Өз қаражатын шоттар арасында аударуға арналған ТМК
Не өзгерді
Материал 2027 жылға тексерілді: 16.11.2026 жағдайы бойынша бұл ережелерді 2027 жылғы 1 қаңтардан өзгертетін қабылданған түзетулер жоқ.

Қысқаша
- Өз ақшаңызды бір банктегі өз ағымдағы шоттарыңыз арасында аударғанда төлем мақсатының коды (ТМК; орысша КНП) — 342, бір банктегі өз шотыңыздан басқа банктегі өз шотыңызға — ТМК 343.
- Екі код та Ұлттық Банктің № 203 Қағидаларының 3-бөлімінде (салымдар, депозиттер), 340-топта тұр; 340 нөмірінің өзі — топ тақырыбы, оны төлем тапсырмасына қоюға болмайды.
- Мұндай аударымда бенефициар коды (Кбе; орысша КБе) — сіздің өз кодыңыз: резидент жауапкершілігі шектеулі серіктестікте (ЖШС; орысша ТОО) 17, резидент жеке кәсіпкерде (ЖК; орысша ИП) немесе жеке тұлғада 19; ақша жөнелтушінің коды Кбе-мен бірдей.
- Салымды толтыру мен одан алу, қолма-қол ақша салу мен алу — «өз шоттарыңыз арасындағы аударым» емес: олардың кодтары — 311–329, 331 және 341.
- ЖШС ақшасын директордың немесе құрылтайшының картасына аудару өз аударымы болып саналмайды: код төлемнің мәніне қарай таңдалады, мысалы 332, 871, 411–419 немесе 661.
Өз қаражатыңызды өз шоттарыңыз арасында аударуға екі ТМК бар: екі ағымдағы шот та бір банкте болса — 342, ақша басқа банктегі өз шотыңызға кетсе — 343. Ақшаның иесі өзгермейді, сондықтан төлем тапсырмасындағы Кбе — сіздің өз кодыңыз: ЖШС-те бұл — 17, ЖК-да немесе жеке тұлғада — 19. Екі код та Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (ҰБ) № 203 Қағидаларының 2-қосымшасында, 3-бөлімде (салымдар, депозиттер), 340-топта тұр. Тұжырымдар 2026 жылғы 3 шілдедегі редакция бойынша 03.10.2026 салыстырылды.
Басты шарт — екі шот та ағымдағы және бір клиенттікі. Ақшаның иесі ауысса немесе ақша салымға, кассаға, валюта сатып алуға кетсе, басқа код керек. Төменде — 342 мен 343 арасында қалай таңдау керек, шекара қайдан өтеді және қандай қателер жиі кездеседі. Кодтардың жалпы логикасы ТМК анықтамалығында талданған, төлем тапсырмасына арналған барлық кодтар — төлем кодтары бөлімінде.
| Көрсеткіш | ТМК 342 | ТМК 343 |
|---|---|---|
| Бөлім және топ | 3-бөлім (салымдар, депозиттер), 340-топ | 3-бөлім (салымдар, депозиттер), 340-топ |
| Алушының банкі | сол банк немесе оның филиалы | басқа банк немесе басқа банктің филиалы |
| Шоттар | екеуі де ағымдағы | екеуі де ағымдағы |
| Жіберуші мен алушы | бір клиент | бір клиент |
| Кбе | сіздің өз кодыңыз: 17 немесе 19 | сіздің өз кодыңыз: 17 немесе 19 |
| Салыстыру күні | 03.10.2026 | 03.10.2026 |
342 мен 343 кодтарының айырмасы неде?
Тек алушы шоты ашылған банкте. Қалғанының бәрі бірдей: бөлім де, топ та бір, екі жақта да сол клиент.
342 — «Клиенттің банкте, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалында ашылған өзінің бір ағымдағы шотынан осы банкте, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалында ашылған өзінің басқа ағымдағы шотына ақша аудару». Әдеттегі жағдай: ЖШС-тің бір банкте екі шоты бар, мысалы негізгі шот және жеке жобаға арналған шот, ақшаны бірінен екіншісіне ауыстыру керек. Толығырақ — ТМК 342 бетінде.
343 — «Клиенттің бір банктегі, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалындағы өзінің ағымдағы шотынан басқа банктегі, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалындағы өзінің ағымдағы шотына ақша аудару». Бизнестің екі банкте шоты болса, түсімді бір жерге осылай жинайды немесе жеткізушілерге төлеу ыңғайлы банкке ақша аударады. Код ТМК 343 бетінде талданған.
Қағидалар ҚР бейрезидент-банкінің филиалын банкке теңестіреді. Сондықтан мұндай бір филиалдағы екі шотыңыз арасындағы аударым да — 342, ал басқа банктің филиалына — 343.
Мысал. Шымкенттегі ЖШС-тің түсімі бір банкке түседі, ал жалақы жобасы басқа банкте. Айдың соңында ЖШС қалдықты екінші банктегі өз шотына аударады: ТМК 343, Кбе 17. Ал жалақы сол екінші банктен 332 кодымен кетеді.
Өзіңізге аударғанда қандай Кбе қойылады?
Өз кодыңыз. Кбе ақшаны алушыны сипаттайды, ал мұнда алушы — сіздің өзіңіз. Сондықтан мұндай төлем тапсырмасында ақша жөнелтушінің коды (АЖК; орысша КОд) мен Кбе бірдей болады.
- Резидент ЖШС — Кбе 17: ҚР резиденті, 7-сектор «Мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар».
- Резидент ЖК немесе жеке тұлға — Кбе 19: экономика секторларының жіктеуіші бойынша ЖК үй шаруашылықтарына, яғни 9-секторға жатады.
Жиі қате — алушының банкіне қарап Кбе 14 қою. «Басқа депозиттік ұйымдар» деген 4-сектор — банктің өзі, ал аударымнан кейін ақша банкке емес, сізге тиесілі. Екі таңбалы код қалай құралатыны Кбе анықтамалығында толық айтылған.
Бюджеттік сыныптама коды (БСК; орысша КБК) мұндай аударымда керек емес: ол тек бюджетке төлегенде, мысалы 911 кодымен салық төлегенде көрсетіледі. Кодтар тізімі — ЖК мен ЖШС салықтарына арналған БСК бетінде.
Өз шоттарыңыз арасындағы аударым қашан 342 де, 343 те емес?
Шоттардың бірі ағымдағы болмаса немесе ақшаның нысаны өзгерсе. 342 мен 343 ағымдағы шоттан ағымдағы шотқа аударымды сипаттайды. Салымдарға, қолма-қол ақша мен валютаға 2- және 3-бөлімдерде өз кодтары бар.
| Операция | ТМК | Неге 342/343 емес |
|---|---|---|
| Талап етілгенге дейінгі өз салымыңызға аудару | 311 | салым — ағымдағы шот емес |
| Бір жылға дейінгі қысқа мерзімді салым орналастыру | 312 | дәл солай |
| Бір жылдан астам ұзақ мерзімді салым орналастыру | 314 | дәл солай |
| Салымнан алу: талап етілгенге дейінгі, қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді | 321, 322, 324 | ақша салымнан шығады |
| Өз ағымдағы шотыңызға қолма-қол ақша салу | 331 | бұл аударым емес, қолма-қол ақша |
| Қолма-қол ақша алу, мақсаты белгісіз | 341 | бұл аударым емес, қолма-қол ақша |
| Шетел валютасын теңгеге биржадан тыс сатып алу | 213 | валюта айырбастау — 2-бөлім |
| Шетел валютасын теңгеге биржадан тыс сату | 223 | валюта айырбастау — 2-бөлім |
| Бір шетел валютасын басқасына айырбастау | 230 | валюта айырбастау — 2-бөлім |
Салым бойынша сыйақыны (315–318 кодтары) банк есептейді, кодты да клиент емес, банк қояды. 350 коды да клиенттерге арналмаған: ол банктің өз қаражатын өзінің корреспонденттік шоттары арасында аударуын сипаттайды. Валюта сатып алынып, сол өзіңіздің валюталық шотыңызға түссе де, бұл 343 емес, 2-бөлімнің операциясы. Банкіңіз 211–230 кодтарының қайсысын ұсынатынын жібермес бұрын нақтылаңыз.
ЖШС ақшасын директордың картасына 342 немесе 343 кодымен аударуға бола ма?
Жоқ. ЖШС пен директор — әртүрлі тұлғалар, аударымнан кейін ақшаның иесі ауысады. 342 мен 343 тек жіберуші мен алушы бір клиент болғанда ғана қолданылады. Жеке тұлғаларға төлем жасағанда код операцияның мәніне қарай таңдалады:
- қызметкерлерге банк арқылы жалақы мен демалыс ақысы — 332;
- іссапар және өкілдік шығыстары — 871 «Сапарлар»;
- директорға немесе құрылтайшыға қарыз — қарыз беру кодтары 411, 413 немесе 419, оны қайтару — 421, 423 немесе 429;
- қатысушыларға дивидендтер мен бөлінген таза кіріс — 661.
ЖК жағдайы күрделірек. ЖК шоты мен жеке шот бір адамға ашылған, бірақ № 203 Қағидалар оларды бір клиенттің шоттары деп санау керек пе — түсіндірмейді. Банктер мұны әрқалай шешеді, сондықтан ЖК шотынан жеке картаға аудармас бұрын кодты өз банкіңізден нақтылаңыз. Бизнестің басқа әдеттегі төлемдеріне код таңдау жалақы, жалдау, қызмет және есеп беретін сомаларға арналған ТМК нұсқаулығында, ал шот таңдау ЖК-ға арналған есеп шоты салыстыруында талданған.
Өз қаражатын аударғанда қандай қателер жиі кездеседі?
Қателердің барлығы дерлік кодты «өз» деген сөзге қарап таңдап, шоттың түрі мен иесін тексермеуден туады.
| Белгісі | Себебі | Шешімі |
|---|---|---|
| Басқа банкке аударым 342 кодымен кетті | 342 — тек бір банк ішінде | 343 |
| ТМК өрісіне 340 қойылды | 340 — топ тақырыбы, Қағидалардың 11-тармағы мұндай кодтарды қоюға тыйым салады | 342 немесе 343 |
| Өз шотыңызға аударғанда Кбе 14 қойылды | ақша иесінің емес, банктің секторы алынған | өз Кбе-ңіз: 17 немесе 19 |
| Өз депозитіңізге ақша 343 кодымен жіберілді | салым — ағымдағы шот емес | 311, 312, 314 немесе 319 |
| ЖШС ақшасы директордың картасына 343 кодымен кетті | ақшаның иесі ауысты | төлемнің мәніне қарай код: 332, 871, 411–419, 661 |
| Төлемді тағайындау өрісінде түсініксіз жалғыз «аударым» сөзі | Қағидалардың 10-тармағы операцияны сипаттауды талап етеді | «Меншікті қаражатты басқа банктегі өз ағымдағы шотына аудару» |
Аударым қате кодпен кетіп қалса және ақшаны қайтару керек болса, бұл — өз кодтары бар басқа операция. Олардың логикасы ақшаны қайтаруға арналған ТМК материалында сипатталған. Жеке тұлғалар арасындағы лездік аударымда жіберушінің банкі лездік төлемдер жүйесінің 191 кодын өзі қояды, ТМК-ны қолмен таңдаудың қажеті жоқ.
Кодтардың сөзбе-сөз атаулары
Кестеде — № 203 Қағидалардың 2-қосымшасындағы тұжырымдар және оларға көрші қолма-қол ақша салу коды.
| ТМК | Атауы | Қолдану тәртібі |
|---|---|---|
331 | Ағымдағы немесе корреспонденттік шотқа қолма-қол ақша салу | — |
342 | Клиенттің банкте, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалында ашылған өзінің бір ағымдағы шотынан осы банкте, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалында ашылған өзінің басқа ағымдағы шотына ақша аудару | — |
343 | Клиенттің бір банктегі, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалындағы өзінің ағымдағы шотынан басқа банктегі, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкінің филиалындағы өзінің ағымдағы шотына ақша аудару | — |
Дереккөздер: Экономика секторларының кодтарын және төлем мақсатын қолдану қағидалары, ҰБ № 203 · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан.
Келесі қадам
- ТМКТМК (КНП) — ҰБ-нің № 203 Қағидалары бойынша үш таңбалы төлем мақсатының коды: 10 бөлімде 308 код. Жиі…
- КбеКбе — алушының екі таңбалы бенефициар коды: резиденттігі мен экономика секторы. ЖК мен жеке тұлғада 19, ЖШС-те…
- Төлем кодтарыҚазақстандағы төлем кодтары 2027: ТМК, Кбе және БСК деген не, салыққа, әлеуметтік төлемге, жалақыға және…
Жиі қойылатын сұрақтар
Өз қаражатын аударғанда қандай ТМК қойылады?
Әртүрлі банктердегі өз шоттарым арасында аударғанда қандай ТМК керек?
ЖК шотынан жеке картаға аударғанда қандай ТМК қойылады?
Өз депозитіме ақша аударғанда қандай ТМК қойылады?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары (ҰБ Басқармасының № 203 қаулысы), 10–11-тармақтар, 1–2-қосымшалар: 311–343 кодтары, 03.07.2026 № 81 редакциясы · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ҰБ Басқармасының 03.07.2026 № 81 қаулысы: № 203 Қағидаларға өзгерістер · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан