ZhasPro

ЖК үшін ЭШФ: қашан міндетті және қалай жазылады

Не өзгерді

2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша қосылды: АЕК 4 325 ₸ орнына 4 693 ₸; 2026 жылғы сомалар жыл соңына дейін сақталды.

«ЖК үшін ЭШФ: қашан міндетті және қалай жазылады» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • Оңайлатылған декларациядағы ЖК ҚҚС бойынша тіркелмесе де ЭШФ жазуға міндетті: ол 2026 жылғы Салық кодексінің 208-бабындағы тізбеде тікелей аталған.
  • Сатып алушыға БКМ чегі немесе арнайы мобильді қосымшаның чегі берілсе, ЭШФ керек емес, бірақ сатып алушы 15 күнтізбелік күн ішінде шот-фактура талап етуге құқылы.
  • Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар 208-баптағы тізбеде жоқ; ЖК-ның жеке мүлкін сатуына да ЭШФ керек емес.
  • ЭШФ жеке тұлғаның ЭЦҚ кілтімен ЭШФ АЖ-де айналым күнінен кейін 15 күнтізбелік күннен кешіктірілмей жазылады; «Идентификатор товара, работы, услуги» 20-бағаны міндетті.
  • ЭШФ жазбағаны үшін алғаш рет — ескерту, бір жыл ішінде қайталанса — шағын бизнеске 40 АЕК (2026 жылы 173 000 ₸).

Жеке кәсіпкер (ЖК) оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимінде жұмыс істесе, электрондық шот-фактура (ЭШФ) жазуға міндетті — тіпті қосылған құн салығы (ҚҚС) бойынша тіркелмесе де. 2026 жылғы Салық кодексі (СК) «оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушіні» ЭШФ жазатын ҚҚС төлемейтіндер тізбесіне тікелей енгізген (208-бап). Негізгі ерекшелік — бақылау-касса машинасының (БКМ) чегімен немесе арнайы мобильді қосымшаның чегімен сату. Бұл жағдайда сатып алушы талап етпейінше ЭШФ керек емес. Жазу мерзімі — айналым күнінен кейін 15 күнтізбелік күн.

2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸ (2026 жылы — 4 325 ₸); түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Осы беттегі АЕК-ке байланысты сомалар:

АЕК-пен берілген сомалар: 2026 жыл және бюджет жобасы бойынша 2027 жыл
Көрсеткіш20262027 (жоба)
1 АЕК4 325 ₸4 693 ₸
20 АЕК86 500 ₸93 860 ₸

Төменде — қай ЖК-ға ЭШФ керек, қайсысына керек емес, оны қалай қадам бойынша жазады және өткізіп алса не болады.

ЖК қай жағдайда ЭШФ жазуға міндетті?

ЖК ЭШФ-ті екі жағдайда жазады: ол ҚҚС төлеуші болса немесе ҚҚС төлемейтіндерге арналған СК 208-бабының 12 жағдайының біріне түссе. Шағын ЖК-лардың көбі үшін бұл 7-тармақша — оңайлатылған декларациямен жұмыс.

СК 207-бабы бойынша шот-фактураны ҚҚС төлеушілер (50-тараудың ережелері бойынша) және ҚҚС төлемейтіндер 208 және 209-баптарда аталған жағдайларда жазуға міндетті. 208-баптағы жағдайлардың ішінде оңайлатылған режимнен басқа: импортталған тауарларды сату, «Виртуальный склад» (виртуалды қойма) модуліндегі тауарларды сату, комиссионер немесе экспедитор ретінде жұмыс, жүктерді халықаралық тасымалдау, медициналық қызметтер мен дәрі-дәрмек, адвокаттық кеңсе. «Виртуальный склад» тауарларының тізбесін Қаржы министрлігі бекітіп, өз ресурсында жариялайды.

2026 жылғы Салық кодексі бойынша ЖК-ға ЭШФ қашан керек, 07.10.2026 салыстырылды
ЖК-ның жағдайыЭШФ керек пеНегіз
Оңайлатылған декларация, заңды тұлғаға немесе ЖК-ға БКМ чегінсіз сатуиәСК 208-бабы 1-тармақ 7-тармақша
Оңайлатылған декларация, сатып алушыға БКМ чегі берілгенжоқ, сатып алушы 15 күнтізбелік күн ішінде талап етпесеСК 208-бабы 2, 4-тармақтар
Жеке тұлғаға электрондық ақшаға немесе электрондық төлеммен сатужоқСК 208-бабы 2-тармақ
Импортталған тауарларды сатуиә; түпкі тұтынушы жеке тұлғаға және микробизнеске сатқанда керек емесСК 208-бабы 1-тармақ 9-тармақша, 3-тармақ
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар208-баптағы тізбеде жоқСК 208-бабы
ҚҚС төлеушіиә, сату бойынша әр айналымғаСК 207, 491-баптары
ЖК-ның жеке мүлкін сатужоқСК 208, 491-баптары

Оңайлатылған режимнің басқа режимдерден айырмасы — оңайлатылған декларация нұсқаулығында, өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың шарттары — 2026 жылғы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар материалында, ал оларға рұқсат етілген қызмет түрлері — бөлек тізімде. ЖК қашан ҚҚС төлеуші болатынын ҚҚС бойынша тіркелу материалы түсіндіреді.

БКМ чегі ЭШФ-тен босата ма?

Иә, оңайлатылған режим мен 208-баптағы жағдайлардың көбі үшін: сатып алушыға БКМ чегі, төлем терминалы арқылы чек немесе арнайы мобильді қосымшаның чегі берілсе, ЭШФ талап етілмейді. Бірақ сатып алушы 15 күнтізбелік күн ішінде шот-фактура талап етуге құқылы.

Осыдан қарапайым қорытынды шығады. Адамдарға бөлшек саудамен сатып, чек берсеңіз, біреу сұрамайынша ЭШФ жазудың қажеті жоқ. Компаниялармен кассасыз, шарт пен шот бойынша жұмыс істесеңіз, әр сатуға ЭШФ керек.

Картамен және Kaspi QR арқылы төлемде бір нәзік жайт бар. 2026 жылғы СК бойынша ақшалай есеп айырысу — қолма-қол ақша, төлем карточкалары және мобильді төлемдер, олардың бәрі онлайн-БКМ арқылы өтеді (110-бап). Өткен жылдардың түсіндірмелерінде Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) QR-код арқылы төлегенде де чек талап еткен. Сонымен бірге ӘҚБтК 284-бабының 1-бөлігі кассаны қолданбау туралы «қолма-қол ақшамен» есеп айырысуды айтады, ал берілмеген чек үшін айыппұл (3-бөлік) төлем тәсіліне байланбаған. Қорытынды: картамен немесе QR арқылы төлегенде чек беру керек, «кассасыз айыппұл жоқ» деп үміттенбеген жөн. Толығырақ — онлайн-касса нұсқаулығында және Kaspi QR мен салықтар материалында. Kaspi-де тауар сататындарға арналған бөлек нұсқаулық та бар: Kaspi-де сату.

ЖК ЭШФ-ті қадам бойынша қалай жазады?

ЭШФ электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде (ЭШФ АЖ) жазылады: жеке тұлғаның ЭЦҚ кілтімен кіріп, құжат жасайсыз, сатып алушы мен тауарлар туралы мәліметтерді толтырып, ЭЦҚ-мен қол қоясыз. Қағазға — тек байланыс болмағанда, жүйенің іркілісі расталғанда, жазу тоқтатылғанда немесе төтенше жағдайда.

  1. Кілт. Ұлттық куәландырушы орталықтан (ҰКО) жеке тұлғаның ЭЦҚ-сын алыңыз — тегін және қашықтан, ЖК-ға ЭЦҚ-ны онлайн алу нұсқаулығында жазылғандай. eGov Mobile кілті ЭШФ АЖ-ге жарамайды.
  2. Тіркелу. ЭШФ АЖ-де «ИП/частная практика» (ЖК/жеке практика) мәртебесімен биометрия және келісімге қол қою арқылы тіркеліңіз — тәртібі ЭШФ АЖ-де тіркелу материалында. «Физическое лицо» (жеке тұлға) мәртебесімен ЭШФ жазуға болмайды.
  3. Айналым күні. Сату күнін анықтаңыз: мерзім содан саналады — осы күннен ерте емес және одан кейін 15 күнтізбелік күннен кешіктірмей.
  4. Толтыру. Сатып алушыны, тауарларды, жұмыстарды немесе қызметтерді көрсетіңіз. G бөлімінің «Идентификатор товара, работы, услуги» 20-бағаны міндетті.
  5. Қол қою. ЭШФ-ке өз ЭЦҚ-сыңызбен қол қойыңыз. Жүйе тәуекел анықтаса, биометриялық сәйкестендіру де керек болады.

Тәртіп неге дәл осындай? Дұрыс мәртебемен тіркелмесеңіз, жазу қолжетімсіз, ал айналым күнінсіз мерзімді тексеру мүмкін емес. Сатып алушыға сіздің ЖК деректемелеріңіз де керек болады.

Жүйеде ЭШФ жазу мүмкін болмаса, не істеу керек?

ЭШФ АЖ қолжетімсіз болса, заң шот-фактураны қағазға жазып, кейін жүйеге 15 күнтізбелік күн ішінде, төтенше жағдайда 30 күн ішінде енгізуге рұқсат береді (СК 209-бабы). Қағаз нұсқаға жол берілетін жағдайлар тізімі жабық: байланыс желісі жоқ, ЭШФ АЖ-нің іркілісі расталған, жазуды салық органы тоқтатқан немесе төтенше жағдай жарияланған.

Жазуды тоқтата тұру — бөлек мәселе. Салық органы оны бір жұмыс күні ішінде ресімдейді, мысалы ЖК айналымның нақтылығын немесе орналасқан жерін растау туралы хабарламаны орындамаса (СК 88-бабы). Тоқтата тұру кезінде заң қағаз ЭШФ-ке рұқсат береді, бірақ бұғаттаудың себебін бәрібір жоюға тура келеді. Сондықтан салық органының хабарламаларын бірден орындаған дұрыс.

Тағы бір жиі кедергі — биометрия. Тәуекелдерді басқару жүйесі тәуекел анықтаса, ЭШФ жазушының биометриялық деректерімен қосымша куәландырылады. Жазып беру қағидалары бойынша тексеруден күніне бір рет, барлығы үш рет өтесіз, одан кейін жүйе онсыз жазуға мүмкіндік береді; биометриядан өтпесеңіз, құжатты жаза алмайсыз. ЭЦҚ кілті қабылданбаса, мерзімін тексеріңіз: компьютердегі файл 1 жыл жарамды, одан кейін қайта шығару керек — кәсіпкерлерге арналған тәртібі кәсіпкерге ЭЦҚ: ЖК мен ЖШС нұсқаулығында.

Тауар сәйкестендіргіші бағанына не жазылады?

20-баған міндетті, бірақ мәнді қайдан алатынын 2026 жылғы нысанға түсіндірме нақтыламайды. МКК-ның 2019 жылғы түсіндірмесі бойынша (ол кезде бұл 17-баған еді) сәйкестендіргіш ЭШФ АЖ-нің тауарлар, жұмыстар, қызметтер анықтамалығынан алынған, ал қызметтерге «1» жазылған.

Бұл ереженің 2026 жылғы нысанға қаншалықты қолданылатыны ресми түрде расталмаған, сондықтан мәнді ЭШФ АЖ-нің өз нұсқауларымен салыстырыңыз. «Виртуальный склад» кодының пішімін қоса алғанда, толық талдау — ЭШФ-тегі тауар сәйкестендіргіші материалында.

ЖК ЭШФ жазбаса немесе кешіктірсе не болады?

Алғашқы бұзушылыққа — ескерту, бір жыл ішінде қайталанса — Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің (ӘҚБтК) 280-1-бабы бойынша айыппұл. Шағын бизнеске ЭШФ жазбағаны үшін — 40 айлық есептік көрсеткіш (АЕК), мерзімді бұзып жазғаны үшін — 20 АЕК.

2026 жылғы АЕК 4 325 ₸ болғанда бұл 40 × 4 325 = 173 000 ₸ және 20 × 4 325 = 86 500 ₸. Жазылып қойған құжаттағы қате түзетілген немесе қосымша ЭШФ арқылы түзетіледі — ЭШФ-ті қалай түзетеді материалын қараңыз. Экспорт пен ай қорытындысымен есептелетін қызметтерді қоса алғанда, барлық мерзім 2026 жылғы ЭШФ жазу ережелері материалында жиналған, ал басқа санкциялар — ЖК-ға арналған айыппұлдар шолуында. Мерзімдер өткізіп алынбайтындай есепті қалай ұйымдастыру керегі — ЖК бухгалтериясы материалында. Басқа тақырыптар «Өз ісің» бөлімінде жиналған.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

ҚҚС төлемейтін оңайлатылған режимдегі ЖК ЭШФ жазуы керек пе?
Иә. ҚҚС төлемейтіндер ЭШФ-ті СК 208-бабындағы 12 жағдайда жазады, оңайлатылған декларациядағы ЖК — солардың бірі (7-тармақша). Ерекшелік — БКМ чегімен немесе арнайы мобильді қосымшаның чегімен сату және тағы бірнеше жағдай.
Жеке кәсіпкер ЭШФ-ті қалай жазады?
ҰКО-дан жеке тұлғаның ЭЦҚ-сын алып, ЭШФ АЖ-де «ИП/частная практика» мәртебесімен тіркеледі. Содан кейін ЭШФ жасайды, сатып алушы мен тауарлар туралы мәліметтерді 20-бағандағы сәйкестендіргішпен толтырады және айналымнан кейін 15 күнтізбелік күн ішінде өз ЭЦҚ-сымен қол қояды.
ЭШФ үлгісін қайдан алуға болады?
ЭШФ нысаны жазып беру қағидаларымен бірге Қаржы министрлігінің № 629 бұйрығымен бекітілген; құжат жасағанда ол ЭШФ АЖ-де ашылады. Бөлек қағаз бланк тек жүйе іркілгенде, байланыс болмағанда, жазу тоқтатылғанда немесе төтенше жағдайда керек.
Сатып алушы Kaspi QR арқылы төлесе, ЭШФ керек пе?
Сатып алушыға БКМ чегі берілсе, ЭШФ талап етілмейді. Kaspi QR арқылы төлем — ақшалай есеп айырысу, СК бойынша онда онлайн-касса қолданылады, сондықтан мұнда чек — негізгі құжат. Сатып алушы 15 күнтізбелік күн ішінде ЭШФ сұраса, оны жазу керек.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексі: 110-бап (БКМ), 207–209-баптар (ЭШФ-ті кім жазады), 493-бап (мерзімдер) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  2. ҚР Қаржы министрінің 28.10.2025 № 629 бұйрығы — шот-фактураны жазып беру қағидалары және ЭШФ нысаны (20-баған) · тексерілді 2026 жылғы 23 қазан
  3. ҚР ӘҚБтК: 280-1-бап (ЭШФ), 284-бап (БКМ), 07.10.2026 жағдайындағы редакция · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: 2026 жылғы АЕК — 4 325 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  5. cdb.kz және pro1c.kz: QR-код арқылы төлегендегі БКМ чегі туралы МКК-ның 01.10.2019 және 25.02.2021 жауаптары · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  6. pro1c.kz: тауар сәйкестендіргішін толтыру туралы МКК-ның 25.01.2019 жауабы (бұрынғы қағидалар бойынша 17-баған) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  7. 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы АЕК — 4 693 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸ (жоба, қабылданбаған) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан

Осы тақырыпқа қатысты