ZhasPro

Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 2027: кім, қанша төлейді және қалай болуға болады

Не өзгерді

Бюджет жобасы бойынша 2027 жылғы шек пен төлемдер, 150 және 300 мың ₸ табыстан есеп, 2026 жылғы 1 қазандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар саны, № 994 қаулы бойынша ЭҚЖЖ тізбесі, зейнеткерлер мен ЖК-дан өту тәртібі қосылды.

«Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 2027» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • 2026 жылдан бастап өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам — ЖК болып тіркелмеген жеке тұлға: Қазақстан азаматы немесе қандас, жалдамалы қызметкері жоқ, қызметі Үкіметтің рұқсат беру тізбесінде бар, айлық табысы 300 АЕК-тен (2026 жылы 1 297 500 ₸, 2027 жылы бюджет жобасы бойынша 1 407 900 ₸) аспайды.
  • Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам ЖТС-ті 0% мөлшерлемемен, ал әлеуметтік төлемдерді айлық табыстың 4%-ы мөлшерінде төлейді: ӘА, МЗЖ, ЖМЗЖ және МӘМС жарналары — әрқайсысы 1%. 200 000 ₸ табыстан айына 8 000 ₸ шығады.
  • Режим МКК-ның e-Salyq Business қосымшасындағы бірінші чектен басталады; төлем мерзімі — келесі айдың 25-і. Интернет-платформа арқылы жұмыс істесеңіз, салықты сіздің орныңызға оның операторы ұстап қалады.
  • Салық кодексі бойынша режим 2026 жылғы 1 қаңтардан жұмыс істейді; 2026 жылғы 1 наурыз — патенттегі және мобильді қосымшадағы бұрынғы ЖК-лерді салық органдары автоматты түрде есептен шығарған күн.
  • Айлық табыс 300 АЕК-тен асса немесе көмекші жалдасаңыз, 5 жұмыс күні ішінде ЖК ретінде қызметті бастау туралы хабарлама беру керек.

Қазақстанда 2026 жылдан бастап өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам — жеке кәсіпкер (ЖК) болып тіркелмей, жалғыз өзі жұмыс істейтін және айына 300 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК), яғни 2026 жылы 1 297 500 ₸-ден аспайтын табыс табатын азамат; 2027 жылы бюджет туралы заң жобасы бойынша шек 1 407 900 ₸ болады. Орысша бұл «самозанятый» деп аталады. Оның жеке табыс салығы (ЖТС) 0%, ал төлейтіні — тек әлеуметтік төлемдер: айлық табыстың 4%-ы. Айына 200 000 ₸ тапсаңыз, 8 000 ₸ төлейсіз. Салық органына барудың қажеті жоқ: режим Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) e-Salyq Business қосымшасында бірінші чек шығарған күннен басталады.

Өзін-өзі жұмыспен қамтудан бөлек шетелдегі шотта ақшаңыз немесе ірі сатып алуларыңыз болса, 270.00 декларациясы қажет емес пе, тексеріңіз.

Шарт бесеу, бәрі 2026 жылғы Салық кодексінің 718-бабында жазылған: сіз ЖК емессіз; Қазақстан азаматысыз немесе қандассыз; жалдамалы қызметкеріңіз жоқ; айналысатын ісіңіз Үкімет бекіткен тізбеде бар; айлық табысыңыз 300 АЕК-тен аспайды. Біреуі орындалмаса, жалғыз жол — ЖК ашып, оңайлатылған режимді не жалпыға бірдей белгіленген тәртіпті (ЖБТ) таңдау. Төменде — төлем есебі, бастау тәртібі, режимнің шекаралары және адамды есептен шығаруға әкелетін қателер.

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған кім және 2027 жылы кім бола алады?

Режимді ЖК мәртебесі жоқ, қызметкер жалдамайтын, рұқсат етілген қызметпен айналысатын және айына 300 АЕК-ке дейін табыс табатын Қазақстан азаматы немесе қандас қолдана алады. Салық кодексінің (СК) 718-бабында бұдан басқа шарт жоқ: жас шегі де, бөлек жылдық лимит те көрсетілмеген.

Ең тар жері — қызмет түрі. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін рұқсат беру тізбесі қолданылады: Үкімет осы режимде айналысуға болатын істерді тізімдейді, ал тізімде жоқтың бәріне тыйым салынған. Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимінде (қысқаша — оңайлатылған режим) қисын керісінше: онда тыйым салу тізбесі бар, тыйым салынбағанның бәрі рұқсат. Кодтар туралы толығырақ — төмендегі ЭҚЖЖ тізбесі бөлімінде.

Шетел азаматтары бұл режимді қолдана алмайды — ол тек азаматтар мен қандастарға ашық. Көмекшімен жұмыс істеуге де болмайды: кодексте «қызметкерлердің еңбегін пайдаланбайтын» деп тура жазылған. Мысалы, Шымкентте үйде торт пісіріп, жаныңызға жалдамалы кондитер алсаңыз, бұл енді қызметкері бар бизнес, оған ЖК керек. Жас шарттарда аталмаған, сондықтан режим зейнеткерлерге де ашық — олардың төлемдері туралы төменде бөлек бөлім бар. Шетелдіктерге қандай жол ашық екенін шетелдікке арналған ЖК материалынан оқыңыз.

Үйде нан пісіретін әйел мобильді қосымшада тіркеліп жатыр

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған ЭҚЖЖ тізбесі

Тізбе Үкіметтің 2025 жылғы 21 қарашадағы № 994 қаулысымен бекітілген: онда 40 қызмет түрі бар, өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып тек солар бойынша жұмыс істеуге болады. Көбіне бұл — заттар мен техниканы жөндеу, әрлеу жұмыстары, такси, дайын тамақ жеткізу, тұрғын үйді жалға беру, репетиторлық, фото, аударма және шаштараз қызметі. Бағдарламашылар, дизайнерлер мен маркетологтар тізімде жоқ — оларға ЖК керек.

Екі кодтың ескертпесі бар: 82990 — тек интернет-платформалар арқылы көрсетілетін қызмет, 53200 — пошта қызметінсіз курьерлік жеткізу. 2026 жылғы 1 шілдеден 53200 коды ЭҚЖЖ-де 53201 және 53209 болып бөлінді, ал қаулы біз салыстырған күнге дейін жаңартылмаған. Сондықтан курьерге кодын e-Salyq Business-тен нақтылаған дұрыс. 40 кодтың бәрі атауларымен — өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған қызмет түрлерінің тізімінде, өз кодыңызды ЭҚЖЖ кодын тексеру құралынан немесе ЭҚЖЖ анықтамалығынан қарауға болады.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар қанша төлейді?

Айлық табыстың 4%-ын төлейді, оның бәрі — әлеуметтік төлемдер. ЖТС формалды түрде бар, бірақ мөлшерлемесі 0% (СК 720-бап).

Төрт пайыз төрт төлемнен құралады, әрқайсысы 1%: әлеуметтік аударымдар (ӘА), міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жарналары. Алғашқы үшеуі Әлеуметтік кодекстің 101-1-бабында, медициналық сақтандыру жарнасы МӘМС туралы заңның 28-бабында белгіленген. «4% = 1 + 1 + 1 + 1» деген жіктеме — екі заңның нормаларын қосқандағы нәтиже: оны бір жолмен бірде-бір акт жазбайды.

2026 жылы әр түрлі табыс кезіндегі өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның төлемдері, теңге (АЕК 4 325 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸)
Айлық табысӘА 1%МЗЖ 1%ЖМЗЖ 1%МӘМС 1%Барлығы
100 000 ₸1 0001 0001 0001 0004 000 ₸
200 000 ₸2 0002 0002 0002 0008 000 ₸
500 000 ₸5 0005 0005 0005 00020 000 ₸
1 297 500 ₸ (300 АЕК шегі)5 95012 97512 97512 97544 875 ₸

Соңғы жолда неге 4% емес? Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның ӘА есептелетін базасы 7 ең төменгі жалақымен (ЕТЖ) шектелген — 2026 жылы бұл 595 000 ₸. Табыс одан асса да, ӘА өспейді, 5 950 ₸-де тоқтайды. МЗЖ мен ЖМЗЖ базасы режимнің шегімен — 300 АЕК-пен шектелген. Оңайлатылған режимдегі ЖК-дан басты айырмашылық: мұнда ең төменгі сома жоқ. Табыс болмаса, төлем де болмайды.

2027 жылғы салық: 150 және 300 мың теңге табыстан есеп

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың мөлшерлемелері 2027 жылы өзгермейді: ӘА 1%, МЗЖ 1%, ЖМЗЖ 1% (Әлеуметтік кодекстің 101-1-бабы) және МӘМС 1%. 2027 жылы ЖМЗЖ-нің 251-бап кестесі бойынша 4,5%-ға өсуі жұмыс берушілер мен өзі үшін төлейтін ЖК-ға қатысты, бұл режимге емес. Тек теңгедегі шек пен ӘА шегі өзгереді: шек АЕК-ке, ӘА шегі ЕТЖ-ге байланысты.

150 және 300 мың ₸ табыстан және шек деңгейінде өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның төлемдері: 2026 және 2027 жылдар
Айлық табыс20262027
150 000 ₸6 000 ₸6 000 ₸
300 000 ₸12 000 ₸12 000 ₸
Режим шегі, 300 АЕК1 297 500 ₸1 407 900 ₸ (жоба)
Шек деңгейіндегі төлем44 875 ₸ЕТЖ 85 000 болса 48 187 ₸; 110 000 болса 49 937 ₸

150 000 ₸ табыстан айына 6 000 ₸ төленеді: төрт төлемнің әрқайсысына 1 500 ₸. Салыстыру үшін: оңайлатылған режимдегі ЖК өзі үшін әлеуметтік төлемдерді табыс нөл болса да төлейді — 2026 жылы айына кемінде 21 675 ₸. 2027 жылғы «шек деңгейі» жолы ЕТЖ-ге байланысты: бюджет жобасында — 85 000 ₸, ал Президент 2026 жылғы 28 қазандағы Жолдауында оны 110 000 ₸-ге көтеруді тапсырды. Сонда ӘА шегі 595 000 немесе 770 000 ₸, ал ӘА 5 950 немесе 7 700 ₸ болады. 2027 жылғы АЕК — бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸; түпкілікті сандар заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады.

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып қалай бастауға болады?

Тіркелу деген қадамның өзі жоқ: e-Salyq Business қосымшасын жүктеп, онда бірінші чекті шығарсаңыз жеткілікті, режим сол күннен басталады. Салық органына өтініш те, ЖК тіркеуі де керек емес.

  1. Қызмет түрін тексеріңіз. Ол Үкіметтің рұқсат беру тізбесінде болуы тиіс. Жоқ болса, бұл жол сізге жарамайды — бірден өзін-өзі жұмыспен қамтыған мен ЖК салыстыруын қараңыз.
  2. e-Salyq Business орнатыңыз. Бұл — МКК-ның App Store, Play Market және App Gallery дүкендеріндегі тегін қосымшасы. Салық кодексі бойынша өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы мобильді қосымша міндетті (719-бап). Оның басқа мүмкіндіктері — e-Salyq Business шолуында.
  3. Бірінші чекті шығарыңыз. Режимнің басталған күні — қосымшада қалыптасқан бірінші чектің күні (СК 716-бап 9-тармақ; МКК-ның 2026 жылғы 20 қаңтардағы түсіндірмесі). Чектерден табыс тізілімі жиналады, төлем соған қарай есептеледі.
  4. Келесі айдың 25-іне дейін төлеңіз. 0% мөлшерлемедегі ЖТС формалды түрде 25-ке дейін төленеді (720-бап 4-тармақ), әлеуметтік төлемдер де Әлеуметтік кодекс бойынша сол мерзімде. Алдын ала да төлеуге болады — ағымдағы ай мен жылдың келесі айлары үшін.
  5. Айлық шекті қадағалаңыз. Айлық табыс 1 297 500 ₸-ге жақындағанда ЖК-ға өту керек пе, жоқ па — соны шешіңіз.

Тәртіп неге осындай? Режим өтінішке емес, чекке байланған: салық органы табысты қосымшадан көреді, ал бір ай бойы табыс болмаса, сол дерек бойынша есептен шығарады.

Салықты платформа қашан төлейді?

Табысты интернет-платформа арқылы алсаңыз. Ондайда оның операторы салық агенті болады да, ЖТС пен әлеуметтік төлемдерді өзі ұстап, өзі аударады (СК 721-бап). ЖТС-ті платформа келесі айдың 15-інен кешіктірмей аударады.

Бұдан екі нәрсе шығады. Біріншіден, агент салығын төлеп қойған табыс сіздің өз салық салу объектіңізді азайтады (720-бап 2-тармақ) — бір сомадан екінші рет төлемейсіз. Екіншіден, тапсырыстың бір бөлігі платформа арқылы, бір бөлігі клиенттен тікелей келсе, тікелей тапсырыстар бойынша қосымша арқылы өзіңіз төлейсіз.

Салық кодексі бойынша банктер мен интернет-платформалар чекті өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның тапсырмасымен қалыптастыра алады (717-бап 5-тармақ). Бірақ 2026 жылы мұны нақты қай сервистер істейтінін МКК бөлек тізіммен жарияламаған. Маркетплейс арқылы тауар сатсаңыз, жағдайыңызды сатушыларға қойылатын талаптармен салыстырыңыз: ЖК үшін егжей-тегжейі Kaspi-де қалай сату керек және ЖК интернет-дүкеніне қойылатын талаптар материалдарында. Ұялы байланыс жоқ жерлерде кодекс табысты қарапайым нысанда есепке алып, салықты өзі есептеп төлеуге рұқсат етеді (719-бап).

Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтығандар қанша?

2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша режимді 981,2 мың адам қолданған, оның 807,3 мыңы — жаңа қатысушылар. Бұл деректі вице-премьер Серік Жұмаңғарин депутаттық сауалға жауабында келтірді (Zakon.kz, 27.10.2026). Салыстыру үшін: МКК дерегі бойынша 2026 жылғы қаңтардың алғашқы 10 күнінде шамамен 66 мың адам өзін-өзі жұмыспен қамтыған болған (Forbes Kazakhstan, 10.01.2026).

Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар сандармен: вице-премьердің депутаттық сауалға жауабы, 2026 жылғы 1 қазан
01.10.2026 жағдай бойынша көрсеткішМәні
Барлығы981,2 мың
Интернет-платформалар арқылы866,9 мың (88%)
Өз бетінше114,2 мың (12%)
Такси519 683 (53%)
Курьерлік жеткізу292 509 (30%)
Платформалар арқылы жұмыс істейтіндер үшін әлеуметтік төлемдер16,1 млрд ₸

Сандардан шығатын қорытынды: режимнің негізі — такси мен жеткізу, қатысушылардың 83%-ы. Олардың басым бөлігі төлемді өздері ұстап қалатын платформалар арқылы жұмыс істейді. Клиентпен тікелей жұмыс істейтіндер чекті өздері шығарып, өздері төлейді — ондайлар 12%.

Режим қашан басталды — 1 қаңтарда ма, 1 наурызда ма?

Салық кодексі бойынша — 2026 жылғы 1 қаңтардан. Алайда 2026 жылдың басындағы кейбір жаңалықтарда режимнің басталуы 1 наурыз деп жазылды. Дереккөздер екіге бөлінеді, оның себебі мынада.

1-нұсқа — 2026 жылғы 1 қаңтар. Жаңа Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап толық күшіне енеді. Ерекшелік тек 189-бапқа, 92-бапқа және 90-тарауға қатысты, ал өзін-өзі жұмыспен қамтығандар туралы 77-тараудың жеке мерзімі жоқ (848-бап). Нақты адам үшін режимнің басы — қосымшадағы бірінші чек.

2-нұсқа — 2026 жылғы 1 наурыз. Қаңтарда primeminister.kz пен БАҚ таратқан «2026 жылы салық режимін қалай таңдауға болады» түсіндірмесінде режим осылай берілді. Жетісу облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаментінің (МКД) 2026 жылғы 20 қаңтардағы жаңалығында 1 наурыз — 2025 жылы патентті немесе мобильді қосымша режимін қолданған ЖК-лерді салық органдары есептен автоматты түрде шығарған күн.

Іс жүзінде мұны қалай түсіну керек? 1 наурыз — 2026 жылғы бір реттік өтпелі оқиға (840-бап 1-тармақ): патенттегі бұрынғы ЖК-лар басқа режим таңдамаса, 2026 жылғы 1 қаңтар күнімен есептен шығарылды. Мұндай адам өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып бірінші чектен бастап саналады. Жаңадан бастаған адамға 1 наурыз ештеңе өзгертпейді.

Патент пен мобильді қосымша режимі қайда кетті?

Олар жойылды. 2026 жылға дейін Қазақстанда 7 арнаулы салық режимі болды, 2026 жылғы 1 қаңтардан 3-еуі қалды: өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим, оңайлатылған режим және шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған режим.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін не өзгерді: 2017 және 2026 жылғы Салық кодекстері
Көрсеткіш2026 жылға дейін: патент және мобильді қосымша2026 жылдан: өзін-өзі жұмыспен қамтығандар
МәртебеЖКЖК емес, жеке тұлға
Табыс шегіжылына 3 528 АЕКайына 300 АЕК (1 297 500 ₸)
Кім қолдана алады2017 жылғы СК шарттарына сай ЖКтек ҚР азаматтары мен қандастар, қызметкерсіз
Салық2017 жылғы СК ережесіменЖТС 0%
Әлеуметтік төлемдер2017 жылғы СК ережесіментабыстың 4%-ы
БастауЖК тіркеуe-Salyq Business-тегі бірінші чек

Патентте және мобильді қосымша режимінде жұмыс істеген, бірақ оңайлатылған режимге өту туралы хабарлама бермеген ЖК-лар 2026 жылғы 1 наурызда автоматты түрде есептен шығарылды (СК 840-бап 1-тармақ). Олар үшін өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режимі бірінші чектен басталады. Хабарлама бергендер жаңартылған оңайлатылған режимдегі ЖК болып қалды. Не жойылғанын және қайда өту керегін 2026 жылы жойылған салық режимдері шолуынан толық қараңыз.

ЖК-ны жауып, өзін-өзі жұмыспен қамтыған қалай болады?

СК 718-бабы бойынша өзін-өзі жұмыспен қамтыған тек ЖК емес адам бола алады, сондықтан екі мәртебені қатар ұстауға болмайды: алдымен ЖК жабылады, содан кейін бірінші чек шығарылады. 2026 жылдың тоғыз айында көп адам осылай істеді: есептен шыққан 356 мың ЖК-ның 20,8%-ы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режиміне өтті (Kapital.kz, 13.10.2026, вице-премьерге сілтемемен).

Қадамдар ретімен

  1. Қадам 1

    Қызмет түріңіз № 994 тізбеде бар екенін және айлық табыс 300 АЕК-ке сыятынын тексеріңіз.

  2. Қадам 2

    ЖК-ны тоқтату туралы өтінішті таратушылық есептілікпен бірге беріңіз — тәртібі ЖК-ны қалай жабу нұсқаулығында.

  3. Қадам 3

    Таратушылық есептілік бойынша салықты 10 күнтізбелік күн ішінде төлеп, ЖК шоттарын жабыңыз.

  4. Қадам 4

    Есептен шығаруды күтіп, мәртебені МКК сайтынан тексеріңіз.

  5. Қадам 5

    e-Salyq Business-те бірінші чекті шығарыңыз — осы күннен бастап сіз өзін-өзі жұмыспен қамтығансыз.

ЖК-да қызметкерлер болса, оларды жабуға дейін жұмыстан босату керек: өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға жалдамалы еңбекке тыйым салынған.

Қашан ЖК ашу керек?

Айлық табыс 300 АЕК-тен асқанда, жалдамалы қызметкер пайда болғанда немесе қызмет түрі рұқсат беру тізбесіне кірмейтін болып шыққанда. Шарт бұзылған сәттен бастап 5 жұмыс күні ішінде ЖК ретінде қызметті бастау туралы хабарлама беру керек (СК 716-бап 11-тармақ).

Табысты шектен асыратын ірі мәміле болатынын алдын ала білсеңіз, хабарлама сол мәміле бойынша ақша түскенге дейін беріледі. Жаңа режим хабарлама күнінен емес, сәйкессіздік пайда болған күннен басталған болып есептеледі. Арнаулы режимді шарттарын бұзып қолданғаны үшін Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс (ӘҚБтК, 270-бап) бірінші жолы ескерту, бір жыл ішінде қайталанса айыппұл қарастырады. Сомалары — ЖК айыппұлдары туралы материалда.

ЖК-ның айырмашылығы неде? 2026 жылғы оңайлатылған режимде шек — жылына 600 000 АЕК, қызметкер санын кодекс шектемейді, салық — табыстың 4%-ы (мәслихат мөлшерлемені 50% шегінде өзгерте алады), ал әлеуметтік төлемдерді ЖК өзі үшін табысы аз болса да ай сайын төлейді. Есесіне ЖК қызмет түрін еркін таңдайды және адам жалдай алады.

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған зейнеткерлер: 2026 және 2027 жылы не төлейді

Зейнеткер өзін-өзі жұмыспен қамтыған бола алады: СК 718-бабының шарттарында жас жоқ, ал қалған талаптар бірдей — азаматтық, рұқсат етілген қызмет түрі, қызметкерсіз, айына 300 АЕК-ке дейінгі табыс. Жиі кездесетін жағдай — пәтерді жалға беру: тұрғын үйді жалға беру № 994 тізбеге кіреді.

Төлемдерге келгенде мәселе күрделірек. Digital Business 2026 жылғы 30 қаңтарда Алматының Әуезов ауданы салық органы мен Kaspi.kz жауаптарын жариялады: жасына қарай зейнеткерлер 1%-дық төрт төлемнің бәрінен босатылған, яғни оларға төлейтін ештеңе жоқ. Жарияланымда нақты норма аталмаған, ал бұл тақырыпта МКК-ның ресми түсіндірмесін таппадық. Сондықтан зейнеткерге төлем сомасын e-Salyq Business-тен салыстырған жөн: қосымша төлемдерді чектер тізілімі бойынша өзі есептейді.

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамды неге есептен шығарады?

Көбіне мәселе қосымшадан көрінеді: ол чек шығартпайды немесе режим тоқтатылды деп көрсетеді. Төмендегі кесте жиі кездесетін жағдайларды жинайды.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 2026: белгі, себеп және шешім
БелгіСебепШешім
Қосымша қызмет түрін қабылдамайдыОл Үкіметтің рұқсат беру тізбесінде жоқЭҚЖЖ кодын тексеру; тыйым салынса — ЖК тіркеу
Режим тоқтатылдыКүнтізбелік ай бойы табыс болмады — салық органы есептен шығарады (716-бап 13-тармақ)Режимнің басы — бірінші чек: жаңа чектен кейін мәртебе қалпына келген-келмегенін қосымшадан нақтылаңыз
Айлық табыс 1 297 500 ₸-ден асты300 АЕК шегі асып кетті5 жұмыс күні ішінде ЖК қызметін бастау туралы хабарлама
Тұрақты көмекші керекӨзін-өзі жұмыспен қамтығандарға қызметкер еңбегін пайдалануға тыйым салынғанЖК ашу: оңайлатылған режимде қызметкер саны шектелмейді
Патенттегі ЖК едім, енді «жабылып» қалдым2026 жылғы 1 наурызда 2026 жылғы 1 қаңтар күнімен автоматты түрде есептен шығаруБірінші чектен өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып жұмыс істеу немесе ЖК-ны қайта тіркеу
Төлем бойынша берешек шықты25-ке дейін төленбедіБерешекті жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН) бойынша тексеріп, өтеу: өсімпұл есептеледі

Берешекті қалай табуға болатыны және оның салдары — салық берешегін тексеру нұсқаулығында.

Режимнің әлсіз тұстары қандай?

Режимнің үш шектеуін алдын ала білген жөн. Біріншісі — зейнетақы жинағы аз: табыстың 1%-ы мөлшеріндегі МЗЖ жалдамалы қызметкер төлейтін 10%-дан әлдеқайда аз жинайды. Екіншісі — шек ай сайын есептеледі: табысы 1 297 500 ₸-ден (2027 жылы бюджет жобасы бойынша 1 407 900 ₸-ден) асқан бір сәтті ай сізді ЖК-ға өткізеді, тіпті жылдық орташа табысыңыз аз болса да. Үшіншісі — өсуге жол жоқ: алғашқы қызметкер пайда болса, ЖК керек.

Тағы бір шектеу — тізбенің өзі: № 994 қаулы бойынша 40 қызмет түрі, онда жоқтың бәріне ЖК керек. Бірінші чек алдында кодыңызды қарап, режимдерді «Өз ісің» бөлімінде салыстырыңыз. Мөлшерлемелер, мерзімдер мен режимдер толығымен — шағын бизнес салықтары хабында, ал жаңа кодекстің негізгі өзгерістері — 2026 жылғы Салық кодексі шолуында.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 2026 жылы қанша салық төлейді?
ЖТС — 0%, әлеуметтік төлемдер — айлық табыстың 4%-ы: әлеуметтік аударымдар 1%, МЗЖ 1%, ЖМЗЖ 1% және МӘМС жарналары 1% (СК 715, 720-баптар; Әлеуметтік кодекс 101-1-бап; МӘМС туралы заң 28-бап). 200 000 ₸ табыстан — 8 000 ₸, 500 000 ₸ табыстан — 20 000 ₸.
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның 2026 және 2027 жылғы табыс шегі қандай?
1 қаңтардағы АЕК бойынша күнтізбелік айға 300 АЕК: 2026 жылы бұл 300 × 4 325 = 1 297 500 ₸ (СК 718-бап), 2027 жылы бюджет туралы заң жобасы бойынша 300 × 4 693 = 1 407 900 ₸ (түпкілікті — заңға қол қойылғаннан кейін). Кодексте жылдық шек жоқ — табыс әр ай бойынша есептеледі.
Режим 1 қаңтардан басталды ма, әлде 1 наурыздан ба?
Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап толық күшіне енеді, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар туралы тараудың жеке мерзімі жоқ (848-бап). 2026 жылғы 1 наурызда салық органдары патенттегі және мобильді қосымшадағы бұрынғы ЖК-лерді автоматты түрде есептен шығарды — кейбір жаңалықтар осы күнді режимнің басы деп жазды. Нақты адам үшін режим e-Salyq Business-тегі бірінші чек күнінен басталады.
ЖК-ны жауып, өзін-өзі жұмыспен қамтыған қалай болады?
Алдымен ЖК-ны жабу керек: өтініш пен таратушылық есептілік, салықты төлеу, есептен шығу. СК 718-бабы бойынша өзін-өзі жұмыспен қамтыған тек ЖК емес адам бола алады. Есептен шыққан соң e-Salyq Business-те бірінші чекті шығарыңыз — режим осы күннен басталады (716-бап 9-тармақ).
Шетел азаматы өзін-өзі жұмыспен қамтыған бола ала ма?
Жоқ. Бұл режимді тек Қазақстан азаматтары мен қандастар қолдана алады (СК 718-бап 2-тармақ). МКК түсіндірмелері бойынша Қазақстанда ЖК-ны тұруға ықтиярхаты бар Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) және Тәжікстан азаматтары ғана аша алады, ал оңайлатылған режимді тек салық резиденттері қолданады.
Зейнеткер 2026 жылы өзін-өзі жұмыспен қамтыған бола ала ма?
Иә, СК 718-бабының шарттарында жас көрсетілмеген. Digital Business 30.01.2026 жариялаған Алматының Әуезов ауданы салық органы мен Kaspi.kz түсіндірмесі бойынша жасына қарай зейнеткерлер 1%-дық төрт төлемнің бәрінен босатылған. Жарияланымда норма аталмаған, сондықтан төлем сомасын e-Salyq Business-тен салыстырыңыз.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР Салық кодексі, 18.07.2025 № 214-VIII: 715–721-баптар (өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим), 716-бап (басталу күні, режимді ауыстыру), 840, 848-баптар · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  2. ҚР Әлеуметтік кодексі: 101-1-бап — өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың ӘА, МЗЖ және ЖМЗЖ 1%-дан; 246, 248-баптар — төлеу мерзімдері · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  3. «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» ҚР Заңы: 28-бап — өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың 1% жарнасы · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  4. 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: АЕК 4 325 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  5. Жетісу облысы бойынша МКД (МКК): патенттегі және мобильді қосымшадағы ЖК-лерді 2026 жылғы 1 наурызда есептен шығару, режимнің e-Salyq Business-тегі бірінші чектен басталуы (20.01.2026) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  6. ШҚО бойынша МКД (МКК): 2026 жылдан бастап арнаулы салық режимдеріндегі өзгерістер (23.02.2026) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  7. ҚР 2017 жылғы Салық кодексі (01.01.2026 күшін жойды): патент пен мобильді қосымша шектері, 683-бап · тексерілді 2025 жылғы 31 желтоқсан
  8. 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: АЕК 4 693 ₸, ЕТЖ 85 000 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  9. Президенттің 28.10.2026 Жолдауы: ЕТЖ-ні 110 000 ₸-ге дейін көтеру тапсырмасы · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  10. ҚР Үкіметінің 21.11.2025 № 994 қаулысы: өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізбесі (40 позиция) · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  11. Zakon.kz, 27.10.2026: вице-премьер С. Жұмаңғариннің депутаттық сауалға жауабы — 01.10.2026 жағдай бойынша 981,2 мың өзін-өзі жұмыспен қамтыған, 88%-ы платформалар арқылы, такси 53%, курьерлер 30%, әлеуметтік төлемдер 16,1 млрд ₸ · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  12. Kapital.kz, 13.10.2026: 2026 жылғы 9 айда есептен шыққан 356 мың ЖК-ның 20,8%-ы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режиміне өтті · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  13. Forbes Kazakhstan, 10.01.2026: МКК — 2026 жылғы қаңтардың алғашқы 10 күнінде 66 мың өзін-өзі жұмыспен қамтыған · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
  14. Digital Business (digitalbusiness.kz), 30.01.2026: өзін-өзі жұмыспен қамтыған зейнеткерлердің төлемдері туралы салық органы мен Kaspi.kz · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша

Осы тақырыпқа қатысты