ZhasPro

Бөлшек салық жойылды: бұрынғы төлеушілерге не істеу керек

Не өзгерді

2026 жылғы 1 қаңтардан бөлшек салықтың арнаулы режимі жоқ: 2026 жылғы Салық кодексі үш арнаулы режим қалдырды, ал бөлшек салықтың шарттары — 600 000 АЕК лимит, 4% мөлшерлеме және жалақыға азайту — жаңартылған оңайлатылған режимге өтті.

«Бөлшек салық жойылды: бұрынғы төлеушілерге не істеу керек» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • 2026 жылғы 1 қаңтардан бөлшек салық жоқ: 2026 жылғы Салық кодексінде үш арнаулы режим бар — өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін, оңайлатылған декларация және шаруа немесе фермер қожалықтары үшін (715-бап); МКК бөлшек салықты жойылды деп тікелей атады.
  • 2025 жылы бөлшек салық Үкімет тізбесіндегі қызмет түрлеріне қолданылды: 200 жұмыскерге дейін, жылына 600 000 АЕК-ке дейін табыс, 4% мөлшерлеме (мәслихат оны 50%-ға дейін төмендете алатын) және шығысты шегерімге жатқызатын төлеушілерден түскен табысқа 8%.
  • Жаңартылған оңайлатылған режим бөлшек салықтан 600 000 АЕК лимитті, мәслихат құқығымен 4% мөлшерлемені және жұмыскерлер жалақысына жұмсалған шығысқа азайтуды мұраға алды — бірақ 8% мөлшерлемесіз және жұмыскерлер лимитінсіз.
  • 2026 жылғы 1 наурызға дейін хабарлама бергендер 2026 жылғы 1 қаңтардан оңайлатылған режимді қолданады; бермегендер сол күннен жалпыға бірдей белгіленген тәртіпті қолданушы деп танылды (СК 840-баптың 2–3-тармақтары).
  • Бөлшек салықтың ЭҚЖЖ тізбесі енді қолданылмайды; 2026 жылы оңайлатылған режим үшін басқа тізім маңызды — Үкіметтің тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесі.

Бөлшек салық арнаулы режим ретінде 2026 жылғы 1 қаңтардан жойылды. Жаңа Салық кодексінде үш арнаулы режим қалды — өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін, оңайлатылған декларация негізінде және шаруа немесе фермер қожалықтары үшін. Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) бөлшек салықты жойылған режимдердің қатарында тікелей атады. Оның басты шарттарын — жылына 600 000 айлық есептік көрсеткіш (АЕК) лимитін, мәслихат өзгерте алатын 4% мөлшерлемені және жұмыскерлер жалақысына азайтуды — жаңартылған оңайлатылған режим мұраға алды.

Сондықтан «бөлшек салыққа қандай экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші (ЭҚЖЖ) коды керек» деген сұрақ 2026 жылы мәнін жоғалтты: бөлшек салықтың қызмет түрлері тізбесі енді қолданылмайды. Бұрынғы төлеушілер қазір не оңайлатылған режимде — 2026 жылғы 1 наурызға дейін хабарлама берсе, — не жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте (ЖБТ). Төменде — не болғаны, не өзгергені, өз режиміңізді қалай білуге болатыны және әрі қарай не істеу керегі.

2025 жылы бөлшек салық қандай болды?

Бөлшек салық — 2017 жылғы Салық кодексіне 2023 жылғы 12 желтоқсандағы № 45-VIII Заңмен енгізілген арнаулы режим (696-3-бап). Ол Үкімет тізбесіндегі қызмет түрлерімен айналысатын бизнеске арналған еді. Мөлшерлеме — 4% немесе 8%, табыс лимиті — жылына 600 000 АЕК, жұмыскерлер — 200-ге дейін.

4% мөлшерлеме негізгі табысқа қолданылды, ал мәслихат оны 50%-ға дейін төмендете алатын. 8% мөлшерлеме — мұндай шығысты ескі кодекстің 242-бабының 3-2-тармағы бойынша шегерімге жатқызатын салық төлеуші сатып алушыларға өткізуден түскен табысқа. 2026 жылғы оңайлатылған режимде мұндай екінші мөлшерлеме жоқ.

Бөлшек салыққа арналған ЭҚЖЖ тізбесін Үкімет бекітетін. Бұл тізбенің нақты кодтарын мұнда келтірмейміз: 2026 жылдан ол қолданылмайды, ал жаңа режим үшін басқа құжат бар. ЭҚЖЖ жіктеуіші мен кодтардың талдауы — ЭҚЖЖ бөлімінде.

2026 жылғы 1 қаңтардан не өзгерді?

Режим кодекстен жоғалды, ал оның шарттары ішінара оңайлатылған режимге өтті. Салыстыру көрсеткендей, оңайлатылған режимге өткен бұрынғы бөлшек салық төлеушісі аз жоғалтады, ал көбіне ұтады.

2025 жылғы бөлшек салық және 2026 жылғы оңайлатылған режим: не сақталды, не өзгерді, 2017 жылғы СК 696-3-бап және 2026 жылғы СК 722–727-баптар бойынша
КөрсеткішБөлшек салық (2026 жылға дейін)Оңайлатылған режим (2026 жылдан)
Мөлшерлеме4% және шығысты шегерімге жатқызатын төлеушілерден түскен табысқа 8%4%, мәслихат 50%-дан аспайтын шекте өзгертеді (2–6%)
Табыс лимитіЖылына 600 000 АЕКЖылына 600 000 АЕК (2026 жылы 2 595 000 000 ₸)
Жұмыскерлер200-ге дейінШектеусіз
Қызмет түрлеріТек Үкімет тізбесіненҮкіметтің тыйым салынған тізбесінен басқасының бәрі
Салықты азайтуЖалақыға жұмсалған шығысқаЖалақыға жұмсалған шығысқа — жыл басынан бергі табыс 24 000 АЕК-тен асқан айдан бастап
Салықтық кезең—Жартыжылдық, 910.00 декларациясы

Негізгі айырма — тізбенің қисынында. Бөлшек салық тек аталған қызмет түрлеріне рұқсат етілген еді, ал оңайлатылған режим тыйым салынғандардан басқасының бәріне рұқсат етілген. Жалақыға азайту да тарылды. 2026 жылы табыс жұмыскерлердің табысына жұмсалған шығысқа өспелі қорытындымен 24 000 АЕК табыстан кейін ғана азаяды — бұл 103 800 000 ₸. Оңайлатылған режимнің салықтық кезеңі — жартыжылдық: 910.00 декларациясы 15 тамыз бен 15 ақпанға дейін тапсырылады, салық 25 тамыз бен 25 ақпанға дейін төленеді. Оңайлатылған режимде әлеуметтік салық төленбейді, қосылған құн салығы (ҚҚС) — тек импорт бойынша және бейрезидент үшін. Жаңартылған режимнің барлық көрсеткіші — 2026 жылғы оңайлатылған режим нұсқаулығында.

Бұрынғы бөлшек салық төлеушісі қазір қай режимде?

Бұл 2026 жылғы 1 наурызға дейінгі бір әрекетке байланысты. Қолданылатын режим туралы хабарлама берсеңіз — 2026 жылғы 1 қаңтардан оңайлатылған режимдесіз (Салық кодексі, 840-баптың 2-тармағы). Бермесеңіз — 2026 жылғы 1 қаңтардан ЖБТ-ні қолданушы деп танылдыңыз (840-баптың 3-тармағы).

Бөлшек салық 840-бапта бөлек аталмаған. ЖБТ-ге ауыстыру ережесі барлық бұрынғы арнаулы режимдерге ортақ нормадан шығады, тек патент, мобильді қосымша және шаруа қожалықтары бұған жатпайды. 1 наурыз мерзімі бір реттік болды және өтіп кетті; кодексте жыл сайынғы «1 наурызға дейін» мерзімі жоқ.

Режиміңізді МКК-ның салықтық әкімшілендіру ақпараттық жүйесіндегі (орысша ИСНА) салық төлеуші кабинетінен немесе e-Salyq Business қосымшасынан тексеріңіз. ЖБТ белгісі қарапайым: салық органы сізден 910.00 нысанын 15 ақпанға дейін емес, жылдық 220.00 декларациясын 2027 жылғы 31 наурызға дейін күтеді. Екі режимнің мерзімдері — ЖК салықты қай күнге дейін төлейді материалында.

Бұрынғы бөлшек салық төлеушісі қазір не істеуі керек?

Сіз қай режимде екеніңізге және не тиімді екеніне қарай үш сценарий бар.

Сіз оңайлатылған режимдесіз. 2026 жылдың II жартыжылдығы үшін 910.00 нысанын 2027 жылғы 15 ақпанға дейін тапсырып, салықты 25 ақпанға дейін төлеңіз. Өз мәслихатыңыздың мөлшерлемесін тексеріңіз: 2026 жылға 20 облыс орталығында ол 2% немесе 3%. Тізім — өңірлер бойынша оңайлатылған режим мөлшерлемелері талдауында. Жұмыскерлеріңіз көп болса, 24 000 АЕК шегін бақылаңыз: одан кейін табыс жалақыға азаяды. Жол-жолымен толтыру — 910 нысаны нұсқаулығында.

Сіз ЖБТ-десіз және оңайлатылған режимге көшкіңіз келеді. ЖБТ-дегі жеке кәсіпкер (ЖК) қолданылатын режим туралы хабарлама арқылы көшуге құқылы, оңайлатылған режим хабарлама берілген күннен басталады (716-баптың 4, 9-тармақтары). Хабарламаны салық төлеуші кабинетінде («Подать документы» бөлімі — құжаттарды беру), E-Salyq Business қосымшасында, банктердің қосымшаларында немесе мемлекеттік кірістер басқармасына (МКБ) қағаз түрінде береді (МКК-ның 23.12.2025 түсіндірмесі). Ескерту: оңайлатылған режимнен ЖБТ-ге көшкендер бір күнтізбелік жылдан кейін ғана қайта алады (716-баптың 7-тармағы). Бұл шектеу өтпелі нормамен ауыстырылғандарға қолданыла ма — кодекс тікелей айтпайды, өзіңіз тіркелген МКБ-ден нақтылаңыз. Тәртібі — салық режимін ауыстыру нұсқаулығында.

Сіз ЖБТ-десіз және онда қалғыңыз келеді. Үстеме баға төмен болса, бұл ақылға қонымды: ЖБТ-де 10% жеке табыс салығы (ЖТС) айналымнан емес, шығыс шегерілген табыстан алынады. Салық қалай есептелетіні және мерзімдері қандай — жалпыға бірдей белгіленген тәртіп нұсқаулығында.

ЭҚЖЖ кодыңыз 2026 жылғы оңайлатылған режимге сай ма?

Оңайлатылған режим үшін Үкімет бекіткен тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесі маңызды (СК 723-баптың 1-тармағы, 2) тармақша). Қызмет түріңіз онда болмаса, ЭҚЖЖ бойынша шектеу кедергі келтірмейді. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін, керісінше, рұқсат етілген тізбе қолданылады.

Кодыңызды ЭҚЖЖ тексеру қызметінде тексеруге болады. Бөлшек сауда сіздің негізгі қызмет түріңіз болса, өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режиммен салыстыруды да қараңыз. Онда ЖК тіркеудің қажеті жоқ, бірақ лимит айына 300 АЕК және жұмыскер алуға болмайды.

Бұрынғы бөлшек салық төлеушілері үшін белгі, себеп және шешім, 2026
БелгіСебепШешім
2026 жылы 220.00 тапсыру туралы талап келді2026 жылғы 1 наурызға дейін хабарлама берілмеген, сіз ЖБТ-десіз2026 жыл үшін 220.00 тапсыру немесе хабарламамен оңайлатылған режимге көшу
910.00 бойынша салық 8%-бен есептелгенБөлшек салықтың қисыны көшірілгенОңайлатылған режимде 8% жоқ — өз мәслихатыңыздың мөлшерлемесі
Оңайлатылған режимнен бас тартылдыҚызмет түрі тыйым салынған тізбеде немесе ЖК арнаулы режимдегі ЖШС-тің құрылтайшысыЭҚЖЖ кодын және құрылтайшылықты тексеру
Жалақы салықты азайтпайдыЖыл басынан бергі табыс әлі 24 000 АЕК-тен аспағанАзайту шектен кейін ғана жұмыс істейді

Басқа бұрынғы режимдердің — патенттің, тіркелген шегерімнің, мобильді қосымшаның — тағдырын 2026 жылы жойылған режимдер материалы талдайды. Оңайлатылған режим салығын өз қалаңыздың мөлшерлемесімен ЖК салығының калькуляторында есептеңіз.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

2025 жылы бөлшек салыққа қандай ЭҚЖЖ кодтары сай келді?
Бөлшек салық Үкімет бекіткен тізбедегі қызмет түрлеріне ғана қолданылды (2017 жылғы СК, 696-3-бап). 2026 жылғы 1 қаңтардан режим жойылды, бұл тізбенің енді маңызы жоқ. Қазір ЭҚЖЖ кодын оңайлатылған режимге тыйым салынған тізбе бойынша тексеру керек — біздің сайттағы ЭҚЖЖ тексеру қызметі арқылы.
2026 жылы бөлшек салық төлеушілеріне не болды?
Олар 2026 жылғы 1 қаңтардан жаңартылған оңайлатылған режимге көшу үшін 2026 жылғы 1 наурызға дейін қолданылатын режим туралы хабарлама беруі керек еді (СК 840-баптың 2-тармағы). Бермегендер 2026 жылғы 1 қаңтардан жалпыға бірдей белгіленген тәртіпті қолданушы деп танылды (840-баптың 3-тармағы).
Бұрынғы бөлшек салық төлеушісі қазір ЖБТ-ден оңайлатылған режимге көше ала ма?
ЖБТ-дегі ЖК оңайлатылған режимге хабарлама арқылы көшуге құқылы, режим хабарлама берілген күннен басталады (716-баптың 4, 9-тармақтары). Бірақ оңайлатылған режимнен ЖБТ-ге көшкендерге кодекс бір күнтізбелік жыл шектеу белгілейді (716-баптың 7-тармағы); ол өтпелі нормамен ауыстырылғандарға қолданыла ма — кодекс тікелей айтпайды, өзіңіз тіркелген мемлекеттік кірістер басқармасынан (МКБ) нақтылаңыз.
2026 жылы бөлшек салықтағыдай 8% мөлшерлеме бар ма?
Жоқ. Шығысты шегерімге жатқызатын салық төлеуші сатып алушылардан түскен табысқа 8% мөлшерлеме тек бөлшек салықта болды. 2026 жылғы оңайлатылған режимде бір ғана базалық мөлшерлеме бар — 4%, оны мәслихат 50%-дан аспайтын шекте өзгертуге құқылы.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 2017 жылғы Салық кодексі (01.01.2026 күші жойылды): 678-бап (жеті арнаулы режим), 696-3-бап (бөлшек салық) · тексерілді 2025 жылғы 31 желтоқсан
  2. ҚР 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексі: 715-бап (үш арнаулы режим), 716-бап (режимді таңдау және ауыстыру), 722–727-баптар (оңайлатылған режим), 840-бап (өтпелі ережелер) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  3. ШҚО бойынша МКД (МКК): 2026 жылдан арнаулы салық режимдеріндегі өзгерістер (23.02.2026) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. Жетісу облысы бойынша МКД (МКК): жаңартылған оңайлатылған режимге көшу туралы хабарламаны қалай беру керек (23.12.2025) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  5. 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: АЕК 4 325 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан

Осы тақырыпқа қатысты