Қазақстанда ЖШС ашу 2027: қадамдық нұсқаулық
Не өзгерді
2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша қосылды: АЕК 4 325 ₸ орнына 4 693 ₸; 2026 жылғы сомалар жыл соңына дейін сақталды.

Қысқаша
- Шағын бизнестегі ЖШС құрылтайшылардың бір өтініші бойынша тіркеледі — eGov порталында онлайн немесе ХҚКО-да; тіркеу кезінде жарғы берілмейді, Әділет министрлігінің үлгілік жарғысымен жұмыс істеуге болады.
- ЖШС-тің ең төменгі жарғылық капиталы — 100 АЕК (2026 жылы 432 500 ₸), бірақ шағын кәсіпкерлік субъектісі үшін ол нөлге тең; салымдар тіркелгеннен кейін бір жылдан кешіктірілмей енгізіледі.
- Заң бойынша мемлекеттік тіркеу бір жұмыс күніне дейін созылады, порталда әдетте бір сағат ішінде өтеді; шағын және орта бизнес үшін ол тегін.
- Тіркеумен бірге банк шотын ашуға және қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан сақтандыруға өтініш беріледі, ал салық режимі 5 жұмыс күні ішінде таңдалады — әйтпесе ЖШС 20% КТС-пен жалпыға бірдей белгіленген тәртіпке түседі.
- Шетел азаматы ЖШС-тің құрылтайшысы бола алады, бірақ төлқұжаттың нотариат куәландырған аудармасы және «Халықтың көші-қоны туралы» заң бойынша коммерциялық ұйымды тіркеу құқығын растайтын құжат керек.
Серіктестік шағын немесе орта бизнеске жатса, 2026 жылы Қазақстанда жауапкершілігі шектеулі серіктестікті (ЖШС) бір жұмыс күнінде және мемлекеттік қызметке ақы төлемей ашуға болады. Құрылтайшылар бір өтініш береді: eGov порталында әр құрылтайшының электрондық цифрлық қолтаңбасымен (ЭЦҚ) немесе халыққа қызмет көрсету орталығында (ХҚКО). Шағын ЖШС тіркелген кезде жарғы берілмейді, Әділет министрлігінің үлгілік жарғысымен жұмыс істей беруге болады. Шағын бизнестің жарғылық капиталы нөлдік болуы мүмкін. Тіркеумен бірге банк шотын ашуға және қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан сақтандыруға өтініш беріледі. Тіркелгеннен кейін бір ғана шұғыл іс қалады: 5 жұмыс күні ішінде салық режимін таңдау, әйтпесе ЖШС жалпыға бірдей белгіленген тәртіпке (ЖБТ) түседі.
2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸ (2026 жылы — 4 325 ₸); түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Осы беттегі АЕК-ке байланысты сомалар:
| Көрсеткіш | 2026 | 2027 (жоба) |
|---|---|---|
| 1 АЕК | 4 325 ₸ | 4 693 ₸ |
| 5 АЕК | 21 625 ₸ | 23 465 ₸ |
| 10 АЕК | 43 250 ₸ | 46 930 ₸ |
| 45 АЕК | 194 625 ₸ | 211 185 ₸ |
| 100 АЕК | 432 500 ₸ | 469 300 ₸ |
Төменде — дайындық қадамдары: санат, атау мен мекенжай, жарғы, капитал, өтініш, салық. Нормалар ЖШС туралы заңмен, заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы заңмен және 2026 жылғы Салық кодексімен adilet.zan.kz сайтында 2026 жылғы 7 қазанда салыстырылды. Бөлек компания керек пе, әлі шешпеген болсаңыз, алдымен ЖК ма, әлде ЖШС ме салыстыруын оқыңыз.
Өтініш бермес бұрын нені шешу керек?
Төрт нәрсені: бизнес санатын, атау мен заңды мекенжайды, жарғыны (үлгілік не өзіңіздікі) және жарғылық капиталдың мөлшерін. Қалған үшеуі санатқа байланысты.
| Көрсеткіш | Шағын бизнестегі ЖШС | Орта және ірі бизнестегі ЖШС |
|---|---|---|
| Жарғылық капитал | 0 ₸ | кемінде 100 АЕК (2026 жылы 432 500 ₸) |
| Тіркеу кезінде жарғы | берілмейді | берілмейді (тіркеу туралы заңның 6-бабы); үлгілік не өз жарғысымен жұмыс |
| Заң бойынша тіркеу мерзімі | 1 жұмыс күні | 1 жұмыс күні |
| Мемлекеттік корпорацияға төлем | жоқ (ШОБ босатылған) | орта бизнеске — жоқ; ірі бизнеске — паспортта «Платно» (ақылы), сомасы жарияланбаған |
| Шетелдік құрылтайшы | құжаттар онлайн беріледі | нотариат куәландырған құжаттармен Мемлекеттік корпорацияға өтініш |
Санатты құрылтайшы өзі анықтап, өтініште көрсетеді (тіркеу туралы заңның 6-бабы). Мұнда қателесу қымбатқа түседі: нөлдік капитал, ӘҚБтК айыппұлдарының мөлшері және мемлекеттік қолдауға құқық осыған байланысты.
ЖШС шағын бизнеске жата ма, қалай білуге болады?
Кәсіпкерлік кодексінің 24-бабы бойынша шағын кәсіпкерлік — орташа жылдық қызметкер саны 100-ге дейін және орташа жылдық табыс 300 000 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) аспайтын бизнес. 2026 жылғы АЕК бойынша бұл 1 297 500 000 ₸. Табыс тарихы жоқ жаңа ЖШС әдетте осы санатқа түседі.
Оңай байқамай қалатын ерекшелік бар. 14 салада ЖШС-те қанша адам жұмыс істесе де шағын бизнес бола алмайды: есірткі мен прекурсорлар айналымы, акцизделетін өнімді өндіру және көтерме сату, астық қабылдау пункттерінде астық сақтау, лотерея, ойын бизнесі, радиоактивті материалдар, банк және сақтандыру (агенттерден басқа), аудит, бағалы қағаздар нарығы, кредиттік бюролар, күзет қызметі, қару, I кіші түрдегі цифрлық майнинг, тауар биржалары. Мұндай серіктестіктер орта не ірі бизнеске жатады. Демек капитал кемінде 100 АЕК, ал заң тек шағын бизнеске беретін жеңілдіктер оларға қолданылмайды.
Санат үшін табыс былай есептеледі: соңғы үш жылдағы жиынтық жылдық табыс үшке бөлінеді, ал санға барлық қызметкер кіреді. Санаттар және олар неге әсер ететіні туралы — шағын бизнеске арналған Кәсіпкерлік кодексі шолуында.
Қандай жарғы таңдаған дұрыс: үлгілік пе, өзіңіздікі ме?
Шағын ЖШС-тің көбіне үлгілік жарғы жеткілікті. Оның мазмұнын Әділет министрлігі бекітеді (Шаруашылық серіктестіктерінің үлгі жарғылары, 2015 жылғы 24 ақпандағы № 106 бұйрық). Кез келген санаттағы ЖШС соның негізінде жұмыс істеуге құқылы (ЖШС туралы заңның 17-бабы 6-тармағы). Үлгілік жарғымен жұмыс істейтіні туралы белгі мемлекеттік тіркеу туралы анықтамаға енгізіледі.
Өз жарғыңыз қатысушылар өз ережелерін жазғысы келгенде керек: қатысушының шығу тәртібі, өкілеттіктерді бөлу, жалпы жиналыстың ерекше шешімдері. Заң бойынша онда атау, орналасқан жері, қатысушылар туралы мәлімет, капитал мөлшері, басқару органдары, қайта ұйымдастыру мен тоқтату тәртібі, қатысушылардың құқықтары мен міндеттері болуы тиіс. Өз жарғысын құрылтайшылар бірауыздан бекітеді.
Күмәніңіз болса, үлгілік жарғыдан бастаңыз. Шағын ЖШС тіркелгенде жарғы бәрібір берілмейді, ал өз жарғысына кейін өтуге болады — бұл құрылтай құжаттарын өзгерту болып саналады, ол туралы тіркеуші органға хабарлама беріледі. Нұсқалардың талдауы — ЖШС жарғысы: үлгілік пе, өзіндік пе материалында.
Қандай жарғылық капитал керек және оны қашан енгізеді?
Шағын ЖШС-ке капитал қажет емес: шағын кәсіпкерлік субъектісі үшін ең төменгі мөлшер нөлдік деңгейде белгіленген (ЖШС туралы заңның 23-бабы 2-тармағы). Басқаларға құжат берілген күнгі АЕК бойынша кемінде 100 АЕК керек: 100 × 4 325 ₸ = 432 500 ₸.
Капитал жарияланса, қатысушылар салымды жалпы жиналыс белгілеген мерзімде, бірақ тіркелген күннен бастап бір жылдан кешіктірмей енгізеді. Салым ақша, зат, мүліктік құқық бола алады, мүліктік емес құқық бола алмайды. 20 000 АЕК-тен қымбат ақшалай емес салымды бағалаушы бағалайды.
Мерзім неге маңызды? Салым енгізілмесе, ЖШС жетпейтінін өз есебінен толтырады немесе капиталды азайтады. Капитал ең төменгі мөлшерден төмен түсіп, бір жыл ішінде толықпаса, серіктестік сот арқылы таратылуы мүмкін. Салым енгізілмейінше, қатысушы ЖШС-тің борыштары бойынша енгізілмеген бөлік шегінде ортақ жауап береді. Нөлдік капиталда бұл мәселе іс жүзінде жоқ — шағын ЖШС-тің капиталды сирек нөлден жоғары жариялайтыны да сондықтан.
ЖШС-ті қадам бойынша қалай тіркейді?
Тәртіп портал мен ХҚКО үшін бірдей. Онлайн тезірек, бірақ әр құрылтайшыға ЭЦҚ керек.
- Барлық құрылтайшыға ЭЦҚ алыңыз. Порталда өтінішке әр құрылтайшы қол қояды. Кілтті камера арқылы қашықтан алуға болады, компания кілттері туралы — бизнеске арналған ЭЦҚ нұсқаулығында.
- Деректерді дайындаңыз: атау, толық пошталық мекенжай, басшы, құрылтайшылар мен олардың үлестері, бизнес санаты.
- Өтінішті eGov порталында немесе ХҚКО-да беріңіз. Порталда жүйе алдымен жеке сәйкестендіру нөмірін (ЖСН) базадан тексереді, содан кейін тіркеу түрін таңдап, өрістерді толтырасыз. Экрандар мен қиын тұстар — ЖШС-ті eGov арқылы онлайн тіркеу нұсқаулығында.
- Сонымен бірге шот ашуға және сақтандыруға өтініш беріңіз. Шағын және орта бизнес (ШОБ) үшін бұл онлайн тіркеудің міндетті бөлігі (тіркеу туралы заңның 6-бабы): банк шотын ашуға және қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыруға өтініш. Құрылтайшылар еңбек қатынасынсыз жұмыс істесе, сақтандыру керек емес. Банк шот ашудан бас тартуға құқылы.
- Мемлекеттік тіркеу туралы анықтаманы алыңыз. ЖШС тіркелген сәттен бастап құрылды деп саналады, мәліметтер Бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің (БСН) ұлттық тізіліміне енгізіледі.
- 5 жұмыс күні ішінде салық режимін таңдаңыз — бұл туралы төменде.
Мерзім заң бойынша бір жұмыс күніне дейін. gov.kz-тегі қызмет паспорты жеке кәсіпкерлік субъектілері үшін порталда бір сағатты көрсетеді. Біріншісі өңделмей тұрып өтінішті қайта бермеңіз: паспорт екі рет тіркелу қаупі туралы ескертеді.
ЖШС-тің заңды мекенжайы қай жерде болады?
Заңды мекенжай — серіктестіктің тұрақты жұмыс істейтін органының, әдетте директордың орналасқан жері. Құрылтай құжаттарында толық пошталық мекенжай көрсетіледі (Азаматтық кодекстің 39-бабы, ЖШС туралы заңның 5-бабы). Мекенжай нақты болуы керек: заңды тұлғаның мекенжайда бір жылдан астам болмауы оны сот арқылы таратуға негіз болады.
Шағын ЖШС-тің мекенжайын хабарлама арқылы ауыстыруға болады, бірақ тек үй-жай меншік иесінің келісімімен, оны иесі өз ЭЦҚ-сымен растайды. Сондықтан жалға берушімен шартты алдын ала талқылаған жөн; неге назар аудару керегі үй-жайды жалға алу шарты нұсқаулығында. Мекенжайдың өзгергенін уақтылы хабарламасаңыз, алдымен ескерту беріледі, қайталанса шағын бизнеске 5 АЕК (21 625 ₸) айыппұл салынады.
Жаңа ЖШС-ке қай салық режимін таңдау керек?
Жаңа заңды тұлға арнаулы режимді мемлекеттік тіркеуден кейін 5 жұмыс күнінен кешіктірмей, қолданылатын режим туралы хабарламада таңдайды (Салық кодексінің 716-бабы). Үлгермеген ЖШС жалпыға бірдей белгіленген тәртіпті таңдаған болып автоматты түрде есептеледі.
| Режим | Салық | Шектеулер |
|---|---|---|
| Оңайлатылған декларация | шығынсыз табыстан 4% корпоративтік табыс салығы (КТС); мәслихат мөлшерлемені 50%-дан аспайтындай өзгерте алады | табыс жылына 600 000 АЕК-ке дейін; қызмет тыйым салу тізбесінен тыс; басқа заңды тұлғалардың үлесі 25%-дан аспайды; құрылтайшы арнаулы режимде емес |
| Жалпыға бірдей белгіленген тәртіп | салық салынатын табыстан 20% КТС | табыс шегі жоқ |
ЖК-мен байланысын ескеріңіз: ЖШС құрылтайшысы өзі арнаулы режимдегі ЖК болса, оңайлатылған режимді ЖШС те, сол ЖК да қолдана алмайды (СК 723-бабы 2-тармағы). Қызмет түрінің кодын ЭҚЖЖ тексеру құралынан алдын ала қараңыз, ал өз түсіміңіз бойынша салықты ЖК мен ЖШС калькуляторы салыстырып береді. КТС қалай есептелетіні — 2026 жылғы КТС нұсқаулығында.
Шетелдік құрылтайшымен ЖШС ашуға бола ма?
Иә. ЖК-ны тек ҚР азаматтары, қандастар және МКК түсіндірмесі бойынша тұруға ықтиярхаты бар ЕАЭО мен Тәжікстан азаматтары аша алады, ал ЖШС-тің құрылтайшысы шетел азаматы да бола алады. Шағын ЖШС үшін өтінішке мыналар қосылады:
- шетелдік құрылтайшы төлқұжатының көшірмесі, қазақ және орыс тілдеріне нотариат куәландырған аудармасымен;
- «Халықтың көші-қоны туралы» заң бойынша коммерциялық ұйымды тіркеу құқығын растайтын құжат;
- шетелдік заңды тұлға үшін — сауда тізілімінен заңдастырылған үзінді көшірме, нотариаттық аудармасымен.
Бұл құжаттарсыз тіркеуден бас тартады. Қазақстандық ЖСН немесе БСН жоқ шетелдіктері бар ЖШС үшін мерзім — өтініш берілген күннен кейінгі жұмыс күнінен кешіктірілмей. Сіздің жағдайыңызға қай көші-қон құжаты керегі ашық дереккөздерде жазылмаған, сондықтан өтініш бермес бұрын Мемлекеттік корпорациядан нақтылаңыз. Толығырақ — шетелдікке ЖК немесе ЖШС нұсқаулығында.
Тіркелгеннен кейін бірден не істеу керек?
Алғашқы апталарда серіктестік жұмысты реттейді. Төмендегі сценарийлер қалай жұмыс істейтініңізге байланысты.
- Адам жалдасаңыз — еңбек шарттарын рәсімдеп, жұмыс берушінің төлемдерін есептеңіз: 300 000 ₸ айлықта оңайлатылған режимдегі ЖШС айлықтан тыс 33 000 ₸, ЖБТ-де 48 840 ₸ қосып төлейді (1975 жылы және одан кейін туған қызметкер үшін). Өз сомаңызды қызметкер құнының калькуляторы есептейді.
- Қолма-қол ақша немесе карта қабылдасаңыз — касса керек, толығырақ онлайн-касса материалында. Электрондық шот-фактура (ЭШФ) талаптары — 2026 жылғы ЭШФ ережелері шолуында.
- Директор, мекенжай немесе қызмет түрі өзгерсе — бұл хабарлама тәртібі: өзгерістер электрондық хабарлама бойынша үш жұмыс күні ішінде автоматты түрде енгізіледі. Директор 5 жылдан аспайтын мерзімге сайланады және қатысушы болмауы мүмкін.
- Қатысушылар құрамы өзгерсе — бұл енді үлесті иеліктен шығару туралы нотариаттық шартпен қайта тіркеу. Міндетті қайта тіркеусіз жұмыс — ескерту, қайталанса шағын бизнеске 10 АЕК (43 250 ₸) айыппұл.
ЖШС ашуға қандай қателер кедергі жасайды?
Бас тарту мен артық шығынның көбі қате санаттан және ұмытылған режим хабарламасынан болады.
| Белгі | Себеп | Шешім |
|---|---|---|
| ЖШС 20% КТС-пен ЖБТ-ге түсіп қалды | Режим туралы хабарлама 5 жұмыс күні ішінде берілмеген | Оңайлатылған режимге өту туралы хабарлама беру |
| Шетелдік қатысушымен тіркеуден бас тартылды | Төлқұжаттың нотариаттық аудармасы немесе көші-қон заңы бойынша құжат жоқ | Тіркеу туралы заңның 6-1-бабы бойынша құжаттарды жинап, қайта беру |
| Өтініш «ілініп» тұр, екіншісін бердіңіз | Өңделмей тұрып қайта берілген | Біріншісінің нәтижесін күту: екі рет тіркелу қаупі |
| 100 АЕК капитал талап етеді | Қызмет «орта» 14 саланың бірінде немесе санат шағын емес | Кәсіпкерлік кодексінің 24-бабын тексеру; орта бизнесте капитал міндетті |
| Мекенжай ауыспайды | Меншік иесі келісімін ЭЦҚ-мен растамаған | Меншік иесінің ЭЦҚ арқылы келісімін алу |
| Банк шот ашпады | Банк төлемдер туралы заң бойынша бас тартуға құқылы | Басқа банкке өтініш беру |
45 АЕК (194 625 ₸) және одан көп, 4 айдан ұзақ өтелмеген салық берешегі болса, өзгерістер туралы хабарлама да орындалмай қалады. Бизнес қажет болмай қалғанда, серіктестікті тарату керек болады. Бұл ЖК-ны жабудан ұзағырақ, тәртібі ЖШС-ті тарату нұсқаулығында. Бизнесті бастау туралы басқа тақырыптар «Өз ісің» бөлімінде жиналған.
Келесі қадам
- ЖК ма, ЖШС ме: салық жүктемесінің калькуляторыЖК ма, ЖШС ме: салық жүктемесінің калькуляторы — оңайлатылған режим мен ЖБТ-дегі төрт нұсқа, әлеуметтік…
- Оңайлатылған декларация 2027: мөлшерлеме, лимит, кім қолдана аладыОңайлатылған декларация 2027: табыстың 4%-ы, 2026 жылы облыс орталықтарында 2% не 3%, лимит жылына 600 000…
- Қызметкер қаншаға түседі: жұмыс беруші салықтарының калькуляторы 2026Қызметкер 2026 жылы қаншаға түседі: ЖШС пен ЖК үшін жұмыс беруші салығының калькуляторы — ЖМЗЖ 3,5%, ӘА 5%,…
- ЖК-ның салық күнтізбесі 2026–2027Салық күнтізбесі 2027, Қазақстан: 910, 220, 200 және 100 нысандарын тапсыру мен салық төлеу мерзімдері…
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанда ЖШС ашу қанша тұрады?
ЖШС-ті жарғылық капиталсыз ашуға бола ма?
ЖШС-ті бір адам аша ала ма?
ЖШС-ті ХҚКО арқылы ашуға бола ма?
Жаңа ЖШС-ке қай салық режимін таңдаған дұрыс?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» ҚР Заңы: 2, 5, 17, 19, 23, 24, 51, 69-баптар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» ҚР Заңы: 6, 6-1, 9, 11, 14, 14-2-баптар (ШОБ үшін тегін, мерзім, шетелдіктердің құжаттары, өзгерістер) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу, олардың филиалдары мен өкілдіктерін есептік тіркеу» мемлекеттік қызметінің паспорты · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ҚР Кәсіпкерлік кодексі, 24-бап: шағын, орта және ірі бизнес санаттары · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ҚР 2026 жылғы Салық кодексі: 716-бап (жаңа заңды тұлғаның режим таңдауы), 723, 726-баптар (оңайлатылған режим), 357-бап 2-тармақ (20% КТС) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ҚР ӘҚБтК, 466-бап: қайта тіркеусіз жұмыс, мекенжайдың өзгергені туралы уақтылы хабарламау · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: АЕК 4 325 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы АЕК — 4 693 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸ (жоба, қабылданбаған) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан