2026 жылғы ең төменгі күнкөріс деңгейі
Не өзгерді
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап заңнамалық ең төменгі күнкөріс деңгейі — 50 851 ₸; 2026 жылдан бастап Ұлттық статистика бюросы нақты шаманы ай сайын емес, тоқсан сайын жариялайды.

Қысқаша
- 2026 жылға арналған заңнамалық ең төменгі күнкөріс деңгейі — 50 851 ₸. Ол 2025 жылғы 8 желтоқсандағы № 239-VIII Заңның 7-бабының 5) тармақшасында белгіленген; зейнетақы, жәрдемақы және атаулы көмек осыдан есептеледі.
- Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша нақты шама — 2026 жылғы III тоқсанда жан басына 72 791 ₸, 9 айда орта есеппен 68 188 ₸ (30.09.2026 жарияланды).
- Бұл — қате емес, екі түрлі көрсеткіш: біріншісін заң бір жылға бекітеді, екіншісі — тоқсан бағасымен есептелген ең төменгі тұтыну себетінің құны.
- 2027 жылға бюджет жобасы заңнамалық деңгейді 55 173 ₸ етіп ұсынады; 2026 жылғы 7 қазандағы жағдай бойынша заң қабылданған жоқ.
2026 жылы Қазақстандағы ең төменгі күнкөріс деңгейі заң бойынша — 50 851 ₸, ал статистика бойынша — 72 791 ₸. Бірінші сан 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы № 239-VIII Заңның 7-бабының 5) тармақшасында жазылған. Әлеуметтік төлемдер соның негізінде есептеледі. Екінші сан — Ұлттық статистика бюросының (ҰСБ, орысша БНС) деректері бойынша 2026 жылғы III тоқсанда жан басына шаққандағы ең төменгі тұтыну себетінің нақты құны.
Мәртебесі: заңнамалық шама 2026 жыл бойы қолданылады (03.10.2026 салыстырылды) · ҰСБ-нің III тоқсандағы деректері 30.09.2026 жарияланды, келесісі — 31.12.2026
| Көрсеткіш | Сомасы | Дереккөзі |
|---|---|---|
| 2026 жылға арналған заңнамалық деңгей | 50 851 ₸ | № 239-VIII Заң, 7-баптың 5) тармақшасы |
| Нақты деңгей, 2026 жылғы III тоқсан | 72 791 ₸ | ҰСБ, баға статистикасы |
| Нақты деңгей, 2026 жылғы 9 айдың орташасы | 68 188 ₸ | ҰСБ, баға статистикасы |
| 2027 жылға арналған заңнамалық деңгей | 55 173 ₸ | бюджет туралы заң жобасы, 8-бап |
Күнкөріс деңгейінің неге екі түрлі сомасы бар?
Өйткені бұл — мақсаты әртүрлі екі бөлек көрсеткіш. Сандардың ешқайсысы қате емес, бірақ бірінің орнына екіншісін қоюға болмайды.
| Заңнамалық деңгей | ҰСБ-нің нақты деңгейі | |
|---|---|---|
| Сомасы | 50 851 ₸ | 72 791 ₸ (2026 жылғы III тоқсан) |
| Кім белгілейді | республикалық бюджет туралы заң | Ұлттық статистика бюросы |
| Қаншалықты жиі өзгереді | жылына бір рет, 1 қаңтардан | әр тоқсан сайын |
| Не үшін керек | зейнетақы, жәрдемақы және атаулы көмек есептеуге | ағымдағы бағамен ең төменгі себеттің құнын көрсетуге |
III тоқсанда екі шаманың айырмасы — 21 940 ₸ (редакция есебі). Заңнамалық сома бюджетке жыл басталмай тұрып жазылады да, 31 желтоқсанға дейін өзгермейді. Нақты шама бағамен бірге қозғалады. ҰСБ деректері бойынша ол бір тоқсанның ішінде 67 618 ₸-ден (II тоқсан) 72 791 ₸-ге дейін, яғни 7,7%-ға өсті (редакция есебі).
Ең төменгі себет топтар мен өңірлер бойынша қанша тұрады?
ҰСБ нақты деңгейді халықтың әр тобы мен әр өңір үшін бөлек есептейді. 72 791 ₸ — жан басына шаққандағы орташа сома, ал еңбекке қабілетті ер адамның себеті одан қымбат.
| Топ немесе өңір | Нақты деңгей, 2026 жылғы III тоқсан |
|---|---|
| Еңбекке қабілетті ерлер | 86 013 ₸ |
| Еңбекке қабілетті әйелдер | 68 258 ₸ |
| Зейнеткерлер | 67 732 ₸ |
| 0–13 жастағы балалар | 61 400 ₸ |
| Алматы қаласы (ең жоғарғы) | 80 928 ₸ |
| Батыс Қазақстан облысы (ең төменгі) | 63 796 ₸ |
Бастапқы кестелер ҰСБ-нің баға статистикасы бөлімінде жарияланады. 2026 жылға айлық мәндер жоқ: ҰСБ тоқсандық басылымдарға көшті, соңғы айлық файл 2025 жылғы желтоқсанға арналған. Сондықтан «2026 жылғы қыркүйектегі күнкөріс деңгейін» табу мүмкін емес, тек III тоқсанның жалпы мәні бар.
Заңнамалық күнкөріс деңгейі қайда қолданылады?
Мемлекет тағайындайтын төлемдерді есептеуде: зейнетақыда, жәрдемақыда және атаулы әлеуметтік көмекте. Бұл есептеулерге ҰСБ деректері емес, 50 851 ₸ алынады.
2026 жылғы бюджет туралы заңның сол 7-бабында көрші көрсеткіштер де бар. Ең төменгі зейнетақы — 69 049 ₸, ең төменгі базалық зейнетақы төлемі — 35 596 ₸, 2026 жылғы ең төменгі жалақы — 85 000 ₸, 2026 жылғы АЕК — 4 325 ₸. Бағдар үшін (редакция есебі): ЕТЖ заңнамалық деңгейден 1,67 есе, ал ҰСБ-нің нақты деңгейінен небәрі 1,17 есе көп.
Кәсіпкердің салықтарында күнкөріс деңгейі дерлік кездеспейді. Шегерімдер, шектер мен айыппұлдар АЕК-пен есептеледі. Мысалы, айлық базалық шегерім 30 АЕК теңгемен бетінде талданған, ал жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі жеке кәсіпкердің өзі үшін әлеуметтік салығы — 2 АЕК. Зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар ЕТЖ-ден есептеледі. Ал салық пен жарнаны кешіктіргенде өсімпұл Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі бойынша есептеледі.
2027 жылы күнкөріс деңгейі қандай болады?
2027–2029 жылдарға арналған бюджет туралы заң жобасы бойынша — 55 173 ₸. Бұл 2026 жылдан 4 322 ₸-ге көп (шамамен 8,5%, редакция есебі). Жобада ең төменгі зейнетақы 74 919 ₸, ал базалық зейнетақы төлемі 38 622 ₸ болып ұсынылған.
Әзірге бұл тек бюджет жобасы. Үкімет оны Құрылтайға 2026 жылғы 17 қыркүйекте ұсынды, 7 қазандағы жағдай бойынша adilet.zan.kz сайтында заң болған жоқ. Сол жоба 2027 жылғы АЕК-ті 4 693 ₸-ге дейін көтеріп, 2027 жылғы ЕТЖ мөлшерін 85 000 ₸ күйінде қалдырады, бірақ Президент 2026 жылғы 28 қазанда оны 110 000 ₸-ге дейін көтеруді тапсырды.
Есептеуде сандарды қалай шатастырмауға болады?
Қателердің көбі басқа көрсеткішті немесе басқа кезеңді алғаннан туады.
| Белгі | Себебі | Не істеу керек |
|---|---|---|
| Жәрдемақы 72 791 ₸-ден есептелген | заңнамалық деңгейдің орнына нақты деңгей алынған | 2026 жылғы төлемдер үшін 50 851 ₸ алу |
| 2026 жылдың белгілі бір айына деңгей табылмайды | ҰСБ тек тоқсандарды жариялайды | III тоқсанды (72 791 ₸) немесе 9 айды (68 188 ₸) алу |
| 2027 жылғы есепте 55 173 ₸ бекітілген сома ретінде тұр | бюджет туралы заң әлі қабылданған жоқ | заң жарияланғанға дейін «жоба бойынша» деп белгілеу |
| ЖК жарналары күнкөріс деңгейінен есептелген | олардың базасы — ЕТЖ | 85 000 ₸-ден есептеу |
2026–2027 жылдардың барлық көрсеткіштері дереккөздерімен бірге ЕТЖ, күнкөріс деңгейі және мөлшерлемелер бөлімінде жиналған.
Келесі қадам
- ЕТЖ 2026: 85 000 ₸ — қандай төлемдер соған байланыстыЕң төменгі жалақы 2026 жылы Қазақстанда — айына 85 000 ₸, № 239-VIII бюджет заңы бойынша. Одан қандай жарналар…
- АЕК 2026: 4 325 ₸ — конвертер және қолданылу аясыАЕК 2026 Қазақстанда — 4 325 ₸, № 239-VIII бюджет заңы бойынша. АЕК-ті теңгеге және кері аудару, 2-ден 600 000…
- АЕКЖылдар бойынша АЕК Қазақстанда 2000–2027: 725 ₸-ден 2026 жылғы 4 325 ₸-ге дейін, бюджет заңдарына сілтемесі…
- Жалақы калькуляторы 2027: қолға тиетін сомаЖалақы калькуляторы 2027: МЗЖ 10%, МӘМС жарнасы 2%, ЖТС 10% және 15%, 30 АЕК шегерім. Жалақыдан қолға тиетін…
Жиі қойылатын сұрақтар
2026 жылы Қазақстанда ең төменгі күнкөріс деңгейі қанша?
Неге бір жерде 50 851 ₸, ал жаңалықтарда 72 791 ₸ деп жазады?
Күнкөріс деңгейі қай өңірде ең жоғары?
2027 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейі көтеріле ме?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ҚР 08.12.2025 № 239-VIII «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңы, 7-бап · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- Ұлттық статистика бюросы: ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы, 2026 жылғы III тоқсан · тексерілді 2026 жылғы 30 қыркүйек
- «2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» ҚР Заңының жобасы, 8-бап («Ашық НҚА» порталы) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан