ZhasPro

ЖК-ға арналған жалпыға бірдей белгіленген тәртіп 2027

Не өзгерді

2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша қосылды: АЕК 4 325 ₸ орнына 4 693 ₸, ЕТЖ — екі мән (жоба 85 000 ₸, тапсырма 110 000 ₸), ЖМЗЖ 4,5%; 2026 жылғы сомалар жыл соңына дейін сақталды.

«ЖК-ға арналған жалпыға бірдей белгіленген тәртіп 2027» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • Жалпыға бірдей белгіленген тәртіп (ЖБТ) — әдепкі режим: тіркелу кезінде арнаулы режимді таңдамаған жаңа жеке кәсіпкер (ЖК) немесе ЖШС автоматты түрде ЖБТ-де болады (Салық кодексі, 716-баптың 2-тармағы).
  • ЖБТ-дегі ЖК жеке табыс салығын (ЖТС) салық салынатын табыстан — табыс минус шығыс — төлейді: жылына 230 000 АЕК-ке дейін 10% (2026 жылы 994 750 000 ₸) және асқан сомадан 15% (СК 363-бабының 4) тармақшасы).
  • ЖБТ-дегі ЖШС салық салынатын табыстан 20% корпоративтік табыс салығын (КТС) төлейді; декларация — келесі жылдың 31 наурызына дейін, төлем — 10 сәуірге дейін.
  • ЖБТ-дегі әлеуметтік салық: ЖК — айына өзі үшін 2 АЕК және әр жұмыскер үшін 1 АЕК (8 650 және 4 325 ₸), ЖШС — жұмыскерлер жалақысынан МЗЖ мен МӘМС жарналарын шегергендегі сомадан 6%.
  • ЖБТ-ден оңайлатылған режимге ЖБТ-де бір күнтізбелік жыл өткеннен кейін және соңғы жылдағы табыс 600 000 АЕК-тен аспаған жағдайда ғана қайтуға болады (716-баптың 7-тармағы).

Жалпыға бірдей белгіленген тәртіп (ЖБТ) — кодекстің жалпы ережелері бойынша салық салу. Мұнда салық айналымнан емес, шығыс шегерілген табыстан алынады. ЖБТ-дегі жеке кәсіпкер (ЖК) жеке табыс салығын (ЖТС) жылына 230 000 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейінгі салық салынатын табыстан 10% (2026 жылы 994 750 000 ₸), ал асқан сомадан 15% төлейді. Жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС) корпоративтік табыс салығын (КТС) 20% мөлшерінде төлейді (2026 жылғы Салық кодексі, 363 және 357-баптар). Екеуінде де декларация жылына бір рет, 31 наурызға дейін тапсырылады, ал салық 10 сәуірге дейін төленеді.

2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸ (2026 жылы — 4 325 ₸); түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Осы беттегі АЕК-ке байланысты сомалар:

АЕК-пен берілген сомалар: 2026 жыл және бюджет жобасы бойынша 2027 жыл
Көрсеткіш20262027 (жоба)
1 АЕК4 325 ₸4 693 ₸
2 АЕК8 650 ₸9 386 ₸
10 000 АЕК43 250 000 ₸46 930 000 ₸
600 000 АЕК2 595 000 000 ₸2 815 800 000 ₸

2027 жылғы ЕТЖ: бюджет жобасында — 85 000 ₸, ал Президент 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауында оны 110 000 ₸-ге дейін көтеруді тапсырды; нақты сома бюджет туралы заңға байланысты. Жұмыс берушінің ЖМЗЖ-сі 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап 3,5% орнына 4,5% (Әлеуметтік кодекстің 251-бабы, кезең-кезеңімен өсу кестесі).

ЕТЖ-мен берілген сомалар: 2026 жыл және 2027 жылғы екі мән
Көрсеткіш20262027: бюджет жобасы2027: Президент тапсырмасы
ЖК-ның өзі үшін әлеуметтік төлемдерінің айлық минимумы (МЗЖ, ӘА, МӘМС, ЖМЗЖ)21 675 ₸22 525 ₸29 150 ₸

ЖБТ — әдепкі режим. Тіркелу кезінде арнаулы режимді таңдамаған әркім осы режимде болады. 2026 жылы оған 1 наурызға дейін хабарлама бермеген бұрынғы арнаулы режим төлеушілері де қосылды. Төменде — мөлшерлемелер, әлеуметтік салық, мерзімдер, ЖБТ оңайлатылған режимнен қашан тиімді екені және одан қалай шығуға болатыны.

ЖБТ-дегі ЖК мен ЖШС қандай салықтар төлейді?

ЖБТ-дегі ЖК прогрессивті шкала бойынша ЖТС-ті және АЕК-пен есептелетін әлеуметтік салықты төлейді. ЖШС — 20% КТС-ті және жұмыскерлер жалақысынан 6% әлеуметтік салықты. Бұған қоса Әлеуметтік кодекс пен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) туралы заң бойынша әлеуметтік төлемдер төленеді: міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), әлеуметтік аударымдар (ӘА) және МӘМС жарналары.

ЖК мен ЖШС-ке арналған жалпыға бірдей белгіленген тәртіп: Салық кодексі бойынша 2026 жылғы мөлшерлемелер мен мерзімдер
КөрсеткішЖБТ-дегі ЖКЖБТ-дегі ЖШС
Негізгі салықЖТС: жылына 230 000 АЕК-ке дейін 10%, асқанынан 15%КТС 20%
БазаТабыс минус шығыс (СК 6-бөлімі)Салық салынатын табыс
Салықтық кезеңКүнтізбелік жылКүнтізбелік жыл
Декларация220.00 — 31 наурызға дейінКТС декларациясы — 31 наурызға дейін
Жыл қорытындысы бойынша төлем10 сәуірге дейін10 сәуірге дейін
Жыл ішіндегі аванстарЖоқАлдыңғы жылдың алдындағы жылғы жылдық жиынтық табыс 600 000 АЕК-тен асса
Әлеуметтік салықӨзі үшін 2 АЕК, жұмыскер үшін 1 АЕК6% × (жалақы − МЗЖ − МӘМС жарналары), кемінде 14 АЕК
ҚҚСАйналым 10 000 АЕК-тен (43 250 000 ₸) ассаАйналым 10 000 АЕК-тен асса

ЖК шкаласы мен 230 000 АЕК шегі жұмыскерлер шкаласымен байланысты емес. Жалдамалы жұмыскерлерде 15% жылына 8 500 АЕК салық салынатын табыстан кейін қосылады. Жалақыдан ЖТС қалай есептелетіні — 2026 жылғы ЖТС нұсқаулығында, КТС пен аванстар туралы толығырақ — 2026 жылғы КТС және КТС бойынша аванстық төлемдер талдауларында.

ЖБТ-дегі ЖК-ның ЖТС-і қалай есептеледі: мысал

ЖБТ-дегі ЖК-ның салық салынатын табысы — табыс минус шығыс. 10% мөлшерлеме жылына 230 000 АЕК-ке дейін қолданылады. Одан асса, салық 230 000 АЕК-тен 10% және асқан сомадан 15% болып есептеледі (СК 363-бабының 4) тармақшасы).

Мысал: 2026 жылғы табыс — 20 000 000 ₸, құжатпен расталған шығыс — 17 000 000 ₸. Салық салынатын табыс 3 000 000 ₸, ЖТС 10% = 300 000 ₸. Сол табыспен оңайлатылған режимде салық айналымнан алынар еді: 4% мөлшерлемемен 800 000 ₸, 3%-бен 600 000 ₸ (Астана, Алматы), 2%-бен 400 000 ₸. Бірақ ЖБТ-дегі ЖТС-ке өзі үшін әлеуметтік салық қосылады: 2 АЕК × 12 ай = 103 800 ₸.

Шағын бизнес үшін 15% шегіне жету қиын: ол жылдық салық салынатын табыс 994 750 000 ₸-ден асқанда ғана іске қосылады. Салық салынатын табыс дәл 1 000 000 000 ₸ болса, ЖТС 99 475 000 + 787 500 = 100 262 500 ₸ құрайды.

Шегерілетін шығыстардың құрамын кодекстің 6-бөлімі анықтайды, оны мұнда жол-жолымен талдамаймыз. Басты шарт: шығыс табыспен байланысты және құжатпен расталған болуы керек. Құжат жоқ болса, шегерім де жоқ, ал онда ЖБТ-нің мәні жоғалады.

ЖБТ-де қандай әлеуметтік салық пен әлеуметтік төлемдер бар?

ЖБТ-дегі ЖК әлеуметтік салықты тіркелген сомамен төлейді: айына өзі үшін 2 АЕК (8 650 ₸) және әр жұмыскер үшін 1 АЕК (4 325 ₸). АЕК төлеу күніндегі мәні бойынша алынады (СК 557-бап). Оңайлатылған режимде әлеуметтік салық мүлде жоқ.

ЖК-ның өзі үшін әлеуметтік төлемдері кез келген режимде бірдей: таңдалған табыстан МЗЖ 10%, ЖМЗЖ 3,5% және ӘА 5% (кемінде 1 ең төменгі жалақыдан, ЕТЖ), оған қоса МӘМС жарналары 5 950 ₸. Ең азы — айына 21 675 ₸, ал ЖБТ-дегі ЖК үшін әлеуметтік салықпен бірге — 30 325 ₸. Мерзімі — келесі айдың 25-іне дейін. Базаны қалай таңдау керегі — ЖК-ның өзі үшін әлеуметтік төлемдері талдауында.

ЖШС әлеуметтік салықты жалақыға жұмсалған шығыстан МЗЖ мен МӘМС жарналарын шегергендегі сомадан 6% төлейді. 2026 жылдан бастап әлеуметтік салық әлеуметтік аударымдарға азайтылмайды — мұны Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) растады. 300 000 ₸ жалақыда ЖШС жұмыс беруші ретінде жалақыдан тыс 48 840 ₸ төлейді, ал ЖБТ-дегі ЖК — 37 325 ₸: оның әлеуметтік салығы 6% емес, 1 АЕК. Өз сомаңызды жұмыс беруші шығындарының калькуляторы есептейді.

ЖБТ оңайлатылған режимнен қашан тиімді?

Шығыс түсімнің көп бөлігін алатын және құжатпен расталған кезде. Оңайлатылған режим бүкіл табыстан 2–4% алады, ал ЖБТ — табыс пен шығыстың айырмасынан 10%.

Есеп қарапайым. Оңайлатылған режим мөлшерлемесі 4% болса, салық салынатын пайда түсімнің 40%-ынан аз кезде ЖБТ ұтады. 3% мөлшерлемеде — 30%-дан аз, 2%-да — 20%-дан аз. Бұған ЖБТ-дегі ЖК-ның жылына 103 800 ₸ әлеуметтік салығын, жарты жылдық декларацияның орнына жылдық декларацияны және шығыс есебін жүргізу міндетін қосыңыз.

Оңайлатылған режимге тыйым салынса, ЖБТ-ден басқа жол қалмайды. Бұл жылдық табыс 600 000 АЕК-тен (2 595 000 000 ₸) асқанда, қызмет түрі тыйым салынған тізбеде болғанда немесе ЖК арнаулы режимдегі ЖШС-тің құрылтайшысы болғанда болады. ЖК мен ЖШС арасында таңдап жүрсеңіз, дивидендке салынатын салықты ескеріп, қорытындыны ЖК немесе ЖШС калькуляторында салыстырыңыз. ЖШС иесінің салықтары — дивидендтерге салынатын салық материалында.

ЖБТ-ге қалай көшуге және одан қалай шығуға болады?

ЖБТ-ге үш жолмен өтеді: тіркелу кезінде әдепкі бойынша, режимді ауыстыру туралы хабарлама арқылы немесе арнаулы режим шарттары бұзылғанда мәжбүрлі түрде. ЖБТ-ден оңайлатылған режимге хабарлама арқылы шығуға болады, бірақ бір жылдық шектеу бар.

Қызметтің басталғаны туралы хабарламада арнаулы режимді таңдамаған жаңа ЖК ЖБТ-ні таңдады деп есептеледі (716-баптың 2-тармағы). Оңайлатылған режимдегі төлеуші лимиттен асса немесе басқа шартты бұзса және 5 жұмыс күні ішінде хабарлама бермесе, салық органы камералдық бақылау қорытындысы бойынша оны ЖБТ-ге кері күшпен ауыстырады. Ауыстыру сәйкессіздік пайда болған күннен бастап жүреді (716-баптың 11–12-тармақтары). 2026 жылғы 1 наурызға дейін хабарлама бермеген бұрынғы арнаулы режим төлеушілері 2026 жылғы 1 қаңтардан ЖБТ-ні қолданушы деп танылды (840-баптың 3-тармағы).

Оңайлатылған режимге қайту — ЖБТ-де бір күнтізбелік жыл өткеннен кейін және соңғы жылдағы табыс 600 000 АЕК-тен аспаған жағдайда ғана (716-баптың 7-тармағы). Қадамдары — салық режимін қалай ауыстыру керек нұсқаулығында.

Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК үшін белгі, себеп және шешім, 2026
БелгіСебепШешім
ЖК «оңайлатылған режимде» болса да, салық органы 220.00 күтеді2026 жылғы 1 наурызға дейін хабарлама берілмеген немесе тіркелу кезінде режим таңдалмағанСалық төлеушінің кабинетінен режимді тексеру; 2026 жыл үшін 220.00 нысанын 2027 жылғы 31 наурызға дейін тапсыру
ЖБТ бойынша ЖТС кері күшпен қосымша есептелдіОңайлатылған режим шарттары бұзылған, 5 жұмыс күні ішінде хабарлама берілмегенҚосымша есептілік тапсыру, салық пен өсімпұлды төлеу
Оңайлатылған режимге көшуден бас тартылдыЖБТ-де бір жыл өтпеген немесе табыс 600 000 АЕК-тен жоғарыШектеу мерзімі біткен соң хабарлама беру
Пайда шағын болса да, ЖТС жоғарыШығыс құжатпен расталмағанӘр шығысқа бастапқы құжаттарды жинау

ЖБТ-дегі ЖК мен ЖШС-тің 2027 жылғы мерзімдері

2026 жыл үшін ЖК 220.00 нысанын 2027 жылғы 31 наурызға дейін (сәрсенбі) тапсырады. ЖТС-ті 2027 жылғы 12 сәуірге дейін төлейді: 10 сәуір сенбіге түседі, сондықтан мерзім СК 64-бабы бойынша ауысады. ЖШС КТС декларациясын сол күндері тапсырады. Ай сайын 25-іне дейін — әлеуметтік салық пен әлеуметтік төлемдер, ал жұмыскерлер болса, тоқсан сайын — 200.00 нысаны.

Тапсыру және төлеу мерзімдері: Салық және Әлеуметтік кодекстерден
НеЕрежеКүндер
ЖК-ның өзі және қызметкерлері үшін әлеуметтік төлемдер: МЗЖ, ӘА, МӘМСай сайын келесі айдың 25-інен кешіктірмей (Әлеуметтік кодекс 246, 248-баптар) ↗ай сайын, 25-іне дейін
Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК үшін 220.00 ЖТС декларациясыкелесі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей (СК 420-бап) ↗;
220.00 декларациясы бойынша ЖТС төлеудекларация тапсыру мерзімінен кейін 10 күнтізбелік күннен кешіктірмей — 10 сәуірге дейін (СК 421-бап) ↗;

Барлық мерзім — ЖК салықты қай күнге дейін төлейді материалында және салық күнтізбесінде. Табысыңыз шағын болып, жалғыз жұмыс істесеңіз, ЖБТ-ні тек оңайлатылған режиммен емес, өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режиммен де салыстырыңыз. Онда айына 300 АЕК лимит бар, ЖК тіркеу қажет емес, ал әлеуметтік төлемдер — 4%. Барлық режимге шолу — шағын бизнес салықтары бөлімінде.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

Жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібі дегеніміз не?
Бұл Салық кодексі бойынша жалпы тәртіп: салық оңайлатылған режимдегідей айналымнан емес, шығыс шегерілген табыстан алынады. ЖБТ-дегі ЖК 10% немесе 15% ЖТС, ЖШС — 20% КТС төлейді. Үш арнаулы режимнің бірі де таңдалмаса және қолданылмаса, осы режим қолданылады.
2026 жылы ЖБТ-дегі ЖК қандай салық төлейді?
Жылына 230 000 АЕК-ке дейінгі салық салынатын табыстан 10% ЖТС және асқан сомадан 15%; айына өзі үшін 2 АЕК және әр жұмыскер үшін 1 АЕК әлеуметтік салық; өзі үшін әлеуметтік төлемдер — айына 21 675 ₸-ден бастап. Айналым шектен асса, қосылған құн салығы (ҚҚС) да қосылады.
ЖБТ-дегі ЖК декларацияны қашан тапсырады?
220.00 нысаны жылына бір рет — келесі жылдың 31 наурызынан кешіктірілмей тапсырылады, ол бойынша ЖТС 10 сәуірге дейін төленеді (СК 420–421-баптар). 2026 жыл үшін: 2027 жылғы 31 наурызға дейін және 2027 жылғы 12 сәуірге дейін, себебі 10 сәуір — сенбі.
ЖБТ-дегі ЖК ҚҚС-сыз жұмыс істей ала ма?
Иә, айналым ҚҚС бойынша міндетті есепке тұру шегінен — 10 000 АЕК, 2026 жылы 43 250 000 ₸ — аспаса. Шек режим бойынша емес, айналым бойынша есептеледі; толығырақ — 2026 жылғы ҚҚС нұсқаулығында.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексі: 347, 357–359-баптар (КТС), 363-баптың 4) тармақшасы (ЖК-ның ЖТС-і), 420–421-баптар (ЖК декларациясы), 555–560-баптар (әлеуметтік салық), 716-бап (режимді таңдау және ауыстыру), 840-бап · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  2. ҚР Қаржы министрінің 12.11.2025 № 695 бұйрығы: 220.00, 200.00 нысандары (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  3. Қостанай облысы бойынша МКД (МКК): 2026 жылғы әлеуметтік салық бойынша өзгерістер (18.02.2026) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. ҚР Әлеуметтік кодексі: ЖК-ның өзі үшін МЗЖ және ӘА, 245, 249-баптар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  5. 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: АЕК 4 325 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  6. 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы АЕК — 4 693 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸ (жоба, қабылданбаған) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  7. Президенттің 28.10.2026 Жолдауы: 2027 жылғы 1 қаңтардан ЕТЖ-ні 110 000 ₸-ге дейін көтеру тапсырмасы · тексерілді 2026 жылғы 5 қараша

Осы тақырыпқа қатысты