ZhasPro

2 АЕК 2026 жылы теңгемен: қанша және қайда қолданылады

Не өзгерді

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 2 АЕК 7 864 ₸-ден 8 650 ₸-ге өсті — жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК өзі үшін айына сонша әлеуметтік салық төлейді.

Қатарға қайталанған өлшем бөлігі мен тиындар бумасы

Қысқаша

  • 2026 жылы 2 АЕК — 8 650 ₸ (2 × 4 325 ₸); 2027 жылға бюджет жобасы бойынша — 9 386 ₸ (2 × 4 693 ₸).
  • Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі (ЖБТ) жеке кәсіпкер (ЖК) айына өзі үшін 2 АЕК және әр жұмыскер үшін 1 АЕК әлеуметтік салық төлейді (2026 жылғы СК, 557-бап).
  • ЖК-ның әлеуметтік салығы үшін АЕК төлеген күнгі мән бойынша алынады: 2026 жылғы желтоқсан үшін 2027 жылғы қаңтарда жасалған төлем 2027 жылғы АЕК-пен есептеледі.
  • Оңайлатылған режимдегі ЖК әлеуметтік салық төлемейді; бұл әлеуметтік төлемдерді (МЗЖ, ӘА, МӘМС жарналары) жоймайды.

2026 жылы 2 АЕК — 8 650 ₸ (2 × 4 325 ₸). Бюджет жобасы бойынша 2027 жылы — 9 386 ₸ (2 × 4 693 ₸), 2026 жылғы 7 қазандағы жағдай бойынша заң қабылданған жоқ. Кәсіпкер үшін 2 айлық есептік көрсеткіш (АЕК) — ең алдымен жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі (ЖБТ) жеке кәсіпкердің (ЖК) өзі үшін ай сайын төлейтін әлеуметтік салығы. Азаматтар үшін бұл — Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің (ӘҚБтК) айыппұлдары: билетсіз жол жүру, жаяу жүргіншінің жол жүрісі қағидаларын бұзуы, ақылы тұрақ үшін қайта төлемеу.

Конвертерде есептеу: 2026 жылғы 2 АЕК, 2027 жылғы жоба бойынша 2 АЕК.

2026 жылы ЖБТ-дегі ЖК қанша әлеуметтік салық төлейді?

Айына өзі үшін 2 АЕК және әр жұмыскер үшін 1 АЕК — бұл 2026 жылғы Салық кодексінің (СК) 557-бабының 3-тармағында белгіленген. Жауапкершілігі шектеулі серіктестікте (ЖШС) әлеуметтік салық жалақыдан пайызбен есептеледі. Ал ЖК-да сома тіркелген және табысқа байланысты емес.

ЖБТ-дегі ЖК-ның айлық әлеуметтік салығы: 2026 жыл және 2027 жылғы жоба
Құрамы2026 (АЕК 4 325 ₸)2027 (жоба, АЕК 4 693 ₸)
Жұмыскерсіз ЖК: 2 АЕК8 650 ₸9 386 ₸
ЖК + 1 жұмыскер: 3 АЕК12 975 ₸14 079 ₸
ЖК + 3 жұмыскер: 5 АЕК21 625 ₸23 465 ₸

Әлеуметтік салық бойынша салықтық кезең — ай (561-бап). Тіркелген әлеуметтік салықты тағы кім төлейді: ЖБТ-дегі шаруа немесе фермер қожалығы ауыл шаруашылығы қызметі бойынша — өзі үшін 0,6 АЕК және әр жұмыскер үшін 0,3 АЕК (557-баптың 4-тармағы, 558-баптың 2-тармағы); қожалықтарға арналған арнаулы режимде әлеуметтік салық төленбейді (555-баптың 2-тармағы). Режимнің ерекшеліктері — ЖК-ға арналған жалпыға бірдей белгіленген тәртіп нұсқаулығында.

Қай АЕК алынады: 1 қаңтардағы ма, төлеген күнгі ме?

ЖК-ның әлеуметтік салығы үшін — төлеген күнгі. Бұл жағынан ол 1 қаңтардағы АЕК бойынша есептелетін салық шектері мен шегерімдерден ерекшеленеді.

Мысал: жұмыскері жоқ ЖБТ-дегі ЖК 2026 жылғы желтоқсанның әлеуметтік салығын 2027 жылғы қаңтарда төлейді. Сома төлеген күнгі АЕК бойынша, яғни 2027 жылғы АЕК-пен есептеледі: бюджет жобасы бойынша 8 650 ₸ емес, 9 386 ₸. Жоба өзгерсе, сома да өзгереді. Ай сайынғы төлем мерзімдері — ЖК-ның салық күнтізбесінде.

Оңайлатылған режимдегі ЖК әлеуметтік салық төлемейді (СК 555-бап). Бірақ өзі үшін міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), әлеуметтік аударымдар (ӘА) және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жарналары сақталады. Олардың ең төменгі мөлшері АЕК-тен емес, ең төменгі жалақыдан есептеледі. Оларды ЖК-ның әлеуметтік төлемдер калькуляторы есептейді, ал ережелері ЖК өзі үшін төлейтін әлеуметтік төлемдер нұсқаулығында жиналған.

ӘҚБтК 2 АЕК айыппұлды не үшін салады?

Негізінен азаматтарға. Кестеде 2 АЕК тікелей жазылған барлық нормалар ағымдағы жылдың АЕК-і бойынша сомасымен берілген.

Заңдарда АЕК-пен есептелетін сомалар қайда қолданылады
АЕКТеңгемен, 2026Норма
28 650 ₸Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі жеке кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын адамдардың әлеуметтік салығы — айына өзі үшін 2 АЕК және әр жұмыскер үшін 1 АЕК, төлеген күнгі АЕК бойынша (2026 жылғы СК, 557-баптың 3-тармағы) ↗
28 650 ₸ӘҚБтК 193-бабының 1-бөлігі: сатып алушыға оның өтініші бойынша тауар, дайындаушы, кепілдік және кінәрат-талап қою тәртібі туралы ақпарат бермеу — ескерту немесе айыппұл: жеке тұлғаларға 2 АЕК, шағын бизнеске 6, орта бизнеске 10, ірі бизнеске 30 АЕК ↗
28 650 ₸ӘҚБтК 597-бабының 4-2-бөлігі: Астана мен Алматы әкімдіктері белгілеген орындарда тұрақ ақысын төлеуден бір жыл ішінде қайта жалтару — 2 АЕК айыппұл (алғаш рет, 4-1-бөлік бойынша — 1 АЕК) ↗
28 650 ₸ӘҚБтК 615-бабының 1-бөлігі: жаяу жүргіншілердің және жол жүрісінің өзге де қатысушыларының жол жүрісі қағидаларының талаптарын орындамауы — 2 АЕК айыппұл ↗
28 650 ₸ӘҚБтК 622-бабының 2-бөлігі: қоғамдық көлікте жол жүру ақысын төлеуден жалтару — 2 АЕК айыппұл ↗
28 650 ₸ӘҚБтК 658-бабы: әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша куәнің дәлелді себепсіз бас тартуы немесе келмеуі — 2 АЕК айыппұл ↗

Айыппұл іс қозғалған кездегі АЕК бойынша есептеледі (ӘҚБтК 44-баптың 1-бөлігі). 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап бұл нормаға түзету енгізіледі. Оның мазмұнын біз тексерген жоқпыз, сондықтан ереже 2026 жылы қолданылып тұрған күйінде берілді. Бизнес үшін 193-бап бойынша шкала жоғарырақ: тауар туралы ақпарат бермегені үшін шағын бизнеске — 6 АЕК (25 950 ₸).

2 АЕК әлеуметтік салық бойынша қай жерде қателеседі?

ЖК-да жиі кездесетін үш жағдай.

ЖК-ның 2 АЕК әлеуметтік салығына қатысты қателер: белгісі, себебі, шешімі
БелгіСебебіШешімі
Желтоқсан үшін 2027 жылғы қаңтарда 8 650 ₸ төленгенөткен жылдың АЕК-і алынғанЖК-ның әлеуметтік салығы төлеген күнгі АЕК бойынша есептеледі: жоба бойынша 9 386 ₸
Оңайлатылған режимдегі ЖК 2 АЕК әлеуметтік салық төлеп жүррежимдер шатастырылғаноңайлатылған режимде әлеуметтік салық жоқ, МЗЖ, ЖМЗЖ, ӘА және МӘМС жарналары қалады
Жұмыскер үшін әлеуметтік салық жалақыдан пайызбен есептелгенЖШС-ке арналған формула қолданылғанЖБТ-дегі ЖК жұмыскер үшін айына тіркелген 1 АЕК төлейді

2 АЕК сомасы қалай өзгерді?

2 АЕК 2023 жылы 6 900 ₸, 2024 жылы 7 384 ₸, 2025 жылы 7 864 ₸, 2026 жылы 8 650 ₸ болды (бюджет заңдарындағы АЕК бойынша редакция есебі). 2000 жылдан бергі қатар — жылдар бойынша АЕК кестесінде. Басқа еселі сомалар: 5 АЕК теңгемен, 10 АЕК, 30 АЕК және шегерім.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

2026 жылы 2 АЕК неше теңге?
8 650 ₸: 2 × 4 325 ₸. 2026 жылғы АЕК республикалық бюджет туралы № 239-VIII Заңның 7-бабының 4) тармақшасында белгіленген (adilet.zan.kz бойынша 03.10.2026 салыстырылды).
2026 жылы ЖБТ-дегі ЖК өзі үшін қанша әлеуметтік салық төлейді?
Айына 2 АЕК — 8 650 ₸, оған қоса әр жұмыскер үшін 1 АЕК (4 325 ₸) (2026 жылғы СК, 557-баптың 3-тармағы). АЕК төлеген күнгі мән бойынша алынады, әлеуметтік салық бойынша салықтық кезең — ай.
Оңайлатылған режимдегі ЖК 2 АЕК әлеуметтік салық төлей ме?
Жоқ. Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолданатындар, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар және өз режиміндегі шаруа немесе фермер қожалықтары әлеуметтік салық төлемейді (2026 жылғы СК, 555-бап). Бірақ зейнетақы жарналары, әлеуметтік аударымдар және МӘМС жарналары сақталады.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 08.12.2025 № 239-VIII «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңы, 7-баптың 4) тармақшасы · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  2. «2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» ҚР Заңының жобасы, 8-бап («Ашық НҚА» порталы) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  3. ҚР 2026 жылғы Салық кодексі, 555, 557, 561-баптар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі, 44, 193, 597, 615, 622, 658-баптар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан

Осы тақырыпқа қатысты