ЖК-ны ЖСН бойынша қалай тексеруге болады: мәртебесі, салық режимі және қарыздары
Не өзгерді
ЖК мәртебелері (жұмыс істеп тұрған, есептілігі тоқтатылған, әрекетсіз, есептен шығарылған) және оларды қайдан тексеру керегі, МКК сервистерінің 16.11.2026 жағдайы және 2027 жылға бюджет жобасы бойынша шетелге шығуды шектеу шегі қосылды.

Қысқаша
- ЖК-ны ЖСН бойынша тегін әрі кірусіз МКК-ның portal.kgd.gov.kz порталында тексереді: салық төлеушіні іздеу сервисі, «Индивидуальный предприниматель» санаты, ЖСН/БСН немесе ЖК атауы бойынша іздеу.
- Қарапайым ЖК-ның бөлек БСН-і жоқ: оның деректемелеріндегі нөмір — иесінің ЖСН-і. Өз БСН-і тек бірлескен кәсіпкерлік нысанындағы ЖК-да болады.
- Атқарушылық құжаттар бойынша қарыз бен шетелге шығуды шектеу Әділет министрлігінің Борышкерлердің бірыңғай тізілімінде (aisoip.adilet.gov.kz) көрінеді: жеке тұлғаларды ЖСН немесе аты-жөні бойынша, кірусіз іздейді.
- ЖК-ның салық режимі мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған мәртебесін ашық сервистер арқылы растай алмадық: МКК іздеуінде мұндай санат жоқ, нәтиже капчамен жабық. Режимді кәсіпкердің өзінен сұраған сенімдірек.
Жеке кәсіпкерді (ЖК) жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН, орысша — ИИН) бойынша тегін тексеруге болады, электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) керек емес. Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК, орысша — КГД) portal.kgd.gov.kz порталындағы салық төлеушіні іздеу сервисін ашыңыз. «Индивидуальный предприниматель» санатын таңдаңыз, ЖСН-ді (немесе ЖК атауын) енгізіңіз, «Я не робот» белгісін қойып, «Искать» батырмасын басыңыз. Осылай адамның кәсіпкер ретінде есепте тұр-тұрмағанын көресіз. Атқарушылық құжаттар бойынша қарызды және шетелге шығуды шектеуді Әділет министрлігінің Борышкерлердің бірыңғай тізілімі көрсетеді: онда жеке тұлғаларды ЖСН немесе аты-жөні бойынша іздейді.
ЖСН бойынша ашық сервистерден нені білу мүмкін емес: салық режимін және өзін-өзі жұмыспен қамтыған мәртебесін. Бұл — нақты шекара, оны қалай айналып өтуге болатыны төменде жазылған. Серіктесіңіз ЖК емес, жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС) болса, сізге БСН бойынша іздеу керек. 9 тексерудің толық тізімі — контрагентті тексеру нұсқаулығында.
ЖК-да неге БСН емес, ЖСН болады?
Себебі ЖК — жеке тұлға. «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» № 223-III Заң бойынша ЖСН жеке тұлғаға, оның ішінде қарапайым ЖК-ға беріледі. Бизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН) заңды тұлғаларға, олардың филиалдары мен өкілдіктеріне, сондай-ақ бірлескен кәсіпкерлік нысанында жұмыс істейтін ЖК-ға беріледі.
Сондықтан кәсіпкердің деректемелеріндегі «БИН» жолында оның ЖСН-і тұрады. ЖСН 12 цифрдан тұрады және адамға бір рет беріледі. Жекелеген разрядтардың мағынасын талдамаймыз: 2007 жылғы нөмір қалыптастыру қағидалары 2023 жылы күшін жойды, ал қолданыстағыларын салыстыра алмадық. Нөмір туралы толығырақ — сөздікте: ЖСН. ЖК шот жазғанда өз деректемелерін қалай толтыратыны — ЖК деректемелері нұсқаулығында, ал резидент ЖК-ның бенефициар коды — Кбе 19 бетінде.

ЖСН бойынша ЖК туралы нені тексеруге болады?
Бес нәрсені ашық әрі тегін тексеруге болады. Тағы екеуін тек кәсіпкердің өз сөзінен білесіз.
| Нені тексереміз | Қайда | Кіру | Ашық расталады ма? |
|---|---|---|---|
| ЖК ретінде тіркелген бе | МКК: салық төлеушіні іздеу, «ЖК» санаты | қажет емес | иә, іздеу нәтижесі бойынша |
| ҚҚС төлеуші ме | МКК: ҚҚС төлеуші туралы деректер | қажет емес | иә, ЖСН/БСН өрісі |
| МКК-ның «қара» тізімдерінде бар ма | МКК: сенімсіздерді іздеу | қажет емес | иә, 12 тізім |
| Атқарушылық іс жүргізу, шетелге шығуға тыйым | Әділет министрлігі: Борышкерлердің бірыңғай тізілімі | қажет емес | иә, жеке тұлғалар қойындысы |
| Лицензиясы бар ма | elicense.kz | қажет емес | иә, ЖСН/БСН бойынша іздеу |
| Салық режимі | — | — | жоқ: МКК нәтижесінің өрістері сипатталмаған |
| Өзін-өзі жұмыспен қамтыған мәртебесі | — | — | жоқ: МКК іздеуінде мұндай санат жоқ |
Лицензиялар мен рұқсаттарды elicense.kz сайтында іздейді: ЖСН/БСН, құжат нөмірі немесе берілген күні бойынша, бір өрісті толтыру жеткілікті.
МКК порталында ЖК мәртебесін қалай тексереді?
«Индивидуальный предприниматель» санаты, содан кейін ЖСН/БСН немесе ЖК атауы, капча және «Искать». Тізімде санат төртеу: жеке тұлға, ЖК, заңды тұлға және жеке практикамен айналысатын тұлға.
Уақытты үнемдейтін рет:
- Алдымен «ЖК» санаты. Адам табылса, ол кәсіпкер ретінде есепте тұр.
- Табылмаса, енгізгеніңізді тексеріңіз. ЖСН-дегі қате — ең жиі себеп. Шарттағы ЖК атауы бойынша іздеп көріңіз.
- Бәрібір бос болса, сұраңыз. ЖК жабылған немесе әлі ашылмаған болуы мүмкін. Кәсіпкердің өзі тіркеу туралы анықтама жібере алады, оны egov.kz сайтынан ЭЦҚ арқылы алады.
- Нәтижені сақтаңыз. Күні көрінетін скриншот — нақты күнгі тексерудің дәлелі.
07.10.2026 және 16.11.2026 капча reCAPTCHA Enterprise тегін квотасы асқанын көрсетті, сервис уақытша жұмыс істемеуі мүмкін. Капчаны айналып өтудің қажеті жоқ — кейінірек қайталаңыз. Әлеуметтік желі арқылы сататын ЖК-ны тексерсеңіз, мұндай сатушылардың қалай ресімделетінін білу пайдалы: талдау — Instagram-бизнес және ЖК нұсқаулығында.
ЖК-ның қандай мәртебелері болады және оларды қайдан көреді?
Іс жүзінде төрт мәртебе бар: жұмыс істеп тұрған, есептілігі тоқтатылған, әрекетсіз және есептен шығарылған. МКК-ның бір іздеуі оларды ажыратпайды, сондықтан әрқайсысына өз сервисі керек.
| Мәртебе | Мағынасы | Қайдан тексеру |
|---|---|---|
| Жұмыс істеп тұр | есепте тұр, есептілік тапсырады | МКК салық төлеушіні іздеу, «ЖК» санаты |
| Есептілігі тоқтатылған | есепте тұр, бірақ жұмыс істемейді | МКК тоқтата тұру сервисі, кіру керек |
| Әрекетсіз | салық органы әрекетсіз деп таныған | сенімсіздер сервисіндегі әрекетсіздер тізімі |
| Есептен шығарылған | ЖК жабылған | «ЖК» санатында табылмайды |
2026 жылғы Салық кодексі бойынша қызмет емес, салық есептілігін ұсыну тоқтатылады (117-бап). Мерзімі талап қою мерзімінен аспайды: шағын және орта бизнес үшін 3 жыл. Есептілік тоқтатылып тұрғанда жұмыс істеуге болмайды: қызметті бастау оны қайта бастау болып саналады. Сондықтан «үзілістемін» деген ЖК-дан шот келсе, есептілікті қайта бастағанын нақтылаңыз. Үзілістің шарттары — ЖК-ны тоқтата тұру нұсқаулығында.
Әрекетсіз ЖК — басқа жағдай. Әрекетсіздер тізіліміндегі кәсіпкер талап қою мерзімі ішінде тоғыз шартқа бір мезгілде сай келсе (олардың ішінде: есептілік тапсырмаған, шоттар бойынша операция жүргізбеген, есептілікті тоқтата тұрмаған), салық органы сот арқылы оның қызметін мәжбүрлеп тоқтатады (Салық кодексінің 109-бабы). Мән-жайы анықталғанша онымен жұмыс істемеген жөн.
ЖК-ның салық режимі мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған мәртебесін білуге бола ма?
Ашық сервистер арқылы — жоқ. МКК іздеуінің нәтижесі капчамен жабық, ал сервис сипаттамасында нәтиже өрістері аталмаған. Іздеуде «өзін-өзі жұмыспен қамтыған» санаты жоқ.
Режим тапсырыс берушіге маңызды: ЖК шотты қосылған құн салығымен (ҚҚС) жаза ма, мәмілені қандай құжаттар жабады — соған байланысты. Болжамсыз шешім мынадай. ҚҚС мәртебесін МКК-ның бөлек сервисі ЖСН/БСН бойынша тексереді. Режимді кәсіпкердің өзінен сұрап, тіркеу туралы анықтамамен растатыңыз да, шартқа тараптың кепілдігі ретінде жазыңыз. Орындаушы «өзін-өзі жұмыспен қамтығанмын» десе, салықты қалай төлейтінін нақтылаңыз: бұл мәртебенің ЖК-дан айырмашылығы — Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар нұсқаулығында.
Қызметкердің орнына ЖК-орындаушыны жалдасаңыз, қатынастың нысанын да тексеріңіз — салыстыру еңбек шарты немесе азаматтық-құқықтық шарт нұсқаулығында.
ЖК-ны ҚҚС бойынша және МКК-ның «қара» тізімдерінде қайдан тексереді?
Сол МКК порталындағы екі көрші сервисте: «Поиск данных о плательщике НДС» және сенімсіз салық төлеушілерді іздеу. Екеуі де кірусіз ашық.
ҚҚС сервисінде бір міндетті өріс бар — ЖСН/БСН — және капча. ЖК үшін ЖСН-ді енгізіңіз. Жауапта қандай өрістер шығатыны ашық сипаттамада жазылмаған, сондықтан скриншотты сақтаңыз.
Сенімсіздер сервисі 12 тізімді біріктіреді: банкроттар, әрекетсіздер, заңды мекенжайы бойынша жоқтар, тіркеуі немесе қайта тіркеуі жарамсыз деп танылғандар, салық, әлеуметтік аударымдар (ӘА), міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) мен міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ), міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) және кеден бойынша борышкерлер, сондай-ақ электрондық шот-фактура (ЭШФ) жазып беруі тоқтатылған салық төлеушілер. ЖСН/БСН, СТН, атауы, басшының ЖСН-і немесе аты-жөні бойынша іздеуге болады. Іздеу ештеңе таппаса, бірақ толық көз жеткізгіңіз келсе, өз өңіріңіздің тізім файлын жүктеп алыңыз: МКК бойынша жалпы және 20 өңірлік департаменттің әрқайсысы бойынша файл бар.
ЖК-ның қарызын қалай тексереді?
Үш сервис арқылы: Әділет министрлігінің Борышкерлердің бірыңғай тізілімі, МКК-ның сенімсіздер тізімдері және МКК-ның «Сведения об отсутствии (наличии) налоговой задолженности» сервисі. Соңғысы 16.11.2026 кірусіз ашылды: бір ЖСН/БСН өрісі және «Искать» батырмасы. ЖК үшін ЖСН енгізіңіз.
Борышкерлердің бірыңғай тізілімі № 261-IV Заңның 36-бабы бойынша жүргізіледі. Сот орындаушысы іс жүргізу қозғалғаннан кейін 3 жұмыс күні ішінде тізілімге мәлімет береді. Жеке тұлғаларды «ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАР» қойындысында ЖСН немесе аты-жөні бойынша іздейді, 13.10.2026 бет тек қазақ тілінде ашылды. Тізілімде шетелге шығуы уақытша шектелген тұлғалар да бар. Заңның 33-бабы бойынша шектеу 40 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) бастап сомадағы талап орындалмаса қойылады. Мерзімді төлемдер бойынша — 3 айдан астам кешіктірілгенде, қаулыны сот санкциялайды.
| Жыл | АЕК | 40 АЕК шегі |
|---|---|---|
| 2026 (заң) | 4 325 ₸ | 173 000 ₸ |
| 2027 (бюджет жобасы) | 4 693 ₸ | 187 720 ₸ |
2027 жылғы мән бюджет туралы заң жобасынан алынды (4 693 ₸ × 40 = 187 720 ₸), заңға қол қойылғаннан кейін түпкілікті болады. 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін 173 000 ₸ шегі қолданылады.
МКК сенімсіздер сервисінде тізімнің қалай аталғанына назар аударыңыз: 20 АЕК-тен асатын, 4 айдан ұзақ өтелмеген салық берешегі барлар тізімі заңды тұлғалар мен олардың бөлімшелеріне арналып жазылған. ЖК үшін әрекетсіздер, мекенжайы бойынша жоқтар және әлеуметтік төлемдер бойынша борышкерлер тізімдерін қараңыз, ал салық берешегін бөлек сервистен тексеріңіз. Өз ЖК-ңыздың қарызын қалай білуге болатыны — ЖСН бойынша салық берешегі нұсқаулығында.
ЖК-ны тексергенде проблема шықса, не істеу керек?
Түсініктеме сұрап, алдын ала төлемді кейінге қалдырыңыз. Төмендегі кесте — жиі кездесетін жағдайлар.
| Белгі | Себеп | Шешім |
|---|---|---|
| ЖСН «ЖК» санатында табылмайды | Қате теру, ЖК жабылған немесе ашылмаған | Атауы бойынша тексеру; тіркеу туралы анықтама сұрау |
| Жеке тұлға ретінде табылады, ЖК ретінде табылмайды | Адам кәсіпкер ретінде тіркелмеген | Онымен ЖК ретінде шарт жасаспау |
| Шот ҚҚС-пен, ал ҚҚС мәртебесі жоқ | Есепте тұрмайды немесе шотта қате бар | Түзетілгенше төлемеу |
| ЖК борышкерлер тізілімінде | Атқарушылық құжат орындалмаған | Алдын ала төлем бермеу, іс жүзінде орындалғаннан кейін төлеу |
| ЖК әрекетсіздер тізімінде | Салық органы оны әрекетсіз деп таныған | Мән-жайы анықталғанша мәмілені кейінге қалдыру |
| Орындаушы «өзін-өзі жұмыспен қамтығанмын» дейді | Мәртебені ашық сервис арқылы тексеру мүмкін емес | Салық төлеу тәсілін шартқа жазу |
Серіктестің ЖК-сы жабылып қалса, бұл қалыпты жағдай: кәсіпкерлер қызметін тоқтатады, ал ЖК-ны жабу тәртібі бөлек нұсқаулықта жазылған. Ол қайта тіркелгісі келсе, ЖК ашу жолы да сипатталған. Кәсіпкерлерге арналған басқа нұсқаулықтар — өз ісің бөлімінде.
Келесі қадам
- Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 2027: кім, қанша төлейді және қалай болуға боладыӨзін-өзі жұмыспен қамтығандар 2027: айына 300 АЕК-ке дейін табыс, ЖТС 0% және 4% әлеуметтік төлем, e-Salyq…
- Оңайлатылған декларация 2027: мөлшерлеме, лимит, кім қолдана аладыОңайлатылған декларация 2027: табыстың 4%-ы, 2026 жылы облыс орталықтарында 2% не 3%, лимит жылына 600 000…
- КбеКбе — алушының екі таңбалы бенефициар коды: резиденттігі мен экономика секторы. ЖК мен жеке тұлғада 19, ЖШС-те…
- Қазақстандағы төлем шоты: 2027 үлгісі және қалай жазу керекТөлем шоты (счёт на оплату) Қазақстанда: бекітілген бланкі жоқ, үлгі Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7…
Жиі қойылатын сұрақтар
ЖК тіркелген-тіркелмегенін ЖСН бойынша қалай тексеремін?
ЖСН бойынша ЖК-ның салық режимін білуге бола ма?
ЖК-ның қарызын ЖСН бойынша қалай тексеремін?
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамды ЖСН бойынша қалай тексеремін?
ЖК-ның қызметі тоқтатылғанын қалай білемін?
ЖК-ның салық берешегін ЖСН бойынша қалай тексеремін?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ҚР ҚМ МКК: салық төлеушіні іздеу — 4 санат, ЖК-ға арналған өрістер · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
- ҚР ҚМ МКК: сенімсіз салық төлеушілерді іздеу — 12 тізім · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
- ҚР ҚМ МКК: салық берешегінің жоқ (бар) екені туралы мәліметтер · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ҚР Әділет министрлігі, атқарушылық іс жүргізу органдарының АЖ (aisoip.adilet.gov.kz/debtors): Борышкерлердің бірыңғай тізілімі · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
- «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» ҚР № 261-IV Заңы, 33 және 36-баптар · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
- «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» ҚР № 223-III Заңы · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- elicense.kz: рұқсат құжаттарын ЖСН/БСН бойынша іздеу · тексерілді 2026 жылғы 13 қазан
- 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: АЕК 4 325 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ҚР ҚМ МКК: салық есептілігін ұсынуды тоқтата тұру (ұзарту, қайта бастау) туралы мәліметтер — авторизациядан кейін · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
- ҚР Салық кодексі 2026: 109-бап (мәжбүрлеп тоқтату), 117-бап (есептілікті тоқтата тұру және қайта бастау) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 01.01.2027 бастап АЕК 4 693 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
Осы тақырыпқа қатысты
- Қазақстанда контрагентті тексеру: БСН бойынша, ҚҚС, қарыздар және сенімділік
- БСН бойынша іздеу: компанияны немесе ЖК-ны қалай табуға болады
- Салық берешегі: ЖК мен ЖШС-ті ЖСН және БСН бойынша қалай тексеруге болады
- ЖК жабу 2027: барлық тәсілдер, мерзімдер және құны
- ЖК деректемелері: бұл не, қайдан алуға болады және қалай рәсімдеу керек