Қазақстанда бизнес ашу қанша тұрады: 2027 индексі
Не өзгерді
Сметалар ЖК-ның өзі үшін айына кемінде 21 675 ₸ жарнасымен қайта есептелді; 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдаудан кейін (2027 жылғы 1 қаңтардан ЕТЖ 110 000 ₸) 2027 жылға шартты сценарий қосылды.

Қысқаша
- ZhasPro-ның 28 форматы бойынша базалық сметаның медианасы — 2 607 230 ₸, форматтардың жартысы 1,85–3,43 млн ₸ аралығына сыяды (06.11.2026 қайта есептелді).
- Бұл баға статистикасы емес, біздің сметалар кестесі: 28 сметаның 21-інде жабдық бюджетін нарық бағасы емес, модель белгілеген, 6-ауында бағалардың бір бөлігі 2026 жылдан ескі және индекстелмеген.
- 400 айлық есептік көрсеткішке (АЕК; орысша МРП) дейінгі гранттың шегі (2026 жылы 1 730 000 ₸) сома жағынан базалық сметаны тек 6 форматта жабады, оның үстіне баптардың бәрі бірдей шығыстар тізбесіне кірмейді.
- Кестедегі ең арзан старт — 608 155 ₸ (өз көлігімен жүк тасымалдау), ең қымбаты — 6 760 572 ₸ (наубайхана); жөндеу тек 3 сметаға енгізілген.
- 2027 жылғы сценарий шартты: инфляция 6,5–8,5% болса, медиана 2,78–2,83 млн ₸ болады; ең төменгі жалақы (ЕТЖ; орысша МЗП) 110 000 ₸ — тапсырма, АЕК 4 693 ₸ — жоба, жеке кәсіпкердің (ЖК; орысша ИП) ең аз төлемі — 29 150 ₸.
Біздің сметалар қатарының ортасында Қазақстанда шағын бизнес ашу 2 607 230 ₸ (шамамен 2,6 млн ₸) тұрады, ал форматтардың жартысы 1,85–3,43 млн ₸ аралығына сыяды. Бұл — ашық кесте: ZhasPro-ның 28 сметасы мен 9 қала, баға статистикасы емес. Тақырыптағы «индекс» сөзі — кестенің жұмыс атауы, нарықты біз өлшеген жоқпыз: 28 сметаның 21-інде жабдық бюджетін модель белгілеген (20-сында параметрмен, тапсырыс беру пунктінде есептеу қадамымен), 6 сметада бағалардың бір бөлігі 2026 жылдан ескі және индекстелмеген. Сомалар 06.11.2026 жеке кәсіпкердің (ЖК; орысша ИП) өзі үшін айына кемінде 21 675 ₸ жарнасымен қайта есептелді. Мұнда жұмыс істеп тұрған нүктеге салым есептеледі; тіркеу тәртібі ЖК қалай ашу керектігі туралы гидте талданған.
28 форматтың әрқайсысына қанша керек?
Өз көлігімен жүк тасымалдау 608 155 ₸-ден басталады, ең қымбаты — 6 760 572 ₸ тұратын наубайхана. Әр жолдағы сома сметаның «Базалық» бағанындағы «Салым БАРЛЫҒЫ» жолынан алынды. Атауын бассаңыз, осы форматтың Қазақстанға арналған бизнес-жоспары ашылады: әр бап пен баға күні сонда көрінеді.
| Формат | Базалық, ₸ | База қаласы | Бүкіл сома грант шегінде | Жабдық бағалары | Грантсыз өтелуі, ай |
|---|---|---|---|---|---|
| Өз көлігімен жүк тасымалдау | 608 155 | жалдауға байланбаған | иә | модель параметрі | сметаны қараңыз |
| Үйдегі тоқыма шеберханасы | 665 155 | жалдауға байланбаған | иә | модель параметрі | 4 |
| Үйдегі кондитерлік цех | 802 515 | жалдауға байланбаған | иә | модель параметрі | 4 |
| Көлік жуу орны | 1 573 962 | Шымкент | иә | модель параметрі | 9 |
| Сұлулық салоны | 1 596 787 | Қарағанды | иә | күні бар, ең ескісі 2024 | 5 |
| Шиномонтаж | 1 672 868 | Ақтөбе | иә | модель параметрі | 12 |
| Аяқ киім жөндеу | 1 798 274 | Қарағанды | жоқ | модель параметрі | 6 |
| Тігін ательесі | 1 861 543 | Тараз | жоқ | күні бар, ең ескісі 2019 | 7 |
| Тапсырыс беру пункті | 1 975 941 | Алматы | жоқ | есептеу қадамы, баға емес | сметаны қараңыз |
| Гүл дүкені | 2 051 240 | Астана | жоқ | күні бар, ең ескісі 2025 | 12 |
| Клининг | 2 060 808 | Астана | жоқ | модель параметрі | 10 |
| Донерхана | 2 078 724 | Астана | жоқ | күні бар, ең ескісі 2024 | 6 |
| Телефон жөндеу | 2 587 788 | Алматы | жоқ | модель параметрі | 10 |
| Фотостудия | 2 597 794 | Алматы | жоқ | модель параметрі | 8 |
| Оқу орталығы | 2 616 665 | Шымкент | жоқ | модель параметрі | 12 |
| Жиһаз шеберханасы | 2 648 064 | Ақтөбе | жоқ | модель параметрі | 10 |
| Автосервис (орысша СТО) | 2 705 582 | Қарағанды | жоқ | модель параметрі | 14 |
| Балалар дамыту орталығы | 2 802 461 | Астана | жоқ | модель параметрі | 10 |
| Тігін цехы | 2 852 091 | Шымкент | жоқ | модель параметрі | 9 |
| «Алып кетуге кофе» нүктесі | 3 221 938 | Алматы | жоқ | күні бар, ең ескісі 2025 | 9 |
| Қонақтарға арналған үй | 3 362 277 | жалдауға байланбаған | жоқ | модель параметрі | 9 |
| Фитнес-студия | 3 614 988 | Астана | жоқ | модель параметрі | 10 |
| Үй жанындағы дүкен | 3 695 998 | Шымкент | жоқ | модель параметрі | 55 |
| Тамақ жеткізу | 3 972 095 | Алматы | жоқ | модель параметрі | 14 |
| Барбершоп | 5 063 605 | Астана | жоқ | күні бар, ең ескісі 2024 | 6 |
| Асхана | 5 583 657 | Қарағанды | жоқ | модель параметрі | 9 |
| Компьютерлік клуб | 5 942 869 | Астана | жоқ | модель параметрі | 12 |
| Наубайхана | 6 760 572 | Астана (жалдау кейстен) | жоқ | күні бар, бәрі 2026 | 15 |
Жолдарды тікелей салыстыруға тек түзетумен болады: форматтардың базасы әр түрлі қалаға байланған. Әділ салыстыру үшін төмендегі бөлімнен немесе CSV файлынан бір қаланы алыңыз. Салым көп болса, өтелу міндетті түрде ұзақ болмайды: үй жанындағы дүкен базалық сценарийде 3 695 998 ₸ салыммен 55 айда өтеледі, ал барбершоп 5 063 605 ₸ салыммен 6 айда.
400 АЕК грант шегі қай форматтарды жабады?
Сома бойынша базалық сметаны шек толық жабатын форматтар 28-дің тек 6-ауы: көлік жуу орны, жүк тасымалдау, тоқыма шеберханасы, үйдегі кондитерлік цех, сұлулық салоны және шиномонтаж. 2026 жылғы шек — 1 730 000 ₸, яғни АЕК 4 325 ₸ болғанда 400 АЕК.
Соманы тексеру жолдарды тексеруді алмастырмайды. Әр сметаның «400 АЕК гранттан» бағаны көрсетіп тұр: шикізат, жөндеу мен жалақы грант шығыстарының тізбесіне кірмейді, сондықтан осы алтауында да ақшаның бір бөлігін өзіңіз табуыңыз керек. Қалған 22 форматта айырманы өз ақшаңыз, несие немесе шағынырақ іске қосу жабады.
Қатысу талабы да бар: 400 АЕК-ке дейінгі грант № 272 Қағидалардың 11-тармағындағы 7 санатқа ғана қолжетімді (03.10.2026 салыстырылды), ал жастар онда бөлек санат ретінде аталмаған. Тізбеге кім кіретінін өтінімді кім бере алатыны туралы бет түсіндіреді, комиссияға есепті қалай рәсімдеу керектігін гранттық бизнес-жоспар үлгісі көрсетеді. Бағдарламаның жиынтық сандары гранттар сандармен материалында жиналған.
Бастапқы сома неден құралады?
Ең көп ақша жабдық пен жиһазға кетеді: орта есеппен сметаның 60,8%-ы. Одан кейін бірінші айдың тұрақты шығыстарына резерв — 22,7%, жалдау — 8,3%, шикізат, тауар мен шығыс материалдары — 4,2%, жөндеу мен маңдайша — 3,6%, жарнама, оқыту мен құжаттар — 0,4%.
Бөлу бап атауларындағы кілт сөздер бойынша автоматты түрде жасалды, ол 28 сметадағы үлестердің орташасын береді (06.11.2026 қайта есептелді). Жөндеу үлесінің төмендігі оның арзандығын білдірмейді: жөндеу тек 3 сметада бар (наубайхана, барбершоп және тапсырыс беру пункті, соңғысында бұл жабдықпен бірге 1 млн ₸ есептеу қадамы), қалғандарында модельден тыс қалдырылған. Үй-жайға әрлеу керек болса, оны мердігер сметасы бойынша кестедегі сомаға қосыңыз.
| Топ | Формат саны | Бастап, ₸ | Медиана, ₸ | Дейін, ₸ |
|---|---|---|---|---|
| Көлік және тасымал | 4 | 608 155 | 1 623 415 | 2 705 582 |
| Тігін және қолөнер | 5 | 665 155 | 1 861 543 | 2 852 091 |
| Сауда және пункттер | 3 | 1 975 941 | 2 051 240 | 3 695 998 |
| Қызмет және демалыс | 7 | 2 060 808 | 2 616 665 | 5 942 869 |
| Тамақ және сусын | 6 | 802 515 | 3 597 017 | 6 760 572 |
| Сұлулық және спорт | 3 | 1 596 787 | 3 614 988 | 5 063 605 |
Топ ішіндегі шашырау топтар арасындағы айырмадан кең. Тамақ және сусын тобында үйдегі кондитерлік цех 802 515 ₸, ал наубайхана 6 760 572 ₸ тұрады, сондықтан топ медианасы нақты іске қосу туралы аз айтады.
Смета қалаға қарай қаншалық өзгереді?
Медиана Павлодар мен Таразда 2 406 920 ₸, Алматыда 2 706 920 ₸: шеткі қалалардың айырмасы — 300 000 ₸. Сметаларда қалалар негізінен жалдау мен тарифтер бойынша ерекшеленеді, жабдық бағалары бірдей алынған.
| Қала | Смета медианасы, ₸ | Алматымен айырма, ₸ |
|---|---|---|
| Алматы | 2 706 920 | — |
| Астана | 2 684 903 | −22 017 |
| Қарағанды | 2 566 337 | −140 583 |
| Ақтөбе | 2 510 969 | −195 951 |
| Семей | 2 506 920 | −200 000 |
| Шымкент | 2 506 542 | −200 378 |
| Орал | 2 466 920 | −240 000 |
| Тараз | 2 406 920 | −300 000 |
| Павлодар | 2 406 920 | −300 000 |
Бір формат ішінде қалалар арасындағы айырма 1,5%-дан (қонақтарға арналған үй) 21%-ға (сұлулық салоны) дейін жетеді. Сметада жалдау неғұрлым көп болса, қаланың әсері соғұрлым күшті. Есепке 26 формат кірді: наубайханада кесте 5 қала бойынша, жүк тасымалдауда кесте мүлде жоқ. Тоқыма шеберханасының қалалық кестесі басқа сценарийді, яғни жалдаумен жұмыс істейтін шағын шеберхананы (1,68–1,98 млн ₸) есептейді, базадағы үйдегі жұмысты емес.
20 өңір бойынша смета жоқ: қалған 11-іне интерполяция жасамаймыз. 20 облыс орталығы бойынша тек krisha.kz хабарландыруларындағы жалдау бағдарлары бар (2026 жылғы қазан), бұл мәміле емес, ұсыныс бағалары.
2027 жылы қандай сомалар өседі?
Нақты сан жоқ, шартты сценарий бар. Ұлттық банктің 2027 жылға инфляция болжамын, 6,5–8,5%-ды, бүкіл сметаға қолдансақ, медиана 2 776 700–2 828 845 ₸ болады (бұл болжам емес, біздің есебіміз). Аралық Ұлттық банк төрағасының сөзінен алынған: Kt.kz, 04.09.2026.
Тағы екі шама әзірге заң емес. Президент 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауында ең төменгі жалақыны (ЕТЖ; орысша МЗП) 2027 жылғы 1 қаңтардан 110 000 ₸-ге дейін көтеруді тапсырды, ал бюджет жобасында 85 000 ₸ тұр. АЕК 4 693 ₸ де — жоба, онда 400 АЕК 1 877 200 ₸ береді. 2026 жылғы смета бағаларымен шекке сома бойынша аяқ киім жөндеу мен тігін ательесі де кірер еді, бірақ жоғарыдағы сценарийдің инфляциясымен олардың сметасы қайтадан шектен асады.
ЕТЖ 110 000 ₸ болғанда ЖК-ның өзі үшін ең аз төлемі 21 675 ₸-нің орнына айына 29 150 ₸ болады, әр сметадағы резерв 7 475 ₸-ге өседі. 85 000 ₸ қалса, ең аз төлем 22 525 ₸ болады (біздің есебіміз, 05.11.2026 салыстырылды). Шағын бизнес үшін 2026 жылы не өзгергенін салық реформасы сандармен шолуынан қараңыз.
Кестені қалай оқу керек және ол қай жерде қателеседі?
Кесте — біздің модельдің бағдары. Өтінімге немесе банкпен сөйлесуге формат сметасын алып, бағаларды өзіңіздікімен ауыстырыңыз.
| Жолда не тұр | Мағынасы | Не істеу керек |
|---|---|---|
| «модель параметрі» немесе «есептеу қадамы» | Жабдық бюджетін біз белгіледік, бұл нарық бағасы емес | Жеткізушілерден шот сұрап, соманы ауыстырыңыз |
| «ең ескісі 2019» немесе 2026 жылға дейінгі басқа жыл | Бағалардың бір бөлігі индекстелмеген | Жолды ағымдағы бағамен жаңартыңыз |
| База қаласы сіздікі емес | Жалдау мен тарифтер басқа қаланікі | CSV файлындағы өз қалаңыздың бағанымен салыстырыңыз |
| Грант бағанында «жоқ» | База 1 730 000 ₸-ден жоғары | Айырманы және ақша көзін есептеңіз |
| Өтелу бағанында «сметаны қараңыз» | Мерзім сметада ескертпемен есептелген: көлік өзіңізде немесе 1 млн ₸ есептеу қадамы | Формат бетіндегі сценарийлерді ашыңыз |
2026 жылға дейінгі бағасы бар алты смета: тігін ательесі (ең ескі баға 2019), донерхана, барбершоп пен сұлулық салоны (2024), гүл дүкені мен кофехана (2025). Оларды инфляцияға әдейі түзетпедік: орташа болжам емес, қай жолдың ескіргені көрінеді. Нақты соманы бастапқы капитал калькуляторында, қайтару мерзімін өтелу калькуляторында таңдаған ыңғайлы.
Нарықпен айырманы кофехана мысалынан көруге болады: бізде жөндеусіз нүкте 3 221 938 ₸, Poster Алматыдағы 8 м²-ге жөндеумен 3–4 млн ₸ (30.07.2026), 30 м²-ге 9,6 млн ₸ және 2–3 млн ₸ айналым қаражатын (17.08.2026) атаған. Бұлар әр түрлі форматтар, сандар бір-біріне қайшы емес.
Өз ақшаңыз жетпесе, қайдан алуға болады?
Медианалық старт 2 607 230 ₸-ге 36 айлық несие 8–37% мөлшерлемеде айына 81 701–120 911 ₸ тұрады (біздің аннуитет есебіміз, 06.11.2026, комиссия мен сақтандырусыз). Айлық пайдасы көрсетілген 25 сметаның медианасы — 304 405 ₸, сондықтан төлем базалық сценарий пайдасының 27%-дан 40%-ға дейінгі бөлігін алады. Банктер мен талаптар мөлшерлемелер мониторингінде жиналған. Өз сомаңызды несие калькуляторында есептеуге болады, ал есепті құжатқа қалай жинау керектігін бизнес-жоспар мысалы көрсетеді.
Елде қанша шағын кәсіпорын жұмыс істейтіні және олардың қайда екені шағын және орта бизнес (ШОБ; орысша МСБ) статистикасында жиналған; 2019 жылғы грант бүгін қанша тұрар еді, оны 2019 жылғы миллион материалы есептейді. ZhasPro зерттеулері бөлімі де осылай құрылған: деректер ашық, күні мен дереккөзі қатар тұрады.
Нені дәйексөз етіп алуға және деректерді қайдан табуға болады?
Күні мен дереккөзі бар үш факт, ZhasPro сметалары, 06.11.2026 қайта есептелді:
- 28 формат бойынша базалық смета медианасы — 2 607 230 ₸, квартильдері 1 845 726–3 425 455 ₸.
- 400 АЕК грант шегі (2026 жылы 1 730 000 ₸) сома бойынша 28 форматтың 6-ауында базалық сметаны жабады.
- Орта есеппен стартқа кететін ақшаның 60,8%-ы жабдық пен жиһазға жұмсалады, жөндеу 28 сметаның тек 3-еуіне енгізілген.
Барлық жол CSV кестесін жүктеу файлында: үш сценарий, база қаласы, баға сапасы және тоғыз қала; Excel-де ашылады, бөлгіш — нүктелі үтір, бағандар мен жазбалар орысша. Әдіс: 28 смета файлының базалық бағанынан «Салым БАРЛЫҒЫ» жолын аламыз, квартильдерді инклюзивті формуламен (орысша включающая формула) есептейміз, инфляция қолданбаймыз. Ең ескі баға күнін іске қосу жолдары бойынша аламыз: айлық жолдарда одан да ескілері бар, мысалы, тапсырыс беру пунктінің 27.02.2025 күнгі сыйақысы. Дәйексөз келтіргенде бұл нарық өлшемі емес, редакция моделі екенін көрсетіңіз.
Келесі қадам
- Бастапқы капитал калькуляторы: іске қосу сметасы және 400 АЕК грантБастапқы капитал калькуляторы: кірген кездегі жалдау, жабдық, алғашқы сатып алу, пайдасыз айларға резерв және…
- Бизнестің өтелу калькуляторыБизнестің өтелу калькуляторы: өз салымыңыз грантпен және грантсыз неше айда қайтады, жылдық қайтарым және…
- 400 АЕК қайтарымсыз грант: 2027 жылғы шарттар, теңгедегі сома және қалай алуға боладыҚайтарымсыз грант 2027 шарттары: 400 АЕК-ке дейін (жоба бойынша 1 877 200 ₸, 2026 жылы 1 730 000 ₸), 7 санат,…
- Бизнес несиесінің калькуляторы: грантпен салыстыруБизнес несиесінің калькуляторы: аннуитет пен сараланған тәсіл бойынша ай сайынғы төлем, артық төлем және 400…
- Бизнес-жоспарларБизнес-жоспар 2027: теңгемен есептелген 28 формат, 20 облыс орталығындағы жалдау мен жалақы, смета әдістемесі…
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанда бизнес ашу қанша тұрады?
Қай бизнесті аз салыммен ашуға болады?
Кофехана ашуға қанша ақша керек?
400 АЕК грант бизнес ашуға жете ме?
ЖК ашу қанша тұрады және ол кестеге кіре ме?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ZhasPro сметалары: бизнес-жоспарлар бөліміндегі 28 смета файлы, «Базалық» бағанының «Салым БАРЛЫҒЫ» жолы (орысша файлдарда «База», «ИТОГО вложений»), ЖК-ның ең аз жарнасы 21 675 ₸ бойынша қайта есептеу · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
- № 272 Қағидалар: грант алушылардың 7 санаты, 11-тармақ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: АЕК 4 325 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- Президент Жолдауы: ЕТЖ-ні 2027 жылғы 1 қаңтардан 85 мыңнан 110 мың теңгеге дейін көтеру тапсырмасы. Заң емес, тапсырма (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- 2027–2029 жылдарға арналған бюджет туралы заң жобасы: АЕК 4 693 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸. Заң емес, жоба (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша
- Kt.kz, 04.09.2026: Ұлттық банктің 2027 жылға инфляция болжамы 6,5–8,5%, төрағаның брифингтегі сөзі бойынша (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
- Poster: Алматыдағы 8 м² «алып кетуге кофе» нүктесі, 3–4 млн ₸ (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 30 шілде
- Poster: 30 м² «алып кетуге кофе» нүктесі, 9,6 млн ₸ және 2–3 млн ₸ айналым қаражаты (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 17 тамыз
- krisha.kz: коммерциялық жылжымайтын мүлікті жалдау хабарландырулары, ұсыныс бағалары, бағдар (орысша) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан