ZhasPro

Кбе: бенефициар коды — бұл не және ЖК, ЖШС пен жеке тұлғада қандай

Не өзгерді

«ЖК мен жеке тұлғаның Кбе-сі», «ЖШС-тің Кбе-сі», «АҚ-ның Кбе-сі», «Кбе 17 ме, 19 ба» бөлімдері және Кбе 11 алушылары — МКБ мен мемлекеттік корпорацияның төлем түрлері бойынша деректемелері қосылды.

«Кбе: бенефициар коды — бұл не және ЖК, ЖШС пен жеке тұлғада қандай» материалына арналған иллюстрация

2026 жылғы негізгі сандар

АЕК 2026
4 325 ₸
2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң · тексерілді
ЕТЖ 2026
85 000 ₸
2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң · тексерілді
ҚҚС 2026 жылдан
16%
ҚР Салық кодексі, 503-бап
Оңайлатылған режим 2026
4%
ҚР Салық кодексі, 726-бап

Бөлімдегі материалдар

Қысқаша

  • Кбе (бенефициар коды) — төлем тапсырмасындағы екі цифр: біріншісі алушының резиденттігін (1 — ҚР резиденті, 2 — бейрезидент), екіншісі оның экономика секторын көрсетеді. Секторлар Ұлттық Банктің (ҰБ) № 203 Қағидаларының 1-қосымшасында берілген.
  • Жеке кәсіпкерге (ЖК) және резидент жеке тұлғаға ақша Кбе 19-бен, жеке меншік ЖШС немесе АҚ-ға Кбе 17-мен, мемлекет бақылайтын компанияға 16-мен, банкке 14-пен жіберіледі.
  • Салықты мемлекеттік кірістер басқармасына (МКБ), әлеуметтік төлемдерді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына Кбе 11-мен төлейді.
  • Бейрезиденттің коды да осылай құралады, тек бірінші цифры 2: шетелдік ЖШС — 27, бейрезидент жеке тұлға немесе ЖК — 29.
  • 2025 жылғы желтоқсаннан бастап сектор құрамы ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 жіктеуішінен алынады: Қағидалар сілтеме жасайтын ҰБ-нің № 139 Нұсқаулығы күшін жойды.

Кбе — бенефициардың, яғни ақша алушының коды. Ол төлем тапсырмасында екі цифрмен жазылады. Бірінші цифр резиденттікті білдіреді: 1 — Қазақстан резиденті, 2 — бейрезидент. Екінші цифр алушының экономика секторын көрсетеді. Жеке кәсіпкер (ЖК; орысша ИП) мен резидент жеке тұлғаның Кбе-сі — 19, жеке меншік жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің (ЖШС; орысша ТОО) коды — 17, салық төлегенде мемлекеттік кірістер басқармасының (МКБ; орысша УГД) коды — 11. Кодтарды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (ҰБ) № 203 Қағидалары белгілейді. Соңғы редакциясы — 2026 жылғы 3 шілде, мәтін 03.10.2026 салыстырылды.

Төменде — кімге қандай код берілетіні, контрагенттің Кбе-сін қалай анықтауға болатыны және жиі кездесетін қателер. Төлем тапсырмасының көрші өрістері бөлек талданған: төлем мақсатының коды (ТМК; орысша КНП) және салыққа арналған бюджеттік сыныптама коды (БСК; орысша КБК). Үш код бірге төлем кодтары бөлімінде жиналған.

Деректер карточкасы: бенефициар коды (Кбе), 2026 жылғы қазан
КөрсеткішМәні
ҚұжатЭкономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары, ҰБ Басқармасының 31.08.2016 № 203 қаулысы, 01.01.2017 бастап күшінде
Соңғы өзгерісҰБ-нің 03.07.2026 № 81 қаулысы
Кім қай секторға жатадыЭкономика секторларының жіктеуіші (ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019), 01.07.2020 бастап енгізілген
Резиденттердің кодтары11–19 (экономиканың 9 секторы)
Салыстыру күніҚағидалар — 03.10.2026, ЭСЖ — 07.10.2026

Кбе неден тұрады және төлем тапсырмасында қай жерде жазылады?

Кбе — он таңбалы төлем кодының үшінші және төртінші таңбалары. № 203 Қағидалардың 5-тармағы бұл кодты былай бөледі: I–II таңбалар — КОд (ақша жөнелтушінің коды), III–IV — Кбе, V–VII — валюта коды, VIII–X — ТМК.

Кбе-нің бірінші цифры — «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» Заң бойынша резиденттік белгісі: 1 — резидент, 2 — бейрезидент. Екінші цифры — Қағидалардың 1-қосымшасындағы алушының экономика секторы. Сектор тоғыз, олар бес топқа біріктірілген:

  • мемлекеттік басқару (1, 2);
  • қаржы ұйымдары (3, 4, 5);
  • қаржылық емес ұйымдар (6, 7);
  • үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдар (8);
  • үй шаруашылықтары (9).

ТМК операцияны сипаттайды, ал Кбе тек алушының өзін сипаттайды. Сондықтан бір контрагент барлық төлемді бір Кбе-мен алады: тауар үшін де, жалдау үшін де, қарызды қайтарғанда да. ТМК өзгереді, Кбе сол күйі қалады. Дәл осы екі таңбалы код жіберуші орнында тұрса, оны КОд деп атайды.

ЖК, ЖШС, АҚ және жеке тұлғаның Кбе-сі қандай?

Қысқаша: ЖК мен жеке тұлға — 19, жеке меншік ЖШС пен акционерлік қоғам (АҚ) — 17, мемлекеттік компания — 16, банк — 14. Толық кесте:

Алушыға қандай Кбе қойылады: алушы түрлері және кодтар, 2026
АлушыКбеНегіздеме
ЖК — ҚР резиденті19ЭСЖ жеке кәсіпкерлерді үй шаруашылықтары секторының 1.4.1 «Жұмыс берушілер» кіші секторына жатқызады
Жеке тұлға — ҚР резиденті199-сектор «Үй шаруашылықтары»
Жеке меншік ЖШС, АҚ, қосымша жауапкершілігі бар серіктестік, өндірістік кооператив, шаруа немесе фермер қожалығы17мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар
Мемлекетке 50%-дан астамы тиесілі ЖШС немесе АҚ, республикалық не коммуналдық кәсіпорын16мемлекеттік қаржылық емес ұйымдар
Екінші деңгейдегі банк, кредиттік серіктестік14басқа депозиттік ұйымдар
Микроқаржы ұйымы, лизингтік және сақтандыру компаниясы, ломбард, брокер, зейнетақы қоры15басқа қаржы ұйымдары
Қоғамдық бірлестік, кәсіподақ, қайырымдылық қоры, адвокаттар алқасы18үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдар
Салық үшін МКБ, әлеуметтік төлемдер үшін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы11код алушының деректемелерінде көрсетілген
Шетелдік заңды тұлға27бейрезидент + 7-сектор
Бейрезидент жеке тұлға немесе ЖК29бейрезидент + 9-сектор

ЖК мен жеке тұлғаның Кбе-сі — 19

ЖК мен резидент жеке тұлғаның Кбе-сі бірдей — 19. ЖК заңды тұлға емес: ЭСЖ жіктеуіші үй шаруашылықтарына корпорацияланбаған кәсіпорындарды жатқызады, ал 1.4.1 «Жұмыс берушілер» кіші секторына тіркелген жеке кәсіпкерлерді тікелей енгізеді. Жалдамалы қызметкері жоқтар көрші 1.4.2 «Өз бетінше жұмыспен қамтылған тұлғалар» кіші секторына түседі — сектор да, код та сол. Мысалы, Түркістан облысындағы шаруа қожалығы жемді жергілікті ЖК-дан сатып алса, төлем тапсырмасына Кбе 19 қояды.

Кбе салық режиміне байланысты емес: оңайлатылған режимдегі ЖК да, жалпы режимдегі ЖК да, өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам да ақшаны 19 кодымен алады. Кодты тек резиденттік өзгертеді: басқа елдің ЖК-сы немесе азаматы — 29. Halyk банкі де осындай мысал келтіреді: «ҚР ЖК — 19».

ЖШС-тің Кбе-сі — 17 немесе 16

Жеке меншік резидент ЖШС төлемдерді Кбе 17-мен алады. ЭСЖ бойынша 7-сектор — ұлттық жеке меншік қаржылық емес корпорациялар: шаруашылық серіктестіктері, ЖШС, қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер, өндірістік кооперативтер, шаруа қожалықтары. Үлестің 50%-дан астамы мемлекетке тиесілі болса, ЖШС мемлекеттік қаржылық емес корпорацияға жатады — Кбе 16. Микроқаржы ұйымы, ломбард немесе лизингтік компания ретінде жұмыс істейтін ЖШС — 15 кодымен қаржы ұйымы. Бейрезидент шетелдік ЖШС — 27.

АҚ-ның Кбе-сі — 17, 16, 14 немесе 15

«Акционерлік қоғам» нысанының өзі кодты анықтамайды: АҚ немен айналысатыны және оның иесі кім екені шешеді.

АҚ-ның Кбе-сі қызмет түріне және иесіне қарай
АҚКбе
Жеке меншік АҚ: зауыт, бөлшек сауда, байланыс17
Акцияларының 50%-дан астамы мемлекетте16
Екінші деңгейдегі банк14
Сақтандыру компаниясы, микроқаржы ұйымы, зейнетақы қоры15

Кбе 14 банктердің деректемелері Қазақстан банктерінің БСН мен БИК кестесінде жиналған.

Кбе 17 ме, 19 ба: қалай қателеспеуге болады?

Бір сұрақ қойыңыз: алушы заңды тұлға ма, жоқ па? Мемлекет бақыламайтын, банк те, қаржы ұйымы да емес резидент заңды тұлға — 17. Азамат немесе резидент ЖК — 19. Деректемелердегі белгілер: ЖК шотында ЖСН және «жеке кәсіпкер» («ЖК», «ИП») сөздері тұрады, ЖШС-те — БСН мен ЖШС (ТОО) қысқартуы.

Шотта Кбе жоқ болса, алушының кодын қалай білуге болады?

Алдымен деректемелерді қараңыз. Кбе шотта, шартта немесе алушының деректемелер парағында тұрса, соны алыңыз. Код жоқ болса, оны екі қадаммен өзіңіз құрастырасыз.

  1. Резиденттік. Қазақстандық компания немесе азамат — бірінші цифр 1, шетелдік контрагент — 2. Белгі «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» Заң бойынша анықталады.
  2. Сектор. Ұйымның нысаны мен иесін анықтаңыз. Жеке меншік ЖШС — 7, мемлекеттің үлесі 50%-дан асатын ЖШС — 6, банк — 4, ЖК немесе азамат — 9.

Бюджетке және қорларға төлегенде ештеңе құрастырудың қажеті жоқ. МКБ-нің Кбе 11 коды мемлекеттік кірістер департаменттері жариялаған деректемелерде тұр, мемлекеттік корпорацияның коды — Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ; орысша ЕНПФ) міндетті зейнетақы жарналарына (МЗЖ; орысша ОПВ) арналған деректемелерінде. Мұндай төлемдерде ТМК-ны қалай толтыру керегі салыққа арналған 911 коды мен әдеттегі төлемдерге арналған ТМК материалдарында талданған.

Банктер кодтарды осылай түсіндіреді. Halyk Bank білім базасында «шетелдік ЖШС — 27, ҚР ЖК — 19» мысалын келтіреді, Kaspi да 17, 19, 27 және 29 кодтарын осы логикамен ашады. Жеке тұлғалар арасындағы лездік аударымдарда алушының секторын оның банкі өзі қояды (Қағидалардың 4-тармағы).

Неге Қағидалар күшін жойған нұсқаулыққа сілтеме жасайды?

Себебі 1-қосымшаның ескертпесіндегі сілтеме жаңартылмаған. № 203 Қағидалар әр секторға кім кіретінін өзі тізбелемейді, ҰБ-нің 29.06.2018 № 139 Нұсқаулығына жібереді. Бұл нұсқаулық ҰБ-нің № 88 қаулысымен 2025 жылғы 2 желтоқсанда күшін жойды. Ал Қағидалардың 2026 жылғы 3 шілдедегі редакциясы әлі де соған сілтеме жасайды.

Іс жүзінде не істеу керек? Сектор бұрынғыдай № 203 Қағидалардың 1-қосымшасы бойынша кодталады. Секторлардың құрамы ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 ұлттық жіктеуішінен алынады, банктердің № 88 жаңа есептілік қағидалары да соған сілтеме жасайды. Мазмұны жағынан нұсқаулық пен ЭСЖ сәйкес келеді: екеуінде де ЖК — үй шаруашылықтарында, банктер — 4-кодта, микроқаржы ұйымдары мен сақтандыру компаниялары — 5-кодта.

Ашық ескертпе: ЭСЖ кіші секторларын (1.1.2, 1.4 және т. б.) ҰБ-нің 1–9 кодтарымен салыстыратын ресми кесте ашық қолжетімді емес. Жоғарыдағы кестедегі сәйкестік редакцияның өз қорытындысы, атаулардың сәйкестігіне сүйенеді. Әдеттегі алушылар (ЖК, ЖШС, банк, МКБ) бойынша оны банк тәжірибесі де растайды. Шекаралас жағдайларда, мысалы, корпорация бақылайтын нарықтық коммерциялық емес ұйымға төлегенде, кодты алушының өзінен сұраған дұрыс.

МКБ мен мемлекеттік корпорацияның Кбе-сі — 11

Салықтар мен әлеуметтік төлемдер әрдайым Кбе 11-мен кетеді: алушы — мемлекеттік басқару органы. Қалған өрістер төлем түріне қарай өзгереді.

Кбе 11 алушылары: салықтар мен әлеуметтік төлемдердің деректемелері
ТөлемАлушыЖСКТМК
СалықтарМКБ, БИК KKMFKZ2AKZ24070105KSN0000000911 + БСК
МЗЖ, ЖМЗЖМемлекеттік корпорация, БИК GCVPKZ2AKZ12009NPS0413609816010, 089
Әлеуметтік аударымдарМемлекеттік корпорацияKZ67009SS00368609110012
МӘМСМемлекеттік корпорацияKZ92009MEDS368609103121, 122

Әр МКБ-нің БСН-і мен органның коды өзінікі. Өз МКБ-ңізді kgd.gov.kz сайтынан іздейсіз: «Информационные ресурсы» → «Справочники» → «Справочник органов государственных доходов». Мемлекеттік корпорацияның БСН-і біреу — 160440007161 (БЖЗҚ).

Кбе-мен қандай қателер жиі кездеседі?

Қателердің көбі кодты өз деректемесінен көшіргеннен немесе ұйымның атауына қарап болжағаннан туады.

Кбе таңдаудағы қателер: белгісі, себебі, шешімі
БелгісіСебебіШешімі
ЖК басқа ЖК-ға төлеп, Кбе 17 қоядыЖК-ны заңды тұлға деп ойлағанАлушы ЖК болса — 19
Салық Кбе 17 немесе 19-бен жіберілгенӨріске алушының емес, өз кодын жазғанМКБ мен мемлекеттік корпорацияда — 11
Шетелдік серіктеске 17 қоядыБірінші цифрды ескермегенБейрезидентке — 27 немесе 29
Мемлекеттік кәсіпорынға немесе ұлттық компанияға 17 қоядыМемлекеттік бақылауды ескермегенМемлекетке 50%-дан астамы тиесілі болса — 16
Банк болып табылатын АҚ-ға 17 қоядыАҚ нысанына ғана қарағанЕкінші деңгейдегі банк — 14

Бюджетке төлем — бөлек тұзақ. Деректемелер бірнеше өрістен тұрады: Кбе 11 барлық МКБ үшін бірдей, ал бизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН; орысша БИН) мен орган коды әр басқармада өзінше. Оларды қайдан табу керегі және қандай БСК қою керегі ЖК мен ЖШС-ке арналған БСК бетінде түсіндірілген. Әлеуметтік төлемдер бойынша өсімпұлдың өз ТМК-лары бар, олар МЗЖ, ЖМЗЖ және МӘМС өсімпұлына арналған ТМК материалында жиналған.

Кбе-нің толық мағынасы: резиденттердің барлық кодтары

Төмендегі кесте № 203 Қағидалардың 1-қосымшасы бойынша жасалған. Мысалдармен талданған кодтарға сілтеме жоғарыдағы алушы түрлері кестесінде берілген.

Бенефициар кодтары (Кбе): резиденттік және экономика секторы
КбеРезиденттігіЭкономика секторы
111 — резидент1 — Қазақстан Республикасының Үкіметі немесе Шет мемлекеттің Үкіметі
141 — резидент4 — Басқа депозиттік ұйымдар
151 — резидент5 — Басқа қаржы ұйымдары
161 — резидент6 — Мемлекеттік қаржылық емес ұйымдар
171 — резидент7 — Мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар
181 — резидент8 — Үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдар
191 — резидент9 — Үй шаруашылықтары

Дереккөздер: ҚР ҰЖ 13-2019 және ҰБ № 203 Қағидалары · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан.

Кестеде 12 және 13 кодтары жоқ. Кбе 12 — өңірлік және жергілікті басқару органдары (ЭСЖ бойынша жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару органдары), Кбе 13 — Ұлттық Банк. Қағидалар халықаралық қаржы ұйымдарын да осы секторға, ал өзге халықаралық ұйымдарды 1-секторға жатқызады. Бұл екі кодтың ZhasPro-да жеке талдауы жоқ: мағынасы «резиденттік + сектор» формуласынан көрінеді.

Кбе ережелері қалай өзгерді

  • 2017 жылғы 1 қаңтар — КОд, Кбе және ТМК белгілейтін ҰБ-нің № 203 Қағидалары күшіне енді.
  • 2020 жылғы 1 шілде — ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 экономика секторларының ұлттық жіктеуіші енгізілді.
  • 2022 жылғы 27 тамыз — № 74 қаулы резиденттік белгісі туралы 6-тармақтың және лездік аударымдар туралы 4-тармақтың қолданыстағы редакциясын бекітті.
  • 2025 жылғы 2 желтоқсан — ҰБ-нің № 139 Нұсқаулығы күшін жойды: секторлардың құрамын енді тек ЭСЖ сипаттайды.
  • 2026 жылғы 3 шілде — ҰБ-нің № 81 қаулысы, 03.10.2026 салыстыру күніне Қағидаларға енгізілген соңғы өзгеріс.

CSV жүктеу: Бенефициар кодтары (Кбе): резиденттігі және экономика секторы, 7 код, 2026 (бөлгіш «;», UTF-8; деректерге сілтеме жасағанда ZhasPro-ны көрсетіңіз)

Жиі қойылатын сұрақтар

Кбе 17 ме, 19 ба — қайсысын қою керек?
19 — алушы жеке кәсіпкер немесе Қазақстанның резидент жеке тұлғасы болса. 17 — алушы жеке меншік резидент заңды тұлға болса: ЖШС, мемлекет бақыламайтын АҚ, өндірістік кооператив, шаруа немесе фермер қожалығы. ЖК заңды тұлға емес, ЭСЖ жіктеуіші оны үй шаруашылықтары секторына жатқызады.
Салық төлегенде МКБ-нің Кбе-сі қандай?
  1. Бұл код мемлекеттік кірістер басқармаларының деректемелерінде жеке сәйкестендіру кодымен (ЖСК; орысша ИИК) KZ24070105KSN0000000 және банктің сәйкестендіру кодымен (БИК) KKMFKZ2A бірге тұрады. БСН мен орган коды әр МКБ-де өзінше, оларды Мемлекеттік кірістер комитетінің анықтамалығынан алады.
Жеке тұлғаның Кбе-сі қандай?
Алушы Қазақстанның резидент жеке тұлғасы болса — 19: 9-сектор «Үй шаруашылықтары». Бейрезидент жеке тұлғаға 29 қойылады. Жеке тұлғалар арасындағы лездік аударымдарда алушының секторын оның банкі өзі қояды.
Қазақстанда АҚ-ның Кбе-сі қандай?
Секторына байланысты. Жеке меншік АҚ — 17, акцияларының 50%-дан астамы мемлекетке тиесілі АҚ — 16, екінші деңгейдегі банк — 14, сақтандыру компаниясы немесе микроқаржы ұйымы — 15.
Алушының Кбе-сін қалай білуге болады?
Кбе деректемелерде немесе төлем шотында көрсетілсе, сол жерден алыңыз. Көрсетілмесе, кодты өзіңіз құрастырасыз: алушы резидент пе, жоқ па (1 немесе 2) және ЭСЖ жіктеуіші бойынша қай секторға жатады.
Кбе мен КОд-тың айырмашылығы неде?
Бұл — сол бір екі таңбалы код, тек орны басқа. КОд жіберушіні сипаттайды (төлем кодының I–II таңбалары), Кбе — алушыны (III–IV таңбалары). Резидент ЖШС төлеуші ретінде КОд 17, алушы ретінде Кбе 17 қояды.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары (ҰБ Басқармасының № 203 қаулысы, 03.07.2026 № 81 редакциясы) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  2. ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 «Экономика секторларының жіктеуіші» (Ұлттық статистика бюросы) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  3. ҰБ-нің 29.06.2018 № 139 Нұсқаулығы — 02.12.2025 күшін жойды (тарих) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. Ақмола облысы бойынша МКД: Қосшы қ. бойынша МКБ деректемелері, Кбе 11 (31.01.2022) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  5. БЖЗҚ: МЗЖ аударуға арналған деректемелер, Кбе 11 · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  6. Halyk Bank: терминдер мен қысқартулар — ҚР ЖК Кбе 19, шетелдік ЖШС 27 · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  7. Kaspi Гид: валюталық төлемдерге арналған 17, 19, 27, 29 кодтары (18.10.2023 жаңартылған) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан