілдері мен сала сарапшылары бар; құрам әр лек сайын жаңарады.
- Отырыс өтінім қабылдау жабылғаннан кейін 10 жұмыс күні ішінде өтеді, аудио- немесе бейнежазбамен және тікелей трансляциямен. Үміткер жобасын өзі таныстырады; онлайн қорғауға да болады.
- Бағалау парағында (№ 272 Қағидалардың 3-қосымшасы) «иә / жоқ» жауабы бар 5 блок бар: идеяның бәсекеге қабілеттілігі, нарықты білу, қаржылық өміршеңдік, үміткердің дағдысы, жаңа жұмыс орындары. Балл да, өту шегі де жоқ.
- Мүшелердің жартысынан көбі қатысса, шешім қатысушылардың көпшілік дауысымен қабылданады; дауыс тең болса, төраға шешеді. Нәтиже 2 жұмыс күні ішінде жүйеге енгізіледі, хабарлама жеке кабинетке келеді.
- № 272 Қағидаларда комиссия шешіміне шағымдану тәртібі жоқ. Жауап «жоқ» болса, жобаны пысықтап, келесі лекте қайта өтінім беру қалады.
Гранттық комиссия Business.enbek.kz порталы өтінімді өткізгеннен кейін үміткердің 400 айлық есептік көрсеткішке (АЕК; орысша МРП) дейінгі грантты (2026 жылы 1 730 000 ₸-ге дейін) алатын-алмайтынын шешеді. Комиссия қабылдау жабылғаннан кейін 10 жұмыс күні ішінде жиналады, әр жобаның таныстырылымын тыңдайды және бағалау парағының бес блогы бойынша «иә» не «жоқ» деп жауап береді. Балл да, өту шегі де жоқ: нәтижені дауыс беру анықтайды, кворум — мүшелердің жартысынан көбі.
2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸ (2026 жылы — 4 325 ₸); түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Осы беттегі АЕК-ке байланысты сомалар:
| Көрсеткіш | 2026 | 2027 (жоба) |
|---|---|---|
| 400 АЕК | 1 730 000 ₸ | 1 877 200 ₸ |
Комиссияны министрлік емес, ауданның немесе қаланың жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау органы құрады. Сондықтан әр ауданда құрам өзгеше және ол әр лек сайын ауысады. Тәртіп 2026 жылғы редакциядағы № 272 Қағидалардың 17–19-тармақтары мен 3-қосымшасында жазылған. Төменде — комиссияда кім отырады, қорғау қалай өтеді, әр критерий бойынша не сұралады және бұл рәсім басқа қолдау шараларының комиссияларынан немен ерекшеленеді. Гранттың жалпы шарттары 400 АЕК грант бетінде жиналған.
Гранттық комиссияның құрамына кім кіреді?
Шенеуніктер ғана емес, жергілікті қоғамдастықтың өкілдері. № 272 Қағидалардың 17-тармағы бойынша комиссияға Ұлттық кәсіпкерлер палатасынан (орысша НПП «Атамекен»), әкімдіктен, үкіметтік емес ұйымдардан, жоғары оқу орындарынан, бизнестен және өңірлік БАҚ-тан адамдар, сондай-ақ сала сарапшылары кіреді. Хатшы — мансап орталығының қызметкері, оның дауыс құқығы жоқ.
Комиссияның құрылымы: төраға, орынбасар және мүшелер. Барлығы неше мүше болатынын 17-тармақ айтпайды; 4-қосымшадағы шешім нысаны төраға мен төрт мүшеге есептелген. Құрам әр лек сайын, ал мүшелердің бірінде мүдделер қақтығысы туындаса, қосымша түрде жаңартылады.
2026 жылдан бастап Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің (ЕХӘҚМ; орысша МТСЗН) № 207 бұйрығы 17-1-тармақты қосты. Комиссия алқалылық, ашықтық, жариялылық және бейтараптық қағидаттарымен жұмыс істейді. Отырысқа дауыс құқығы жоқ байқаушылар жіберіледі: бизнес, үкіметтік емес ұйымдар, БАҚ өкілдері және аудандық не қалалық мәслихат депутаттары. Мүдделер қақтығысы бар мүше (мысалы, үміткерлер арасында туысы болса) 2 жұмыс күні ішінде өздігінен бас тартуға міндетті.
Отырыс пен жобаны қорғау қалай өтеді?
Үміткер өз бизнес-жобасын өзі таныстырады, комиссия сұрақ қояды. Отырыс өтінім қабылдау аяқталған күннен кейін 10 жұмыс күні ішінде өткізіледі. Орны, күні мен уақыты туралы тек порталдағы жеке кабинет арқылы хабарлайды, сондықтан өтінім бергеннен кейін оған күн сайын кіріп тұру керек.
Отырыс аудио- және (немесе) бейнежазбамен жүреді және мансап орталықтарының әлеуметтік желілерінде тікелей эфирде көрсетіледі. Жазба еңбек ұтқырлығы орталығында 12 ай сақталады. Қағидалар онлайн қорғауға рұқсат береді — бұл шалғай ауылдардың тұрғындары үшін маңызды.
Мұның іс жүзіндегі мәні мынада. Комиссия сіз портал үлгісі бойынша толтырған бизнес-жобаны көреді: мақсат, сатып алулар тізбесі, бағалар, табыс, үш жылға пайда болжамы, нарық пен бәсекелестер, сату арналары. Қорғау — өз сандарыңызды түсінетініңізді тексеру. Үлгіні қалай толтыру керегін грантқа арналған бизнес-жоспарға қойылатын талаптар туралы материал талдайды. Жоба мен өтінішке электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ; орысша ЭЦП) арқылы өтінім беру кезеңінде-ақ қол қойылады; осы сәтке не дайын болуы керегінің тізімі — грантқа қажетті құжаттар бетінде.
Комиссия бизнес-жобаны қандай критерийлер бойынша бағалайды?
№ 272 Қағидалардың 3-қосымшасындағы бағалау парағының бес блогы бойынша. Әр сұраққа комиссия мүшесі «иә» не «жоқ» деп жауап беріп, шешімінің себебін жазбаша түсіндіреді.
| Бағалау парағының блогы | Не сұралады | Қорғауға не дайындау керек |
|---|---|---|
| Бизнес-идеяның бәсекеге қабілеттілігі | Идея елді мекенде сұранысқа ие ме, оның экономикалық мамандануына сай ма, бос орын (ниша) бар ма | Жақын маңда ұқсас нүкте нешеу және клиентке тағы біреуі не үшін керек |
| Өткізу нарықтарының пысықталуы | Үміткер тұтынушылар мен бәсекелестерді біле ме | Сатып алушы кім, ол қанша жұмсайды, бәсекелестер аты немесе мекенжайы бойынша кім |
| Қаржылық өміршеңдік | Шикізат пен өнім бағасы нарықтық па; жоба қысқа немесе орта мерзімде рентабельді ме | Бағалар қайдан алынды, жоба қашан пайдаға шығады |
| Кәсіпкерлік дағды деңгейі | Үміткер жобаның мазмұнын меңгерген бе, оны таныстыра ала ма | Жобаны бірнеше минутта қағазға қарамай айтып беру |
| Жаңа жұмыс орындарын ашу | Үміткердің өзін санамағанда қосымша орындар бар ма | Кімді және қашан жұмысқа аласыз |
ЕХӘҚМ 2026 жылғы бірінші лектің хабарландыруында (11.06.2026) басымдықтарды қысқарақ атады: идеяның өміршеңдігі мен болашағы, қаржылық негізділік және жаңа жұмыс орындарының әлеуеті. Соңғы блок 2026 жылдан бастап формалдылық емес: грант алушы 18 ай ішінде кемінде бір тұрақты жұмыс орнын ашуға міндетті. Оны қалай орындау керегін гранттан кейінгі міндеттемелер туралы материал талдайды.
Шешім қалай қабылданады және нәтижені қайдан білуге болады?
Дауыс беру арқылы. Комиссия мүшелерінің жартысынан көбі қатысса, отырыс заңды болып саналады. Қатысушылардың жартысынан көбі дауыс берсе, шешім қабылданды; дауыс тең болса, шешуші дауыс — төрағада.
Шешім алушылар тізімі бар хаттамамен ресімделеді және 2 жұмыс күні ішінде еңбек нарығының автоматтандырылған орталықтандырылған жүйесіне (орысша АЦС «Рынок труда») енгізіледі. Үміткер жеке кабинетке хабарлама алады, ал шешім өңірдің еңбек ұтқырлығы орталығының сайтында жарияланады.
«Иә» деген жауаптан кейін мерзім қатаң: салық органында жеке кәсіпкерді (ЖК; орысша ИП) тіркеуге және порталда оның банк шотын көрсетуге 5 жұмыс күні беріледі. Үлгермесеңіз, грант берілмейді, бірақ келесі лектерде өтінім беруге болады. ЖК-ны бір күнде қалай ашуға болатынын ЖК тіркеу нұсқаулығы сипаттайды. Жаңа қабылдауды қашан күту керегін лектер күнтізбесінен қадағалаңыз.
Бұл комиссия басқа конкурс комиссияларынан немен ерекшеленеді?
Ең алдымен бағалау тәсілімен: 400 АЕК грант бойынша — балсыз «иә / жоқ», әлеуметтік кәсіпкерлерге арналған грант бойынша — балл. Комиссиясы аудандық болатын 400 АЕК гранттан айырмашылығы, 5 млн ₸-ге дейінгі грант бойынша комиссияны облыс әкімі құрады.
| Параметр | 400 АЕК-ке дейінгі грант (№ 272 Қағидалар) | Әлеуметтік кәсіпкерлерге 5 млн ₸-ге дейінгі грант (№ 754 Қағидалар) | Жастарға микрокредит (№ 272 Қағидалар, 38–45-тармақтар) |
|---|---|---|---|
| Кім құрады | ауданның (қаланың) жұмыспен қамту органы | әкімнің шешімі | облыс (қала) әкімінің шешімі |
| Құрамы | саны бекітілмеген; шешім нысаны — төраға және 4 мүше | кемінде 7 адам; төраға әкімдіктен де, «Даму»-дан да емес | 7 адам |
| Жаңарту | әр лек сайын | жыл сайын кемінде 50%-ға | — |
| Кворум | жартысынан көбі | үштен екісінен көбі | — |
| Бағалау | «иә / жоқ» 5 блок | 1–10 балдан 7 критерий, ең көбі 70 | 9 критерий, оның ішінде өміршеңдік пен болжамды пайда |
| Шағымдану | Қағидаларда сипатталмаған | — | сот тәртібімен |
Сызықша Қағидалардан мұндай норманы таппағанымызды білдіреді. Әлеуметтік кәсіпкерлерге арналған грант туралы толығырақ — 5 млн ₸ грант талдауында, микрокредит туралы — мемлекеттік микрокредиттер бетінде.
Комиссия неге «жоқ» деп жауап береді?
Көбіне үміткер өз жобасын түсіндіре алмағандықтан. Кесте бас тарту статистикасынан емес, бағалау парағының сұрақтарынан құрастырылды: мұндай статистика ашық дереккөздерде жоқ.
| Белгі | Себебі | Шешімі |
|---|---|---|
| Комиссия сұранысқа күмәнданады | Жобада өз ауылыңыздағы не ауданыңыздағы клиенттер мен бәсекелестер туралы дерек жоқ | Бәсекелестерді санап, сатып алушыларды және олардың чегін атау |
| Баға туралы сұрақ тығырыққа тірейді | Жабдық пен шикізат бағасы «шамамен» алынған | Есепке 2–3 дереккөздегі бағаларды күнімен қоса тіркеу |
| Дағды бойынша «жоқ» | Жобаны делдал жазған, үміткер оны білмейді | Үлгіні өзіңіз толтыру; тегін кеңес — кәсіпкерлерді қолдау орталықтарында |
| Жұмыс орындары бойынша «жоқ» | Жобада бірде-бір жаңа орын жоқ | Кемінде бір орын қарастыру — 2026 жылдан бастап бұл алушының міндеті де |
| Хабарлама өткізіп алынды | Үміткер жеке кабинетке кірмеген | Қабылдау жабылғаннан кейінгі 10 жұмыс күні бойы кабинетті күн сайын тексеру |
Комиссияға дейінгі портал бас тартулары — санат, сертификат, несие бойынша мерзімі өткен берешек — бөлек әңгіме; олар гранттан бас тарту себептері талдауында жиналған.
Гранттық комиссия шешіміне шағымдануға бола ма?
Арнайы рәсім жоқ: № 272 Қағидалардың 17–19-тармақтары грант бойынша комиссия шешіміне шағымдануды сипаттамайды. Қай мерзімде, қайда және қандай нысанда шағымдану керегін Қағидалар белгілемейді.
Не қалады. Біріншісі — келесі лекте өтінім беру: 16-тармақ бойынша автоматты бас тарту комиссия бас тартқандарға емес, грантты бұрын алғандарға қатысты. Екіншісі — қай блок бойынша «жоқ» айтылғанын анықтау: комиссияның әр мүшесі шешімінің себебін жазады, ал отырыстың жазбасын еңбек ұтқырлығы орталығы 12 ай сақтайды. Үміткердің жазбаны немесе хаттаманы алу құқығын Қағидалар тікелей сипаттамайды, сондықтан бұл жөнінде өз мансап орталығыңыздан сұрау керек.
Қайта өтінім бермес бұрын өзіңізді жаңадан тексерген жөн: 11-тармақтағы 7 санатқа кіресіз бе және мәртебеңіз өзгерген жоқ па. Мұны «қай грантқа сай келемін» квизінде және грантты кім ала алады бетінде жылдам жасауға болады. Микрокредиттерден бастап әкімдік бағдарламаларына дейінгі басқа қолдау шаралары гранттар мен мемлекеттік қолдау нұсқаулығында және әкімдік гранттары шолуында жиналған.
Келесі қадам
- 400 АЕК қайтарымсыз грант: 2027 жылғы шарттар, теңгедегі сома және қалай алуға боладыҚайтарымсыз грант 2027 шарттары: 400 АЕК-ке дейін (жоба бойынша 1 877 200 ₸, 2026 жылы 1 730 000 ₸), 7 санат,…
- Грантқа арналған бизнес-жоспар: үлгі, комиссия талаптары және толтыру мысалы2027 жылы 400 АЕК грантқа арналған бизнес-жоспар: портал үлгісінің 10 бөлімі, бағалау парағының 5 сұрағы,…
- Бизнеске грантты кім ала алады: 2027 жылғы өтініш берушілер санаттарыБизнеске грантты кім ала алады 2027: № 272 Қағидалардағы 7 әлеуметтік санат, жұмыссыз не 1 жылға толмаған ЖК…
- Гранттарға өтінім қабылдау күнтізбесі 2026–2027: келесі лек қашанҚайтарымсыз грант 2027 қашан болады: 2026 жылы бірінші лек 24.06–08.07 өтті, екіншісі 07.10.2026 жағдайы…
- Квиз: қай грантқа немесе несиеге сәйкес келемінҚай грантқа немесе несиеге сәйкес келетініңізді 7 сұрақпен тексеріңіз: 400 АЕК грант, 5 млн ₸ грант,…
Жиі қойылатын сұрақтар
Гранттық комиссияда неше адам болады?
Жобаны онлайн қорғауға бола ма?
Грант алу үшін неше балл керек?
Комиссияның бас тартуына шағымдануға бола ма?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- Кәсіпкерлік бастамаға жәрдемдесу жөніндегі шараларды ұйымдастыру және қаржыландыру қағидалары (ЕХӘҚМ 2023 жылғы 30 маусымдағы № 272 бұйрығы, 2026 жылғы редакция): 17–19, 17-1-тармақтар, 3 және 4-қосымшалар — комиссия, отырыс, бағалау парағы · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЕХӘҚМ 2026 жылғы 28 мамырдағы № 207 бұйрығы: байқаушылар, өздігінен бас тарту, комиссия жұмысының қағидаттары · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЕХӘҚМ, 11.06.2026: 2026 жылғы бірінші лекте комиссиялар неге назар аударады · тексерілді 2026 жылғы 11 маусым
- Әлеуметтік кәсіпкерлерге гранттар қағидалары (ҚР Үкіметінің 2024 жылғы 17 қыркүйектегі № 754 қаулысы, 14.07.2026 № 615 ред.): комиссия және 70 балл · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
Осы тақырыпқа қатысты
- Бизнес-жоспар презентациясы: комиссия мен инвесторға арналған құрылым
- 400 АЕК қайтарымсыз грант: 2027 жылғы шарттар, теңгедегі сома және қалай алуға болады
- Неге грант бермейді: бас тарту себептері және оларды болдырмау
- Бизнеске грантқа өтінімді қалай беру керек: 2027 жылғы қадамдық нұсқаулық
- Грантқа арналған бизнес-жоспар: үлгі, комиссия талаптары және толтыру мысалы