Кбе: бенефициар коды — бұл не және ЖК, ЖШС пен жеке тұлғада қандай
Не өзгерді
«ЖК мен жеке тұлғаның Кбе-сі», «ЖШС-тің Кбе-сі», «АҚ-ның Кбе-сі», «Кбе 17 ме, 19 ба» бөлімдері және Кбе 11 алушылары — МКБ мен мемлекеттік корпорацияның төлем түрлері бойынша деректемелері қосылды.

Бөлімдегі материалдар
- Кбе 11: нені білдіреді және кімге қойыладыКбе 11 — мемлекеттік басқару секторындағы алушының коды: онымен МКБ шотына салық, мемлекеттік корпорацияға әлеуметтік төлем төленеді. Деректемелер мен…
- Кбе 14: нені білдіреді және кімге қойыладыКбе 14 — «Басқа депозиттік ұйымдар» секторындағы резидент алушының коды: екінші деңгейдегі банктер, кредиттік серіктестіктер, электрондық ақша…
- Кбе 15: нені білдіреді және кімге қойыладыКбе 15 — «Басқа қаржы ұйымдары» секторындағы резидент алушының коды: микроқаржы ұйымдары, лизингтік және сақтандыру компаниялары, ломбардтар,…
- Кбе 16: нені білдіреді және кімге қойыладыКбе 16 — «Мемлекеттік қаржылық емес ұйымдар» секторындағы ҚР резиденті алушының коды: мемлекеттік компаниялар, республикалық және коммуналдық…
- Кбе 17: нені білдіреді және кімге қойыладыКбе 17 — «Мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар» секторындағы резидент алушының коды: жеке меншік ЖШС, АҚ, кооперативтер. Мағынасы, мысалдар мен…
- Кбе 18: нені білдіреді және кімге қойыладыКбе 18 — үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін КЕҰ секторындағы резидент алушының коды: қорлар, бірлестіктер, кәсіподақтар, адвокаттар алқалары. Қашан…
- Кбе 19: нені білдіреді және кімге қойыладыКбе 19 — «Үй шаруашылықтары» секторындағы резидент алушының коды: Қазақстандағы жеке тұлғалар мен ЖК. Неге ЖК үшін 17 емес, мысалдар мен жиі қателер.
Қысқаша
- Кбе (бенефициар коды) — төлем тапсырмасындағы екі цифр: біріншісі алушының резиденттігін (1 — ҚР резиденті, 2 — бейрезидент), екіншісі оның экономика секторын көрсетеді. Секторлар Ұлттық Банктің (ҰБ) № 203 Қағидаларының 1-қосымшасында берілген.
- Жеке кәсіпкерге (ЖК) және резидент жеке тұлғаға ақша Кбе 19-бен, жеке меншік ЖШС немесе АҚ-ға Кбе 17-мен, мемлекет бақылайтын компанияға 16-мен, банкке 14-пен жіберіледі.
- Салықты мемлекеттік кірістер басқармасына (МКБ), әлеуметтік төлемдерді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына Кбе 11-мен төлейді.
- Бейрезиденттің коды да осылай құралады, тек бірінші цифры 2: шетелдік ЖШС — 27, бейрезидент жеке тұлға немесе ЖК — 29.
- 2025 жылғы желтоқсаннан бастап сектор құрамы ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 жіктеуішінен алынады: Қағидалар сілтеме жасайтын ҰБ-нің № 139 Нұсқаулығы күшін жойды.
Кбе — бенефициардың, яғни ақша алушының коды. Ол төлем тапсырмасында екі цифрмен жазылады. Бірінші цифр резиденттікті білдіреді: 1 — Қазақстан резиденті, 2 — бейрезидент. Екінші цифр алушының экономика секторын көрсетеді. Жеке кәсіпкер (ЖК; орысша ИП) мен резидент жеке тұлғаның Кбе-сі — 19, жеке меншік жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің (ЖШС; орысша ТОО) коды — 17, салық төлегенде мемлекеттік кірістер басқармасының (МКБ; орысша УГД) коды — 11. Кодтарды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (ҰБ) № 203 Қағидалары белгілейді. Соңғы редакциясы — 2026 жылғы 3 шілде, мәтін 03.10.2026 салыстырылды.
Төменде — кімге қандай код берілетіні, контрагенттің Кбе-сін қалай анықтауға болатыны және жиі кездесетін қателер. Төлем тапсырмасының көрші өрістері бөлек талданған: төлем мақсатының коды (ТМК; орысша КНП) және салыққа арналған бюджеттік сыныптама коды (БСК; орысша КБК). Үш код бірге төлем кодтары бөлімінде жиналған.
| Көрсеткіш | Мәні |
|---|---|
| Құжат | Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары, ҰБ Басқармасының 31.08.2016 № 203 қаулысы, 01.01.2017 бастап күшінде |
| Соңғы өзгеріс | ҰБ-нің 03.07.2026 № 81 қаулысы |
| Кім қай секторға жатады | Экономика секторларының жіктеуіші (ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019), 01.07.2020 бастап енгізілген |
| Резиденттердің кодтары | 11–19 (экономиканың 9 секторы) |
| Салыстыру күні | Қағидалар — 03.10.2026, ЭСЖ — 07.10.2026 |
Кбе неден тұрады және төлем тапсырмасында қай жерде жазылады?
Кбе — он таңбалы төлем кодының үшінші және төртінші таңбалары. № 203 Қағидалардың 5-тармағы бұл кодты былай бөледі: I–II таңбалар — КОд (ақша жөнелтушінің коды), III–IV — Кбе, V–VII — валюта коды, VIII–X — ТМК.
Кбе-нің бірінші цифры — «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» Заң бойынша резиденттік белгісі: 1 — резидент, 2 — бейрезидент. Екінші цифры — Қағидалардың 1-қосымшасындағы алушының экономика секторы. Сектор тоғыз, олар бес топқа біріктірілген:
- мемлекеттік басқару (1, 2);
- қаржы ұйымдары (3, 4, 5);
- қаржылық емес ұйымдар (6, 7);
- үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдар (8);
- үй шаруашылықтары (9).
ТМК операцияны сипаттайды, ал Кбе тек алушының өзін сипаттайды. Сондықтан бір контрагент барлық төлемді бір Кбе-мен алады: тауар үшін де, жалдау үшін де, қарызды қайтарғанда да. ТМК өзгереді, Кбе сол күйі қалады. Дәл осы екі таңбалы код жіберуші орнында тұрса, оны КОд деп атайды.
ЖК, ЖШС, АҚ және жеке тұлғаның Кбе-сі қандай?
Қысқаша: ЖК мен жеке тұлға — 19, жеке меншік ЖШС пен акционерлік қоғам (АҚ) — 17, мемлекеттік компания — 16, банк — 14. Толық кесте:
| Алушы | Кбе | Негіздеме |
|---|---|---|
| ЖК — ҚР резиденті | 19 | ЭСЖ жеке кәсіпкерлерді үй шаруашылықтары секторының 1.4.1 «Жұмыс берушілер» кіші секторына жатқызады |
| Жеке тұлға — ҚР резиденті | 19 | 9-сектор «Үй шаруашылықтары» |
| Жеке меншік ЖШС, АҚ, қосымша жауапкершілігі бар серіктестік, өндірістік кооператив, шаруа немесе фермер қожалығы | 17 | мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар |
| Мемлекетке 50%-дан астамы тиесілі ЖШС немесе АҚ, республикалық не коммуналдық кәсіпорын | 16 | мемлекеттік қаржылық емес ұйымдар |
| Екінші деңгейдегі банк, кредиттік серіктестік | 14 | басқа депозиттік ұйымдар |
| Микроқаржы ұйымы, лизингтік және сақтандыру компаниясы, ломбард, брокер, зейнетақы қоры | 15 | басқа қаржы ұйымдары |
| Қоғамдық бірлестік, кәсіподақ, қайырымдылық қоры, адвокаттар алқасы | 18 | үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдар |
| Салық үшін МКБ, әлеуметтік төлемдер үшін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы | 11 | код алушының деректемелерінде көрсетілген |
| Шетелдік заңды тұлға | 27 | бейрезидент + 7-сектор |
| Бейрезидент жеке тұлға немесе ЖК | 29 | бейрезидент + 9-сектор |
ЖК мен жеке тұлғаның Кбе-сі — 19
ЖК мен резидент жеке тұлғаның Кбе-сі бірдей — 19. ЖК заңды тұлға емес: ЭСЖ жіктеуіші үй шаруашылықтарына корпорацияланбаған кәсіпорындарды жатқызады, ал 1.4.1 «Жұмыс берушілер» кіші секторына тіркелген жеке кәсіпкерлерді тікелей енгізеді. Жалдамалы қызметкері жоқтар көрші 1.4.2 «Өз бетінше жұмыспен қамтылған тұлғалар» кіші секторына түседі — сектор да, код та сол. Мысалы, Түркістан облысындағы шаруа қожалығы жемді жергілікті ЖК-дан сатып алса, төлем тапсырмасына Кбе 19 қояды.
Кбе салық режиміне байланысты емес: оңайлатылған режимдегі ЖК да, жалпы режимдегі ЖК да, өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам да ақшаны 19 кодымен алады. Кодты тек резиденттік өзгертеді: басқа елдің ЖК-сы немесе азаматы — 29. Halyk банкі де осындай мысал келтіреді: «ҚР ЖК — 19».
ЖШС-тің Кбе-сі — 17 немесе 16
Жеке меншік резидент ЖШС төлемдерді Кбе 17-мен алады. ЭСЖ бойынша 7-сектор — ұлттық жеке меншік қаржылық емес корпорациялар: шаруашылық серіктестіктері, ЖШС, қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер, өндірістік кооперативтер, шаруа қожалықтары. Үлестің 50%-дан астамы мемлекетке тиесілі болса, ЖШС мемлекеттік қаржылық емес корпорацияға жатады — Кбе 16. Микроқаржы ұйымы, ломбард немесе лизингтік компания ретінде жұмыс істейтін ЖШС — 15 кодымен қаржы ұйымы. Бейрезидент шетелдік ЖШС — 27.
АҚ-ның Кбе-сі — 17, 16, 14 немесе 15
«Акционерлік қоғам» нысанының өзі кодты анықтамайды: АҚ немен айналысатыны және оның иесі кім екені шешеді.
| АҚ | Кбе |
|---|---|
| Жеке меншік АҚ: зауыт, бөлшек сауда, байланыс | 17 |
| Акцияларының 50%-дан астамы мемлекетте | 16 |
| Екінші деңгейдегі банк | 14 |
| Сақтандыру компаниясы, микроқаржы ұйымы, зейнетақы қоры | 15 |
Кбе 14 банктердің деректемелері Қазақстан банктерінің БСН мен БИК кестесінде жиналған.
Кбе 17 ме, 19 ба: қалай қателеспеуге болады?
Бір сұрақ қойыңыз: алушы заңды тұлға ма, жоқ па? Мемлекет бақыламайтын, банк те, қаржы ұйымы да емес резидент заңды тұлға — 17. Азамат немесе резидент ЖК — 19. Деректемелердегі белгілер: ЖК шотында ЖСН және «жеке кәсіпкер» («ЖК», «ИП») сөздері тұрады, ЖШС-те — БСН мен ЖШС (ТОО) қысқартуы.
Шотта Кбе жоқ болса, алушының кодын қалай білуге болады?
Алдымен деректемелерді қараңыз. Кбе шотта, шартта немесе алушының деректемелер парағында тұрса, соны алыңыз. Код жоқ болса, оны екі қадаммен өзіңіз құрастырасыз.
- Резиденттік. Қазақстандық компания немесе азамат — бірінші цифр 1, шетелдік контрагент — 2. Белгі «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» Заң бойынша анықталады.
- Сектор. Ұйымның нысаны мен иесін анықтаңыз. Жеке меншік ЖШС — 7, мемлекеттің үлесі 50%-дан асатын ЖШС — 6, банк — 4, ЖК немесе азамат — 9.
Бюджетке және қорларға төлегенде ештеңе құрастырудың қажеті жоқ. МКБ-нің Кбе 11 коды мемлекеттік кірістер департаменттері жариялаған деректемелерде тұр, мемлекеттік корпорацияның коды — Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ; орысша ЕНПФ) міндетті зейнетақы жарналарына (МЗЖ; орысша ОПВ) арналған деректемелерінде. Мұндай төлемдерде ТМК-ны қалай толтыру керегі салыққа арналған 911 коды мен әдеттегі төлемдерге арналған ТМК материалдарында талданған.
Банктер кодтарды осылай түсіндіреді. Halyk Bank білім базасында «шетелдік ЖШС — 27, ҚР ЖК — 19» мысалын келтіреді, Kaspi да 17, 19, 27 және 29 кодтарын осы логикамен ашады. Жеке тұлғалар арасындағы лездік аударымдарда алушының секторын оның банкі өзі қояды (Қағидалардың 4-тармағы).
Неге Қағидалар күшін жойған нұсқаулыққа сілтеме жасайды?
Себебі 1-қосымшаның ескертпесіндегі сілтеме жаңартылмаған. № 203 Қағидалар әр секторға кім кіретінін өзі тізбелемейді, ҰБ-нің 29.06.2018 № 139 Нұсқаулығына жібереді. Бұл нұсқаулық ҰБ-нің № 88 қаулысымен 2025 жылғы 2 желтоқсанда күшін жойды. Ал Қағидалардың 2026 жылғы 3 шілдедегі редакциясы әлі де соған сілтеме жасайды.
Іс жүзінде не істеу керек? Сектор бұрынғыдай № 203 Қағидалардың 1-қосымшасы бойынша кодталады. Секторлардың құрамы ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 ұлттық жіктеуішінен алынады, банктердің № 88 жаңа есептілік қағидалары да соған сілтеме жасайды. Мазмұны жағынан нұсқаулық пен ЭСЖ сәйкес келеді: екеуінде де ЖК — үй шаруашылықтарында, банктер — 4-кодта, микроқаржы ұйымдары мен сақтандыру компаниялары — 5-кодта.
Ашық ескертпе: ЭСЖ кіші секторларын (1.1.2, 1.4 және т. б.) ҰБ-нің 1–9 кодтарымен салыстыратын ресми кесте ашық қолжетімді емес. Жоғарыдағы кестедегі сәйкестік редакцияның өз қорытындысы, атаулардың сәйкестігіне сүйенеді. Әдеттегі алушылар (ЖК, ЖШС, банк, МКБ) бойынша оны банк тәжірибесі де растайды. Шекаралас жағдайларда, мысалы, корпорация бақылайтын нарықтық коммерциялық емес ұйымға төлегенде, кодты алушының өзінен сұраған дұрыс.
МКБ мен мемлекеттік корпорацияның Кбе-сі — 11
Салықтар мен әлеуметтік төлемдер әрдайым Кбе 11-мен кетеді: алушы — мемлекеттік басқару органы. Қалған өрістер төлем түріне қарай өзгереді.
| Төлем | Алушы | ЖСК | ТМК |
|---|---|---|---|
| Салықтар | МКБ, БИК KKMFKZ2A | KZ24070105KSN0000000 | 911 + БСК |
| МЗЖ, ЖМЗЖ | Мемлекеттік корпорация, БИК GCVPKZ2A | KZ12009NPS0413609816 | 010, 089 |
| Әлеуметтік аударымдар | Мемлекеттік корпорация | KZ67009SS00368609110 | 012 |
| МӘМС | Мемлекеттік корпорация | KZ92009MEDS368609103 | 121, 122 |
Әр МКБ-нің БСН-і мен органның коды өзінікі. Өз МКБ-ңізді kgd.gov.kz сайтынан іздейсіз: «Информационные ресурсы» → «Справочники» → «Справочник органов государственных доходов». Мемлекеттік корпорацияның БСН-і біреу — 160440007161 (БЖЗҚ).
Кбе-мен қандай қателер жиі кездеседі?
Қателердің көбі кодты өз деректемесінен көшіргеннен немесе ұйымның атауына қарап болжағаннан туады.
| Белгісі | Себебі | Шешімі |
|---|---|---|
| ЖК басқа ЖК-ға төлеп, Кбе 17 қояды | ЖК-ны заңды тұлға деп ойлаған | Алушы ЖК болса — 19 |
| Салық Кбе 17 немесе 19-бен жіберілген | Өріске алушының емес, өз кодын жазған | МКБ мен мемлекеттік корпорацияда — 11 |
| Шетелдік серіктеске 17 қояды | Бірінші цифрды ескермеген | Бейрезидентке — 27 немесе 29 |
| Мемлекеттік кәсіпорынға немесе ұлттық компанияға 17 қояды | Мемлекеттік бақылауды ескермеген | Мемлекетке 50%-дан астамы тиесілі болса — 16 |
| Банк болып табылатын АҚ-ға 17 қояды | АҚ нысанына ғана қараған | Екінші деңгейдегі банк — 14 |
Бюджетке төлем — бөлек тұзақ. Деректемелер бірнеше өрістен тұрады: Кбе 11 барлық МКБ үшін бірдей, ал бизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН; орысша БИН) мен орган коды әр басқармада өзінше. Оларды қайдан табу керегі және қандай БСК қою керегі ЖК мен ЖШС-ке арналған БСК бетінде түсіндірілген. Әлеуметтік төлемдер бойынша өсімпұлдың өз ТМК-лары бар, олар МЗЖ, ЖМЗЖ және МӘМС өсімпұлына арналған ТМК материалында жиналған.
Кбе-нің толық мағынасы: резиденттердің барлық кодтары
Төмендегі кесте № 203 Қағидалардың 1-қосымшасы бойынша жасалған. Мысалдармен талданған кодтарға сілтеме жоғарыдағы алушы түрлері кестесінде берілген.
| Кбе | Резиденттігі | Экономика секторы |
|---|---|---|
11 | 1 — резидент | 1 — Қазақстан Республикасының Үкіметі немесе Шет мемлекеттің Үкіметі |
14 | 1 — резидент | 4 — Басқа депозиттік ұйымдар |
15 | 1 — резидент | 5 — Басқа қаржы ұйымдары |
16 | 1 — резидент | 6 — Мемлекеттік қаржылық емес ұйымдар |
17 | 1 — резидент | 7 — Мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар |
18 | 1 — резидент | 8 — Үй шаруашылықтарына қызмет көрсететін коммерциялық емес ұйымдар |
19 | 1 — резидент | 9 — Үй шаруашылықтары |
Дереккөздер: ҚР ҰЖ 13-2019 және ҰБ № 203 Қағидалары · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан.
Кестеде 12 және 13 кодтары жоқ. Кбе 12 — өңірлік және жергілікті басқару органдары (ЭСЖ бойынша жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару органдары), Кбе 13 — Ұлттық Банк. Қағидалар халықаралық қаржы ұйымдарын да осы секторға, ал өзге халықаралық ұйымдарды 1-секторға жатқызады. Бұл екі кодтың ZhasPro-да жеке талдауы жоқ: мағынасы «резиденттік + сектор» формуласынан көрінеді.
Кбе ережелері қалай өзгерді
- 2017 жылғы 1 қаңтар — КОд, Кбе және ТМК белгілейтін ҰБ-нің № 203 Қағидалары күшіне енді.
- 2020 жылғы 1 шілде — ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 экономика секторларының ұлттық жіктеуіші енгізілді.
- 2022 жылғы 27 тамыз — № 74 қаулы резиденттік белгісі туралы 6-тармақтың және лездік аударымдар туралы 4-тармақтың қолданыстағы редакциясын бекітті.
- 2025 жылғы 2 желтоқсан — ҰБ-нің № 139 Нұсқаулығы күшін жойды: секторлардың құрамын енді тек ЭСЖ сипаттайды.
- 2026 жылғы 3 шілде — ҰБ-нің № 81 қаулысы, 03.10.2026 салыстыру күніне Қағидаларға енгізілген соңғы өзгеріс.
CSV жүктеу: Бенефициар кодтары (Кбе): резиденттігі және экономика секторы, 7 код, 2026 (бөлгіш «;», UTF-8; деректерге сілтеме жасағанда ZhasPro-ны көрсетіңіз)
Жиі қойылатын сұрақтар
Кбе 17 ме, 19 ба — қайсысын қою керек?
Салық төлегенде МКБ-нің Кбе-сі қандай?
- Бұл код мемлекеттік кірістер басқармаларының деректемелерінде жеке сәйкестендіру кодымен (ЖСК; орысша ИИК) KZ24070105KSN0000000 және банктің сәйкестендіру кодымен (БИК) KKMFKZ2A бірге тұрады. БСН мен орган коды әр МКБ-де өзінше, оларды Мемлекеттік кірістер комитетінің анықтамалығынан алады.
Жеке тұлғаның Кбе-сі қандай?
Қазақстанда АҚ-ның Кбе-сі қандай?
Алушының Кбе-сін қалай білуге болады?
Кбе мен КОд-тың айырмашылығы неде?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары (ҰБ Басқармасының № 203 қаулысы, 03.07.2026 № 81 редакциясы) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ЭСЖ ҚР ҰЖ 13-2019 «Экономика секторларының жіктеуіші» (Ұлттық статистика бюросы) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ҰБ-нің 29.06.2018 № 139 Нұсқаулығы — 02.12.2025 күшін жойды (тарих) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Ақмола облысы бойынша МКД: Қосшы қ. бойынша МКБ деректемелері, Кбе 11 (31.01.2022) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- БЖЗҚ: МЗЖ аударуға арналған деректемелер, Кбе 11 · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Halyk Bank: терминдер мен қысқартулар — ҚР ЖК Кбе 19, шетелдік ЖШС 27 · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Kaspi Гид: валюталық төлемдерге арналған 17, 19, 27, 29 кодтары (18.10.2023 жаңартылған) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан