ZhasPro

119 төлем мақсатының коды: нені білдіреді, мысалдар

Не өзгерді

Материал 2027 жылға тексерілді: 16.11.2026 жағдайы бойынша бұл ережелерді 2027 жылғы 1 қаңтардан өзгертетін қабылданған түзетулер жоқ.

Код карточкасын төлем тапсырмасының бос өрісіне салып жатыр

Қысқаша

  • ТМК 119 — «Басқа да өтеусіз ақша аударымдары»: Ұлттық Банктің № 203 Қағидаларының 2-қосымшасы, 1-бөлім (арнайы аударымдар), 110-топ.
  • 119 тармақшаларында басқа мақсаттарға қайтарымсыз қаржылық көмек, жеке тұлғалардың аударымдары, зиянды өтеу, гранттар, шарттар бойынша тұрақсыздық айыбы, қайырымдылық, сыйға тарту және мұра аталған.
  • Емделуге көмек — 111, оқуға — 112, алименттер — 118: бұл өтеусіз аударымдардың өз кодтары бар.
  • Қайтарымды қаржылық көмек 119 емес, қарыз кодтарымен (411, 413 немесе 419) жүреді; бюджетке айыппұл мен өсімпұл — 912 және 913.

ТМК 119 (төлем мақсатының коды, орысша КНП) ақша өтеусіз берілгенде қойылады: қарсы тауарсыз немесе қызметсіз және қайтару міндетінсіз. Бұл — қайтарымсыз қаржылық көмек, гранттар, зиянды өтеу, шарт бойынша тұрақсыздық айыбы, қайырымдылық, сыйға тарту, мұра. Код Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (ҰБ) № 203 Қағидаларының 2-қосымшасында, 1-бөлімде (арнайы аударымдар), 110-топта тұр. Атауы 2026 жылғы 3 шілдедегі № 81 редакциясы бойынша 03.10.2026 салыстырылды.

Деректер карточкасы: ТМК 119, 2026 жылғы қазан
КөрсеткішМәні
Код119
Бөлім және топ1-бөлім (арнайы аударымдар), 110-топ
Мәніқарсы орындаусыз және қайтарусыз аударым
Кім қоядыжіберуші
БСКкерек емес: төлем бюджетке емес
Салыстыру күні03.10.2026

Қағидалар бойынша 119 кодына не кіреді?

Басты атауы — «Басқа да өтеусіз ақша аударымдары». «Басқа да» деген сөз 119 — 110-топтағы соңғы, қалған жағдайларға арналған код екенін білдіреді. Алдымен нақты кодты іздейді (емделу, білім беру, алименттер), ол болмаса ғана 119 қояды.

«Басқа да өтеусіз ақша аударымдары, оның ішінде: басқа да мақсаттар (емделу мен оқытудан басқа) үшін қайтарымсыз қаржылық (материалдық, демеушілік) көмек…»

ТМК 119: № 203 Қағидалар бойынша барлық тармақшаларымен атауы
ТМКАтауыҚолдану тәртібі
119Басқа да өтеусіз ақша аударымдары, оның ішінде: басқа да мақсаттар (емделу мен оқытудан басқа) үшін қайтарымсыз қаржылық (материалдық, демеушілік) көмек; бенефициардың басқа да мақсаттар (емделу мен оқытудан басқа) үшін ақшаны одан әрі пайдалануы үшін жеке тұлғалардың ақша аударымдары (оның ішінде банк шотын ашпай); зиянды өтеу, оның ішінде сот шешімі бойынша; гранттар (оның ішінде тендер бойынша жеңіп алынғандар); аккредитив, кепілдік шарты, қарыз, басқа да шарт немесе келісімшарт бойынша (міндеттемелер бойынша бюджетке төленетін айыппұлдар мен өсімпұлдан басқа) міндеттемелерді орындамағаны үшін тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл); әр түрлі сипаттағы өтеусіз ақша аударымдары: қайырымдылық, сыйға тарту, сатылған лотерея билеттері және олар бойынша ұтыстар, мұрагерлік тәртібімен өтетін ақша қаражаттарын аудару—

Дереккөздер: Экономика секторларының кодтарын және төлем мақсатын қолдану қағидалары, ҰБ № 203 · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан.

Тармақшалардан алты әдеттегі жағдай шығады:

  1. Қайтарымсыз қаржылық көмек — материалдық немесе демеушілік, емделу мен оқудан басқа кез келген мақсатқа.
  2. Жеке тұлғаның аударымы алушының басқа мақсаттарына, оның ішінде банк шотын ашпай.
  3. Зиянды өтеу, оның ішінде сот шешімі бойынша.
  4. Грант, оның ішінде тендер бойынша жеңіп алынған.
  5. Тұрақсыздық айыбы — шарт, қарыз, кепілдік немесе аккредитив бойынша міндеттемені орындамағаны үшін айыппұл немесе өсімпұл.
  6. Қайырымдылық пен сыйға тарту, лотерея ұтыстары, мұрагерлік тәртібімен өтетін ақша.

119 коды көрші кодтардан немен ерекшеленеді?

Шекараны екі сұрақ анықтайды: ақша қайтарыла ма және бұл өтеусіз аударымның өз коды бар ма.

ТМК 119 және көрші кодтар: шекара қайда өтеді
ЖағдайТМКНеге 119 емес
Емделуге көмек111емделудің өз коды бар
Оқуға көмек112білім берудің өз коды бар
Алименттер118110-топтың жеке жолы
Мүшелік жарналар1201-бөлімнің дербес коды
Жеке тұлғалар арасындағы лездік аударым191лездік төлемдер жүйесінің коды
Қайтарымды қаржылық көмек411, 413, 419бұл — қарыз беру
Бюджетке айыппұл немесе өсімпұл912, 913119 кодынан тікелей шығарылған
1-бөлімнің басқа аударымдары190бүкіл бөлім бойынша «басқа» код

191 кодының бір ерекшелігі бар: жеке тұлғалар арасындағы лездік аударымда бұл кодты жіберушінің банкі қояды, ал алушының секторын алушының банкі қояды. Уақытша қаржылық көмекті қайтару қарызды өтеу кодтарымен жүреді: 421, 423 немесе 429. Қаржылық көмек пен дивидендтер бойынша қысқаша шолу — жалақы, жалдау, қызмет және есеп беретін сомаларға арналған ТМК нұсқаулығында.

119 кодымен төлем тапсырмасы қалай толтырылады?

Түркістан облысындағы жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС; орысша ТОО) өз қатысушысына — жеке тұлғаға қайтарымсыз қаржылық көмек аударады. Төлем тапсырмасында:

  • ТМК — 119;
  • Бенефициар коды (Кбе; орысша КБе) — алушыға қарай: жеке тұлға немесе резидент жеке кәсіпкер (ЖК; орысша ИП) — Кбе 19, ЖШС — 17, қоғамдық бірлестік — 18; қағидаты Кбе анықтамалығында түсіндірілген;
  • Төлемді тағайындау — операцияның мәні және негіздеме құжаты (Қағидалардың 10-тармағы): «10.10.2026 № 3 шарт бойынша қайтарымсыз қаржылық көмек»;
  • БСК қойылмайды: ақша бюджетке бармайды. Бюджеттік сыныптама коды қашан керек екенін БСК анықтамалығы түсіндіреді.

Ескертпе: ТМК төлемнің сипатын ғана көрсетеді. Өтеусіз көмектің алушы мен төлеуші үшін салықтық салдарын № 203 Қағидалар реттемейді, оларды Салық кодексі бойынша бөлек тексереді.

119 кодымен қандай қателер жиі кездеседі?

ТМК 119 қателері: белгісі, себебі, шешімі
БелгісіСебебіШешімі
Құрылтайшы «көмекті» қайтарды, ал ол 119 кодымен өткізілгенҚайтарымды көмек — қарызБеру — 411, 413 немесе 419; қайтару — 421, 423 немесе 429
Қызметкердің емделуіне ақша 119 кодымен жіберілгенЕмделу 119 кодынан шығарылған111
Салық өсімпұлы 119 кодымен төленгенБюджетке өсімпұл мен айыппұл кодтан шығарылғанБСК-мен бірге 912 немесе 913
Қате аударымды қайтару 119 кодымен жіберілген1-бөлім бойынша қайтару — «басқа» код190; толығырақ — ақшаны қайтаруға арналған ТМК
110 коды қойылғанБұл — топ тақырыбы111–119 арасынан соңғы кодты таңдаңыз

Өзгерістер тарихы

  • 2017 жылғы 1 қаңтар — Ұлттық Банктің № 203 Қағидалары күшіне енді; «110-топ» тақырыбы 101–119 кодтарының үстінде тұр, 101–106 кодтары кейін енгізілген.
  • 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап 27.08.2022 № 74 қаулы бойынша 2-қосымшаның редакциясы қолданылады.
  • 2026 жылғы 3 шілде — № 81 қаулы 1-бөлімге цифрлық теңгеге арналған 196–199 кодтарын қосты; 119 тұжырымы осы редакция бойынша 03.10.2026 салыстырылды. Толық хронология — ТМК анықтамалығында.

Келесі қадам

  • ТМКТМК (КНП) — ҰБ-нің № 203 Қағидалары бойынша үш таңбалы төлем мақсатының коды: 10 бөлімде 308 код. Жиі…
  • КбеКбе — алушының екі таңбалы бенефициар коды: резиденттігі мен экономика секторы. ЖК мен жеке тұлғада 19, ЖШС-те…
  • ҚаржыландыруБизнеске несие 2027: ақшаны 2,5%, 7–8% және 12,6%-бен қайдан алуға болады — «Іскер аймақ», «Өрлеу», «Даму»…

Жиі қойылатын сұрақтар

ТМК 119 нені білдіреді?
Бұл — 1-бөлімнің (арнайы аударымдар) «Басқа да өтеусіз ақша аударымдары» деген коды. Ақша қарсы тауарсыз немесе қызметсіз және қайтару міндетінсіз берілгенде қойылады: қайтарымсыз қаржылық көмек, гранттар, зиянды өтеу, шарт бойынша тұрақсыздық айыбы, қайырымдылық, сыйға тарту, мұра.
Қазақстанда құрылтайшыға қаржылық көмекке қандай ТМК қойылады?
Ақша қайтарыла ма, соған байланысты. Басқа мақсаттарға қайтарымсыз көмек — 119. Көмек қайтарымды болса, ол қарыз беру кодтарымен ресімделеді: бір жылға дейін — 411, бір жылдан астам — 413, мерзімсіз — 419, ал қайтару — 421, 423 немесе 429.
Грант қандай ТМК-мен аударылады?
Гранттар, оның ішінде тендер бойынша жеңіп алынғандар, 119 кодының тармақшаларында тікелей аталған. Төлем тапсырмасындағы кодты жіберуші, яғни грантты аударатын тарап қояды.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары (ҰБ Басқармасының № 203 қаулысы), 2-қосымша, 03.07.2026 № 81 редакциясы · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  2. ҰБ Басқармасының 03.07.2026 № 81 қаулысы: № 203 Қағидаларға өзгерістер · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан

Осы тақырыпқа қатысты