ZhasPro

Қазақстан өңірлері бойынша бизнес: әкімдік гранттары, салық мөлшерлемелері және қолдау

Не өзгерді

Тақырып 2027 жылға жаңартылды; бағдарлама шарттары, мөлшерлемелер мен сомалар мәтіндегі тексеру күніне берілген, 2027 жылғы параметрлер бюджет пен бағдарлама қағидалары бекітілгеннен кейін шығады.

Будақ бұлттар астындағы дала, алыста қоршау мен электр желісі
Дала, Қазақстан. Фото: Zaneta Rimskyte, Pexels.

2026 жылғы негізгі сандар

АЕК 2026
4 325 ₸
2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң · тексерілді
ЕТЖ 2026
85 000 ₸
2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң · тексерілді
ҚҚС 2026 жылдан
16%
ҚР Салық кодексі, 503-бап
Бизнес-идеяға грант
1 730 000 ₸ дейін
400 АЕК, ЕХӘҚМ № 272 қағидаларының 11-тармағы · тексерілді

Бөлімдегі материалдар

Қысқаша

  • Оңайлатылған режим мөлшерлемесін облыс емес, қаланың немесе ауданның мәслихаты белгілейді: Салық кодексіндегі базалық 4%-ды ол 50%-дан аспайтын шекте өзгерте алады.
  • 2026 жылға 10 облыс орталығы мөлшерлемені 2%-ға түсірді (Шымкент, Қарағанды, Тараз, Атырау және басқалар), тағы 10-ы 3%-ға түсірді (Астана, Алматы, Ақтөбе және басқалар); 4%-ды бірде-біреуі қалдырмады.
  • 400 АЕК-ке дейінгі грант (1 730 000 ₸) барлық өңірде бірдей; облыс әкімдіктері әлеуметтік кәсіпкерлерге 5 млн ₸-ге дейін грант қосады: мысалы, 2026 жылға Алматы облысында 200 млн ₸, Ақмола облысында 161 млн ₸ бөлінген.
  • Жұмыс істеп тұрған ШОБ субъектілері ең көп Алматыда (366 559), Астанада (248 097) және Түркістан облысында (199 572), ең азы Ұлытау облысында (16 477) (ҰСБ, 01.09.2026).

Қазақстан өңірлерінде бизнес үш нәрсемен ерекшеленеді: оңайлатылған режимдегі салық мөлшерлемесімен, өңірлік қолдау бағдарламаларымен және ашу құнымен. Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимінің (орысша упрощёнка) мөлшерлемесін қаланың немесе ауданның мәслихаты белгілейді. Салық кодексіндегі базалық 4%-ды ол 50%-дан аспайтын шекте өзгертуге құқылы. 2026 жылға 20 облыс орталығының бәрі мөлшерлемені төмендетті: 10-ы 2%-ға, 10-ы 3%-ға.

2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸ (2026 жылы — 4 325 ₸); түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Осы беттегі АЕК-ке байланысты сомалар:

АЕК-пен берілген сомалар: 2026 жыл және бюджет жобасы бойынша 2027 жыл
Көрсеткіш20262027 (жоба)
400 АЕК1 730 000 ₸1 877 200 ₸

Қолдау бағдарламалары жалпы және өңірлік болып бөлінеді. 400 айлық есептік көрсеткішке (АЕК; орысша МРП) дейінгі грант — 2026 жылы 1 730 000 ₸ — барлық өңірде бірыңғай № 272 Қағидалар бойынша беріледі. Әкімдіктер өз гранттарын қосады, көбіне әлеуметтік кәсіпкерлерге 5 млн ₸-ге дейін, сондай-ақ қолдауға жергілікті бюджеттен қаражат бөледі. Ашу құны жалдау мен жалақыға байланысты: дүкенге арналған 20–60 м² үй-жай қалаға қарай айына 150 000–300 000 ₸-ге жалға беріледі.

Төменде 20 өңірдің бәрі бойынша жиынтық және олардың беттеріне сілтемелер берілген. Әр өңір бетінде облыс орталығының мөлшерлемесі шешім нөмірімен, шағын және орта бизнес (ШОБ; орысша МСП) субъектілерінің саны, жалақы, жалдау және дереккөз күні жазылған әкімдік бағдарламалары бар.

Сіздің өңіріңізде оңайлатылған режим мөлшерлемесі қанша?

2026 жылға облыс орталықтарында 2% немесе 3%. Бірде-бірі базалық 4%-ды қалдырмады, мөлшерлемені көтерген де жоқ. Кестедегі мөлшерлеме бүкіл облысқа емес, қалаға қатысты.

2026 жылға 20 облыс орталығындағы оңайлатылған режим мөлшерлемесі

Тақтайшалар дүние тараптары бойынша шартты түрде орналасқан, бұл карта емес. Мөлшерлеме — орталық қала мәслихатының шешімі; облыстың аудандарында басқа болуы мүмкін.

2026 жылға 20 облыс орталығындағы оңайлатылған режим мөлшерлемесі2% мөлшерлеме: Шымкент, Қонаев, Түркістан, Қарағанды, Тараз, Атырау, Өскемен, Қызылорда, Семей, Талдықорған. 3% мөлшерлеме: Алматы, Астана, Ақтөбе, Орал, Ақтау, Павлодар, Қостанай, Көкшетау, Петропавл, Жезқазған. 20 орталықтың ешқайсысы 4% базалық мөлшерлемені қалдырмады.Алматы қаласы · Алматы: 3%Астана қаласы · Астана: 3%Шымкент қаласы · Шымкент: 2%Алматы облысы · Қонаев: 2%Түркістан облысы · Түркістан: 2%Қарағанды облысы · Қарағанды: 2%Жамбыл облысы · Тараз: 2%Ақтөбе облысы · Ақтөбе: 3%Атырау облысы · Атырау: 2%Шығыс Қазақстан облысы · Өскемен: 2%Батыс Қазақстан облысы · Орал: 3%Маңғыстау облысы · Ақтау: 3%Павлодар облысы · Павлодар: 3%Қостанай облысы · Қостанай: 3%Қызылорда облысы · Қызылорда: 2%Ақмола облысы · Көкшетау: 3%Солтүстік Қазақстан облысы · Петропавл: 3%Абай облысы · Семей: 2%Жетісу облысы · Талдықорған: 2%Ұлытау облысы · Жезқазған: 3%
  • 2% (10)
  • 3% (10)
  • 4% — Салық кодексіндегі базалық мөлшерлеме, бірде-бір орталықта жоқ
Графиктің деректері кесте түрінде

Мәслихат шешімдері, салыстырылған күні: 2026 жылғы 7 қазан. Шешімдердің нөмірлері мен күндері

2026 жылға 20 облыс орталығындағы оңайлатылған режим мөлшерлемелері (мәслихат шешімдері, adilet.zan.kz бойынша 07.10.2026 салыстырылды) және жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес (ШОБ) субъектілерінің саны (ҰСБ, 01.09.2026)
ӨңірОблыс орталығы2026 жылғы мөлшерлемеМәслихат шешіміШОБ субъектілері
Алматы қаласыАлматы3%28.11.2025 № 256366 559
Астана қаласыАстана3%28.11.2025 № 349/46-VIII248 097
Шымкент қаласыШымкент2%28.11.2025 № 30/271-VIII132 800
Алматы облысыҚонаев2%27.11.2025 № 54-177136 149
Түркістан облысыТүркістан2%28.11.2025 № 35/164-VIII199 572
Қарағанды облысыҚарағанды2%28.11.2025 № 31894 913
Жамбыл облысыТараз2%31.10.2025 № 33-4101 665
Ақтөбе облысыАқтөбе3%18.11.2025 № 35677 535
Атырау облысыАтырау2%04.11.2025 № 19057 492
Шығыс Қазақстан облысыӨскемен2%24.10.2025 № 38/3-VIII57 523
Батыс Қазақстан облысыОрал3%28.11.2025 № 24-952 103
Маңғыстау облысыАқтау3%28.11.2025 № 26/16770 330
Павлодар облысыПавлодар3%28.11.2025 № 273/3254 295
Қостанай облысыҚостанай3%24.11.2025 № 20059 717
Қызылорда облысыҚызылорда2%27.11.2025 № 309-44/359 195
Ақмола облысыКөкшетау3%28.11.2025 № С-26/258 171
Солтүстік Қазақстан облысыПетропавл3%28.11.2025 № 5/2933 179
Абай облысыСемей2%26.11.2025 № 51/272-VIII50 106
Жетісу облысыТалдықорған2%25.11.2025 № 46-25458 785
Ұлытау облысыЖезқазған3%27.11.2025 № 36/20716 477

Неге «облыстың мөлшерлемесі» жоқ? Жиынтық индекс бойынша 2026 жылға қалалық және аудандық мәслихаттардың 185 шешімі қабылданған, облыстық шешім жоқ. Сондықтан бір облыстың ішінде мөлшерлемелер әртүрлі. Ақмола облысында Көкшетау 3% белгіледі, ал аудандардың көбі «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының 13.11.2025 жиынтығы бойынша 2% белгіледі (Жақсы ауданынан басқа). Алматы облысында Қонаев мөлшерлемені 2%-ға, Алатау қаласы 3%-ға түсірді. Павлодар облысында бір күнде екі мәслихат шешім қабылдады: қалалық (№ 273/32) және аудандық (№ 38/320), екеуі де 3%. Батыс Қазақстан облысында шешім тек Оралда бар, қалған аудандарда базалық 4% қолданылады.

Ауданда жұмыс істесеңіз, adilet.zan.kz сайтынан аудан атауы бойынша аудандық мәслихаттың шешімін табыңыз. Келесі жылға шешімді мәслихат 1 желтоқсаннан кешіктірмей қабылдайды, ол 1 қаңтардан күшіне енеді. Мысалы, Қостанай облысының Қарабалық аудандық мәслихаты 2027 жылға № 288 шешімді 2026 жылғы 25 тамызда-ақ қабылдады. Жеке кәсіпкер (ЖК; орысша ИП) бір жерде тіркеліп, нүктесі басқа жерде жұмыс істесе, бұл жағдайға Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК; орысша КГД) ашық түсіндірмесі жоқ. Мұны өз мемлекеттік кірістер басқармаңыздан (МКБ; орысша УГД) нақтылаңыз. Барлық шешім мен тетік өңірлер бойынша мөлшерлемелер бетінде, режимнің өзі 2026 жылғы оңайлатылған режим талдауында.

2026 жылы әкімдіктердің қандай қолдау бағдарламалары бар?

Өңірлік бағдарламалардың сомасы мен мерзімі әртүрлі, ал кейбір облыстар бойынша ашық дереккөзде дерек жоқ. Төменде әкімдіктер мен БАҚ-тың күні көрсетілген жарияланымдары растаған мәліметтер берілген.

  • Шымкент: кәсіпкерлікті қолдаудың бірыңғай кешенді бағдарламасы (орысша Единая комплексная программа) бойынша 2026 жылы 14,54 млрд ₸ қарастырылған. Оның 12,59 млрд ₸-сі республикалық, 1,95 млрд ₸-сі жергілікті бюджеттен (қала кәсіпкерлік басқармасы, 22.09.2026).
  • Алматы облысы: әлеуметтік кәсіпкерлерге гранттарға 200 млн ₸ бөлінген, бір жобаға 5 млн ₸-ге дейін. 2025 жылы 140 млн ₸-ге 28 жоба қолдау тапты. Тізілімге құжатты 2026 жылғы 1–15 наурызда басқармаға өзі келіп тапсырды, грантқа өтінім Kezekte.kz арқылы беріледі.
  • Ақмола облысы: әлеуметтік жобаларға облыстық бюджеттен 161 млн ₸, гранттар 5 млн ₸-ге дейін. 2025 жылы грантты 16 адам алды, 2026 жылдың басынан тізілімге 64 жаңа әлеуметтік кәсіпкер енді.
  • Жетісу облысы: 5 млн ₸-ге дейінгі грантқа шарт болып саналатын әлеуметтік кәсіпкерлер тізіліміне құжат 2026 жылғы 1–15 маусымда Талдықорғанда қабылданды.
  • Түркістан облысы: әлеуметтік кәсіпкерлерге арналған мемлекеттік гранттар конкурсы, өтінім kezekte.kz арқылы 2026 жылғы 14 қазанға дейін қабылданды.
  • Шығыс Қазақстан облысы: кәсіпкерлікті қолдауға 8 млрд ₸-ден астам қаражат; «Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша 297,4 млн ₸-ге 3 жоба қолдау тапты.

Қалған өңірлер бойынша, соның ішінде Павлодар, Абай және Ұлытау облыстарында, бастаушыларға арналған 2026 жылғы өңірлік бағдарламаны ресми дереккөзден таба алмадық. Онда жалпы тетіктер жұмыс істейді: мансап орталығы арқылы берілетін 400 АЕК-ке дейінгі грант, әлеуметтік кәсіпкерлерге гранттар және барлық 20 өңірде бар «Даму» қорының филиалы (мекенжайлары — damu.kz сайтында). Әкімдік гранттарының жиынтығы — 2026 жылғы әкімдік гранттар материалында, ЖК-ға арналған басқа қолдау түрлері — ЖК-ға арналған субсидиялар бетінде.

Өз өңіріңізде неден бастау керек?

Рет кез келген өңірде бірдей, тек сандар мен мекенжайлар өзгереді.

  1. Грантқа сәйкес келетініңізді тексеріңіз. Өтініш берушілер санаттары — бизнес-грантты кім ала алатыны туралы материалда. Жұмыссыз ретінде тіркелу тәртібі — мансап орталығында тіркелу туралы бетте, өтінімді кезеңдеп беру — грантқа өтінім беру нұсқаулығында.
  2. Өз қалаңыздың немесе ауданыңыздың мөлшерлемесін біліңіз. Жоғарыдағы кесте немесе аудандық мәслихат шешімі бойынша.
  3. Ашу шығынын есептеңіз. Қалаңыздың жалдауы мен жалақысы ескерілген дайын сметалар — өңірлер бойынша есептелген бизнес-жоспарлар бөлімінде, өңір бойынша бюджет — бастапқы капитал калькуляторында.
  4. Бизнес-жоспарды комиссия талабына сай дайындаңыз. Талдау — грантқа арналған бизнес-жоспар талаптары туралы материалда, рұқсат етілген сатып алулар тізімі — грантты неге жұмсауға болатыны туралы мақалада. Грантқа салық салына ма, оны грант салығы туралы бет түсіндіреді.
  5. Қабылдау терезелерін қадағалаңыз. gov.kz сайтындағы өз облысыңыздың кәсіпкерлік басқармасының жаңалықтарын бақылаңыз: 2026 жылы Алматы облысы мен Жетісу облысында құжат небәрі 15 күн қабылданды. Тегін кеңесті кәсіпкерлікті қолдау орталықтарынан алуға болады.

Жиі қойылатын сұрақтар

2026 жылы менің қаламда оңайлатылған режим мөлшерлемесі қанша?
20 облыс орталығында қала мәслихаттарының шешімдері бойынша 2% немесе 3%: Астана мен Алматыда 3%, Шымкентте 2%. Шешім нөмірлерімен толық тізім осы беттегі кестеде. Аудан немесе шағын қала үшін мөлшерлемені adilet.zan.kz сайтындағы аудандық мәслихат шешімінен қараңыз: шешім жоқ жерде базалық 4% қолданылады.
2026 жылы әкімдіктер кәсіпкерлерге қандай грант береді?
Көбіне тізілімге енгізілген әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілеріне жобаға 5 млн ₸-ге дейін грант береді. 2026 жылы бұған Алматы облысында 200 млн ₸, Ақмола облысында 161 млн ₸ бөлінді. Қабылдау қысқа терезелермен жүреді: Алматы облысында тізілімге құжат 2026 жылғы 1–15 наурызда, Жетісу облысында 1–15 маусымда қабылданды.
400 АЕК грант өңірлерде әртүрлі ме?
Жоқ. Мөлшері — 400 АЕК-ке дейін, 2026 жылы 1 730 000 ₸-ге дейін, ал № 272 Қағидалардағы шарттар бүкіл елге ортақ: тек 7 әлеуметтік осал санат және үш жылдан ескі емес «Бастау Бизнес» сертификаты. Өңір тек гранттар саны мен лектердің мерзіміне әсер етеді.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР Салық кодексі 2026, 726-бап: оңайлатылған режим мөлшерлемесі 4%, мәслихаттың оны 50%-дан аспайтын шекте өзгерту құқығы · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  2. Астана қаласы мәслихатының 28.11.2025 № 349/46-VIII шешімі: 2026 жылға оңайлатылған режим мөлшерлемесі 3% · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  3. Алматы қаласы мәслихатының 28.11.2025 № 256 шешімі: 2026 жылға оңайлатылған режим мөлшерлемесі 3% · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. Шымкент қаласы мәслихатының 28.11.2025 № 30/271-VIII шешімі: 2026 жылға оңайлатылған режим мөлшерлемесі 2% · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  5. Қалған 17 облыс орталығы мәслихаттарының 2026 жылға шешімдері (нөмірлері кестеде), adilet.zan.kz бойынша салыстырылды · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  6. ҰСБ: 01.09.2026 жағдайы бойынша өңірлердегі жұмыс істеп тұрған ШОБ субъектілерінің саны · тексерілді 2026 жылғы 1 қыркүйек
  7. Шымкент қаласының кәсіпкерлік басқармасы: 2026 жылы кәсіпкерлікті қолдауға 14,54 млрд ₸ · тексерілді 2026 жылғы 22 қыркүйек
  8. Түркістан облысы: әлеуметтік кәсіпкерлерге арналған гранттар конкурсы, қабылдау 14.10.2026 дейін · тексерілді 2026 жылғы 5 қазан
  9. Жетісу облысы: әлеуметтік кәсіпкерлер тізіліміне құжат қабылдау, 01–15.06.2026 · тексерілді 2026 жылғы 20 мамыр
  10. «Даму» қоры: 20 өңірдегі филиалдардың мекенжайлары · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
  11. № 272 Қағидалар (28.05.2026 редакциясы): 400 АЕК-ке дейінгі грант · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  12. cdb.kz: 2026 жылға оңайлатылған режим мөлшерлемесі туралы қалалық және аудандық мәслихат шешімдерінің жиынтық индексі (185 шешім) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  13. kapital.kz: «Атамекен» ҰКП мәслихат шешімдері туралы, 13.11.2025; 24.kz: Ақмола облысы, 26.07.2026; dairynews.today: ШҚО, 20.06.2026 · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  14. Әкімдіктің баспасөз қызметіне сілтеме жасаған Qonaev-gorod: Алматы облысының әлеуметтік кәсіпкерлеріне гранттар, 14.02.2026 · тексерілді 2026 жылғы 7 қараша