МЗЖ, ЖМЗЖ және МӘМС өсімпұлына арналған ТМК
Не өзгерді
Материал 2027 жылға тексерілді: 16.11.2026 жағдайы бойынша бұл ережелерді 2027 жылғы 1 қаңтардан өзгертетін қабылданған түзетулер жоқ.

Қысқаша
- Әр әлеуметтік төлемнің өсімпұлына өз ТМК-сы бар: МЗЖ — 019, ЖМЗЖ — 098, әлеуметтік аударымдар — 017, МӘМС-ке аударымдар — 123, МӘМС жарналары — 124, МКЗЖ — 009, бірыңғай төлем — 187.
- Өсімпұлды жарнаның өз кодымен жіберуге болмайды: 010 мен 089 — МЗЖ мен ЖМЗЖ-нің кодтары, олар бойынша өсімпұлдың коды емес.
- Салықтардың, оның ішінде әлеуметтік салықтың өсімпұлы — ТМК 912; бұл бюджетке төлем, ал МЗЖ, ЖМЗЖ, ӘА және МӘМС өсімпұлы «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына түседі.
- МЗЖ мен ЖМЗЖ өсімпұлының алушысы — Мемлекеттік корпорация: БСН 160440007161, БИК GCVPKZ2A, Кбе 11, шот KZ12009NPS0413609816 — жарналардың өзіне арналған шот.
- Әлеуметтік төлемдерді кешіктіргені үшін өсімпұл — әр күнге Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшері; жарналардың өзін төлеу мерзімі — келесі айдың 25-інен кешіктірмей.
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының (ЖМЗЖ, орысша ОПВР) өсімпұлы төлем мақсатының коды (ТМК, орысша КНП) 098 арқылы, міндетті зейнетақы жарналарының (МЗЖ, орысша ОПВ) өсімпұлы — ТМК 019 арқылы төленеді. Басқа әлеуметтік төлемдердің өсімпұлы да бөлек кодталады: әлеуметтік аударымдар (ӘА) — 017, жұмыс берушінің міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға (МӘМС) аударымдары — 123, МӘМС жарналары — 124. Барлық код — Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидаларының (Ұлттық Банктің (ҰБ) № 203 Қағидалары) 2026 жылғы 3 шілдедегі редакциясындағы 2-қосымшаның жолдары (03.10.2026 салыстырылды). Өсімпұл жарнаның өзі баратын алушыға және сол шотқа — «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына түседі.
Басты ереже: жарнаның коды мен өсімпұлдың коды сәйкес келмейді. МЗЖ — 010, ал олардың өсімпұлы — 019; ЖМЗЖ — 089, өсімпұлы — 098. Өсімпұлды жарнаның кодымен жіберсеңіз, төлем жарна ретінде сипатталады да, өсімпұл өтелмей қалуы мүмкін. Кодтардың жалпы құрылымы — ТМК анықтамалығында, ал төлем тапсырмасының барлық өрісі — төлем кодтары бөлімінде.
| Төлем | Жарнаның ТМК-сы | Өсімпұлдың ТМК-сы | Мемлекеттік корпорацияның шоты |
|---|---|---|---|
| Міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) | 010 | 019 | KZ12009NPS0413609816 |
| Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) | 089 | 098 | KZ12009NPS0413609816 |
| Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) | 015 | 009 | KZ12009NPS0413609816 |
| Әлеуметтік аударымдар (ӘА) | 012 | 017 | KZ67009SS00368609110 |
| МӘМС-ке аударымдар (жұмыс беруші) | 121 | 123 | KZ92009MEDS368609103 |
| МӘМС жарналары (қызметкер, ЖК, жеке тұлға) | 122 | 124 | KZ92009MEDS368609103 |
| Бірыңғай төлем | 185 | 187 | KZ80009EP00368609101 |
Алушының жалпы деректемелері: «"Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы» КеАҚ, бизнес-сәйкестендіру нөмірі (БСН) 160440007161, банктің сәйкестендіру коды (БИК) GCVPKZ2A, Кбе 11. МЗЖ мен ЖМЗЖ шоты — Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) деректері бойынша. ӘА, МӘМС және бірыңғай төлем шоттары eGov порталындағы Мемлекеттік корпорация деректемелерінен алынды (беттің соңғы өзгерісі — 25.11.2024, 25.02.2026 жағдайы бойынша салыстырылды). ӘА шоты gov.kz сайтындағы 2025 жылғы әлеуметтік аударымдар туралы түсіндірмеде де қайталанған. Төлер алдында деректемелерді Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының (МӘСҚ) немесе Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының сайтынан не өз банкіңізден бәрібір тексеріңіз.
ЖМЗЖ өсімпұлын төлегенде қандай ТМК қойылады?
ЖМЗЖ өсімпұлы 098 кодымен кодталады. Кестедегі қазақша атауы: «"Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры" акционерлік қоғамына жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын уақтылы аудармағаны үшін өсімпұл». ЖМЗЖ-нің өзі 089 кодымен төленеді.
ЖМЗЖ — жұмыс берушінің өз қаражатынан төленетін жарна, ол жалақыдан ұсталмайды. 2026 жылы мөлшерлеме — қызметкер табысының 3,5%, 2027 жылы — 4,5%, 2028 жылдан — 5% (Әлеуметтік кодекс, 251-бап). Ол тек 1975 жылғы 1 қаңтарда және одан кейін туған қызметкерлер үшін төленеді. Сол жастағы ЖК ЖМЗЖ-ні өз пайдасына да төлейді, сондықтан ЖМЗЖ өсімпұлы жұмыс берушіде де, ЖК-ның өзі үшін де пайда болады.
ЖМЗЖ төлеу мерзімі — табыс төленген айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей. Кешіктірілген әр күнге өсімпұл есептеледі. Қызметкер үшін барлық жарнаны қалай есептеу керегін қызметкерге салынатын салықтар мен жарналар талдауы көрсетеді.
МЗЖ мен МКЗЖ өсімпұлының ТМК-сы қандай?
МЗЖ өсімпұлы — 019, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының (МКЗЖ, орысша ОППВ) өсімпұлы — 009. Алушы мен шот жарналардікімен бірдей: Мемлекеттік корпорация, жеке сәйкестендіру коды (ЖСК) KZ12009NPS0413609816.
МЗЖ-ні жұмыс беруші қызметкерлер үшін де, ЖК өзі үшін де төлейді. Жұмыс берушіде мерзім — табыс төленген айдан кейінгі айдың 25-іне дейін, ЖК-да — есепті айдан кейінгі айдың 25-іне дейін. Кешіктірсеңіз, қарызға өсімпұл қосылады, оны 010 емес, 019 кодымен төлейсіз. ЖК өзі үшін қандай жарналарды және қанша мөлшерде төлейтіні ЖК-ның өзі үшін әлеуметтік төлемдері нұсқаулығында талданған, ал соманы әлеуметтік төлемдер калькуляторы шамалап береді.
МКЗЖ — зиянды өндірістегі қызметкерлер үшін төленетін 5% жарна. Қарапайым кеңседе немесе дүкенде олар жоқ, демек 009 өсімпұлы да болмайды.
Арнаулы режимдегі өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Мемлекеттік корпорацияда бөлек шоты бар — KZ81009SZ00368609114. Кодтар өзгермейді: МЗЖ үшін 010 және 019, ЖМЗЖ үшін 089 және 098 (БЖЗҚ жаңалығы, 30.12.2025).
МӘМС пен әлеуметтік аударымдар өсімпұлының ТМК-сы қандай?
Медициналық сақтандыруда өсімпұлдың екі коды бар, таңдау кім төлейтініне байланысты. 123 — жұмыс беруші өз қаражатынан төлейтін МӘМС-ке аударымдар бойынша өсімпұл (аударымдардың өзі — 121). 124 — қызметкердің жалақысынан ұсталатын немесе ЖК өзі үшін төлейтін МӘМС жарналары бойынша өсімпұл (жарналардың өзі — 122).
Әлеуметтік аударымдардың өсімпұлы — 017, ӘА-ның өзі — 012. МЗЖ-ден айырмашылығы — ӘА үшін Мемлекеттік корпорацияның бөлек шоты бар: KZ67009SS00368609110.
Жиі шатасатын жер — ЖК-ның өзі үшін МӘМС жарналары мен қызметкерлер үшін МӘМС-ке аударымдар. Біріншісі — жарна, коды 122, өсімпұлы 124. Екіншісі — аударым, коды 121, өсімпұлы 123. МӘМС туралы заңның 31-бабы бойынша берешек 6 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) асқанда төлеушіге берешек туралы хабарлама жіберіледі.
Мысалы, Қызылордадағы екі қызметкері бар шаштараз иесі — ЖК мамыр айындағы аударымдарды кешіктірді делік. Ол қызметкерлер үшін МӘМС-ке аударымдардың өсімпұлын 123 кодымен, өзі үшін МӘМС жарналарының өсімпұлын 124 кодымен, екеуін де KZ92009MEDS368609103 шотына жібереді.
Әлеуметтік төлемдер өсімпұлы салық өсімпұлынан немен ерекшеленеді?
Салық өсімпұлы бюджетке ТМК 912 кодымен түседі, әлеуметтік төлемдердің өсімпұлы — Мемлекеттік корпорацияға 0-бөлім мен 1-бөлімнің өз кодтарымен. Алушылар да, деректемелер де әртүрлі.
| Төлем | Алушы | Өсімпұлдың ТМК-сы | БСК керек пе |
|---|---|---|---|
| ЖТС, КТС, әлеуметтік салық | Мемлекеттік кірістер басқармасы (МКБ) арқылы бюджет, Кбе 11 | 912 | иә |
| МЗЖ, ЖМЗЖ, МКЗЖ | Мемлекеттік корпорация | 019, 098, 009 | жоқ |
| ӘА | Мемлекеттік корпорация | 017 | жоқ |
| МӘМС-ке аударымдар мен жарналар | Мемлекеттік корпорация | 123, 124 | жоқ |
Әлеуметтік салық — салық, ол 911 кодымен, өсімпұлы 912 кодымен төленеді. Әлеуметтік төлемдер 2026 жылғы Бірыңғай бюджеттік сыныптамаға кірмейді. Дегенмен Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) өз материалдарында қызметтік кодтарды «БСК» деп атайды: МЗЖ үшін 901101, ӘА үшін 902101, МӘМС жарналары үшін 904101, ЖМЗЖ үшін 905101 (МКК жауабы). Сервис осындай кодты сұраса, бұл — МКК-ның қызметтік коды, бюджеттік сыныптамада ол жоқ. Төлем тапсырмасында ең бастысы — ТМК мен Мемлекеттік корпорацияның деректемелері. Салықтарға қандай бюджеттік сыныптама кодтары (БСК) керегі ЖК мен ЖШС-ке арналған БСК бетінде жиналған.
Өсімпұл қалай есептеледі және қате кетсе не істеу керек?
МЗЖ, ЖМЗЖ, ӘА және МӘМС бойынша өсімпұл — кешіктірілген әр күнге Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшері (Әлеуметтік кодекс, 256-бап; МӘМС туралы заң, 31-бап). Заңда нақты сан жоқ, мөлшерлеме формуламен берілген, сондықтан оның есептеу күнгі мәнін алыңыз.
| Белгісі | Себебі | Шешімі |
|---|---|---|
| Өсімпұл 010 немесе 089 кодымен жіберілді | Жарна мен өсімпұлдың кодтары шатастырылған | МЗЖ өсімпұлы — 019, ЖМЗЖ өсімпұлы — 098 |
| ЖМЗЖ өсімпұлы МКБ-ге 912 кодымен кетті | Бюджет пен Мемлекеттік корпорация шатастырылған | ЖМЗЖ өсімпұлы — 098, Мемлекеттік корпорацияның шотына |
| ЖК-ның МӘМС жарналарының өсімпұлы 123-пен кетті | 123 — жұмыс беруші аударымдарының өсімпұлы | ЖК жарналарының өсімпұлы — 124 |
| Сервис МЗЖ үшін «БСК» сұрайды | МКК сервистерінде қызметтік кодтар қолданылады | МЗЖ үшін 901101, ЖМЗЖ үшін 905101 |
| Өзін-өзі жұмыспен қамтыған өсімпұлды жалпы шотқа төледі | 2026 жылдан олардың бөлек шоты бар | KZ81009SZ00368609114, кодтар 019 және 098 |
Зейнетақы төлемдеріндегі қатені агент алдымен келесі аударымдарды реттеу арқылы түзетеді, бұл мүмкін болмаса, Мемлекеттік корпорацияға қайтаруға жүгінеді; қайтару кодтарын сол қояды. Қайтару кодтарының айырмасын ақшаны қайтаруға арналған ТМК материалы түсіндіреді. Жарналарды төлеу мерзімдері төлеу мерзімдерінің күнтізбесінде жиналған, өсімпұл мен айыппұлдың айырмасы — ЖК-ға арналған айыппұлдар нұсқаулығында. Әдеттегі төлемдердің кодтары — жалдау, жалақы, қызмет — типтік төлемдерге арналған ТМК бетінде.
МӘМС кодтары мен салық өсімпұлының ресми атаулары
| ТМК | Атауы | Қолдану тәртібі |
|---|---|---|
121 | Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға аударымдар | — |
122 | Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға жарналар | — |
912 | Бюджетке төленетін міндеттемелер бойынша өсімпұл | Порядок применения (примечание к приложению 2): Код 912 "Пеня по обязательствам в бюджет" указывается при уплате начисленных сумм пени по обязательствам в бюджет за нарушение сроков уплаты налогов, платежей и иных обязательств в бюджет. Исключением являются суммы пени, начисленные при изменении (продлении) сроков уплаты налогов и плат. |
Дереккөздер: Экономика секторларының кодтарын және төлем мақсатын қолдану қағидалары, ҰБ № 203 · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан.
Келесі қадам
- ТМКТМК (КНП) — ҰБ-нің № 203 Қағидалары бойынша үш таңбалы төлем мақсатының коды: 10 бөлімде 308 код. Жиі…
- ЖК мен ЖШС-ке арналған БСК 2026: салықтар мен жарналардың кодтарыЖК мен ЖШС-ке арналған БСК 2026 жылы жаңа ББС бойынша: ЖТС 101202, КТС 101111, әлеуметтік салық 103101, ҚҚС…
- Оңайлатылған режимдегі ЖК салықтарын төлеу мерзімдері 2027ЖК салықты қай күнге дейін төлейді: оңайлатылған режимде 910.00 бойынша салық — 25 тамыз бен 25 ақпанға дейін,…
Жиі қойылатын сұрақтар
ЖМЗЖ өсімпұлының ТМК-сы қандай?
МЗЖ өсімпұлының ТМК-сы қандай?
МӘМС өсімпұлының ТМК-сы қандай?
Әлеуметтік салықтың және оның өсімпұлының ТМК-сы қандай?
ЖК-ның өзі үшін МӘМС жарналарының ТМК-сы қандай?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- Экономика секторларының және төлемдер белгілеу кодтарын қолдану қағидалары (ҰБ Басқармасының № 203 қаулысы), 2-қосымша: 009, 010, 017, 019, 089, 098, 121–124, 187, 912 кодтары, 03.07.2026 № 81 редакциясы · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- БЖЗҚ: МЗЖ мен өсімпұлды аударуға арналған деректемелер (ТМК 010 / 019) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- БЖЗҚ: ЖМЗЖ мен өсімпұлды аударуға арналған деректемелер (ТМК 089 / 098) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- БЖЗҚ: арнаулы режимдегі өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың МЗЖ мен ЖМЗЖ деректемелері, 30.12.2025 · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- МКК, сұрақтар мен жауаптар: МЗЖ (901101, 010 / 019) және ӘА (902101, 012 / 017) қызметтік кодтары мен ТМК-сы · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- eGov: ӘА, МЗЖ, ЖМЗЖ, МӘМС және бірыңғай төлем үшін Мемлекеттік корпорацияның деректемелері (соңғы өзгеріс 25.11.2024, 25.02.2026 жағдайы) · тексерілді 2026 жылғы 25 ақпан
- gov.kz: азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша әлеуметтік аударымдар туралы сұрақтар мен жауаптар — ӘА деректемелері, ТМК 012 және 017 (2025) · тексерілді 2026 жылғы 25 қазан
- ҚР Әлеуметтік кодексі: 246, 248, 251, 256-баптар — төлеу мерзімдері, ЖМЗЖ мөлшерлемесі, базалық мөлшерлеменің 1,25 еселенген мөлшеріндегі өсімпұл · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ҚР «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңы: 30–31-баптар — мерзімдер және өсімпұл · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан