ZhasPro

ЖК-ға арналған айыппұлдар 2027: декларация, касса және кешіктіру үшін (айыппұл қайда, өсімпұл қайда)

Не өзгерді

2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша қосылды: АЕК 4 325 ₸ орнына 4 693 ₸; 2026 жылғы сомалар жыл соңына дейін сақталды.

«ЖК-ға арналған айыппұлдар 2027» материалына арналған иллюстрация

Қысқаша

  • Мерзімінде тапсырылмаған бірінші салық есептілігі үшін — ескерту; бір жыл ішінде қайталанса, шағын кәсіпкерлік субъектісі ретінде ЖК 30 АЕК, 2026 жылы 129 750 ₸ төлейді (ӘҚБтК 272-бап).
  • ЭШФ жазып бермеу: ескерту, қайталанса 40 АЕК (173 000 ₸); мерзімін бұзып жазып беру: ескерту, қайталанса 20 АЕК (86 500 ₸) — ӘҚБтК 280-1-бап.
  • Касса: БКМ қолданбау — ескерту, қайталанса 15 АЕК (64 875 ₸); чек бермеу — ескерту, қайталанса 20 АЕК (86 500 ₸), ӘҚБтК 284-бап.
  • Декларацияда есептелген салықты кешіктіріп төлегені үшін ӘҚБтК-те айыппұл жоқ — әр күнге Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселігімен өсімпұл есептеледі (СК 5-бап).
  • Айыппұл іс қозғалған кездегі АЕК бойынша төленеді; «қайталап» — әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде дегенді білдіреді.

Жеке кәсіпкердің (ЖК; орысша ИП) салықтық құқық бұзушылықтарының көбі Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс (ӘҚБтК; орысша КоАП) бойынша бірінші рет ескертумен жазаланады, ал айыппұл бір жыл ішінде қайталанғанда басталады. Шағын кәсіпкерлік субъектісі үшін (ЖК-лардың көбі осыған жатады) бұл: декларацияны қайталап мерзімінде тапсырмау — 30 айлық есептік көрсеткіш (АЕК; орысша МРП), яғни 129 750 ₸; жазып берілмеген электрондық шот-фактура (ЭШФ; орысша ЭСФ) — 40 АЕК (173 000 ₸); кассаны қолданбау — 15 АЕК (64 875 ₸); берілмеген чек — 20 АЕК (86 500 ₸). Теңге 2026 жылғы АЕК бойынша есептелген — 4 325 ₸.

2027 жылғы сомалар. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы бойынша 4 693 ₸ (2026 жылы — 4 325 ₸); түпкілікті мәні заңға қол қойылғаннан кейін белгілі болады. Осы беттегі АЕК-ке байланысты сомалар:

АЕК-пен берілген сомалар: 2026 жыл және бюджет жобасы бойынша 2027 жыл
Көрсеткіш20262027 (жоба)
1 АЕК4 325 ₸4 693 ₸
5 АЕК21 625 ₸23 465 ₸
10 АЕК43 250 ₸46 930 ₸
15 АЕК64 875 ₸70 395 ₸
20 АЕК86 500 ₸93 860 ₸
30 АЕК129 750 ₸140 790 ₸
40 АЕК173 000 ₸187 720 ₸
50 АЕК216 250 ₸234 650 ₸
60 АЕК259 500 ₸281 580 ₸
160 АЕК692 000 ₸750 880 ₸

Декларацияда өзіңіз есептеген салықты кешіктіріп төлегеніңіз үшін айыппұл жоқ: Салық кодексі бойынша өсімпұл есептеледі. Төменде — ӘҚБтК баптарының АЕК пен теңгедегі кестесі, айыппұл мен өсімпұлдың айырмасы және ескертуді айыппұлға жеткізбеу жолы.

2026 жылы ӘҚБтК бойынша ЖК-ға қандай айыппұлдар қолданылады?

Салық саласындағы құқық бұзушылық құрамдары ӘҚБтК-тің 15-тарауында жиналған (269–288-баптар). Төмендегі сомалар — шағын кәсіпкерлік субъектілеріне арналған. Орта және ірі бизнеске олар жоғарырақ және маңызды жерлерде жақшада берілген.

2026 жылы шағын кәсіпкерлік субъектісі болып табылатын ЖК-ға ӘҚБтК айыппұлдары, АЕК 4 325 ₸, 07.10.2026 салыстырылды
Құқық бұзушылықБірінші ретБір жыл ішінде қайталанса (шағын бизнес)ӘҚБтК бабы
Салық есептілігін мерзімінде тапсырмау (910.00, 220.00, 200.00)ескерту30 АЕК = 129 750 ₸ (орта 45, ірі 70 АЕК)272-баптың 1–2-бөліктері
ЭШФ жазып бермеуескерту40 АЕК = 173 000 ₸ (орта 100, ірі 150 АЕК)280-1-бап
ЭШФ-ті мерзімін бұзып жазып беруескерту20 АЕК = 86 500 ₸ (орта 50, ірі 100 АЕК)280-1-бап
Қолма-қол есеп айырысуда бақылау-касса машинасын (БКМ; орысша ККМ) қолданбау, ақаулы немесе есепке қойылмаған кассаескерту15 АЕК = 64 875 ₸ (орта 30, ірі 50 АЕК)284-баптың 1–2-бөліктері
БКМ чегін немесе тауар чегін бермеу, чек басқа сомағаескерту20 АЕК = 86 500 ₸ (орта 30, ірі 40 АЕК)284-баптың 3–4-бөліктері
Арнаулы режимді оның шарттарын бұза отырып қолдануескерту15 АЕК = 64 875 ₸270-баптың 1–2-бөліктері
ЖК-ның тіркеу есебі туралы хабарлама мерзімін бұзуескерту15 АЕК = 64 875 ₸ (жеке тұлға — 8 АЕК)269-бап
Қосылған құн салығы (ҚҚС; орысша НДС) бойынша есепке тұру мерзімін бұзу50 АЕК = 216 250 ₸—269-баптың 3-бөлігі
Мемлекеттік кірістер органдарының заңды талаптарын орындамауескерту15 АЕК = 64 875 ₸288-бап

ӘҚБтК-те «қайталап» дегені — сол құқық бұзушылық әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде жасалды деген сөз. Ескерту де жаза, сондықтан жыл ескерту берілген күннен бастап саналады. Айыппұл іс қозғалған кездегі АЕК-пен көрсетіледі (ӘҚБтК 44-бабының 1-бөлігі); 2026 жылы бұл 4 325 ₸. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап 44-бапқа түзету күшіне енеді, оның мазмұнын біз әзірге салыстырмадық — ереже өзгеруі мүмкін.

Айыппұл қайда, өсімпұл қайда?

Айыппұл — нақты құқық бұзушылық үшін ӘҚБтК-тің бір реттік санкциясы. Өсімпұл — салық төленбей тұрған әр күн үшін төлем. Декларацияда есептелген салықты уақтылы төлемеу ӘҚБтК-тің 15-тарауында құрам ретінде жоқ, сондықтан тек өсімпұл есептеледі (СК 5-бабының 2) тармақшасы).

Өсімпұл — кешіктірілген әр күні қолданылған Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселігі. Ол төлеу мерзімінен кейінгі күннен бастап төлеген күнді қоса алғанда есептеледі. Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК; орысша КГД) калькуляторындағы формула: Ө = Б × М × 1,25 × К / 365, мұнда Б — берешек, М — базалық мөлшерлеме, К — кешіктірілген күндер. БАҚ деректері бойынша базалық мөлшерлеме — жылдық 15,75% (2026 жылғы 23 қазандағы шешім; 2026 жылғы 27 қазаннан бастап қолданылады, күні — Uchet.kz бойынша). Сонда 100 000 ₸ берешек 30 күнде 1 618,15 ₸ өсімпұл береді. Өсімпұл айыппұлдарға қарамастан есептеледі (СК 85-бабының 1-тармағы). Мысалдары бар есеп — салық бойынша өсімпұл талдауында, өз сомаңызды өсімпұл калькуляторы есептейді.

Төлемге қатысты жалғыз «айыппұлдық» бап — ӘҚБтК-тің 277-бабы. Ол касса бойынша шығыс операциялары тоқтатылған кезеңде берешегі бар адамның үшінші тұлғалармен өзара есеп айырысуына қатысты. Бір аптаға кешіккен әдеттегі төлемге оның қатысы жоқ.

Берешек шотты қашан бұғаттайды?

Салық берешегі шекті мөлшерден асқанда — кемінде 20 АЕК, 2026 жылы 86 500 ₸. Онда салық органы ЖК-ның банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға құқылы (СК 5-бабының 4) тармақшасы, 86-бап). Камералдық бақылау қорытындысы бойынша алшақтықтар туралы хабарлама орындалмағанда да осы қауіп бар.

Бұл айыппұл емес, шара, бірақ бизнес үшін одан ауыр: жеткізушілерге төлем мен жалақы берешек өтелгенше тоқтайды. Нақты шекті мөлшерді уәкілетті орган белгілейді, кодексте тек төменгі шегі бар. Берешекті жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН; орысша ИИН) бойынша ЖК салық берешегін тексеру нұсқаулығымен көресіз, төлеу тәртібі — ЖК салықты қалай төлейді материалында.

Қандай айыппұлдар пайызбен есептеледі?

Төленбеген немесе ұсталмаған салық сомасына байланыстылары. Олардың мөлшері АЕК-ке емес, қосымша есептелген сомаға байланысты.

  • Декларацияда салықты азайтып көрсету (қылмыстық әрекет белгілері болмаса): шағын бизнес — есептелген сомадан 20%, орта — 50%, ірі — 80% (ӘҚБтК 278-бабының 1-бөлігі). Тексеру немесе камералдық бақылау қорытындысы бойынша қолданылады.
  • Жұмыс беруші ЖК жалақыдан жеке табыс салығын (ЖТС; орысша ИПН) ұстамады: ұсталмаған сомадан 20% (279-баптың 1-бөлігі). Ұстады, бірақ мерзімінде аудармады: 5 АЕК, 21 625 ₸ (279-баптың 2-бөлігі). Салық агенті қатені өзі тауып, қосымша есептілік тапсырып, 3 жұмыс күні ішінде төлесе, жауапкершілік жоқ.
  • Жалған шот-фактура — мысалы, ҚҚС бойынша есепте тұрмаған тұлғаның атынан ҚҚС бөлініп жазылған: шағын бизнеске шоттағы ҚҚС сомасының 100%-ы (280-бап). Оңайлатылған режимдегі ЖК ЭШФ-те ҚҚС бөлмеуі керек; есепке қашан тұру керегі — 2026 жылғы ҚҚС нұсқаулығында.
  • Тауарларға арналған ілеспе жүкқұжаттар (ТІЖ; орысша СНТ) берілмеген немесе уақтылы берілмеген: шағын бизнеске 10 АЕК, 43 250 ₸ (283-1-бап).

Ескертуді айыппұлға жеткізбеу үшін не істеу керек?

Ескерту — алдағы бір жылда кез келген қайталау ақшаға түседі деген белгі. Одан кейінгі әрекет реті:

  1. Өткізіп алған есептілікті бірден тапсырыңыз. 910.00 мерзімі — жарты жылдан кейінгі екінші айдың 15-іне дейін, яғни 15 тамыз бен 15 ақпан; күн демалысқа түссе, мерзім келесі жұмыс күніне ауысады (СК 64-бап). Қадамдары — 910 нысаны бойынша нұсқаулықта.
  2. Тапсыру мен төлеуді ажыратыңыз. 910.00 декларациясын 15-іне дейін тапсырады, салықты 25-іне дейін төлейді; тапсырылған декларация салық төленді деген сөз емес. Барлық күндер — ЖК салықты қай күнге дейін төлейді нұсқаулығында және салық күнтізбесінде.
  3. Касса мен ЭШФ-ті тексеріңіз. Қолма-қол ақшаға сатсаңыз, касса есепте тұруы және жарамды болуы керек; ережелері — ЖК-ға арналған касса материалында. Оңайлатылған режимде ЭШФ міндетті, ерекшеліктері — ЖК-ға арналған ЭШФ нұсқаулығында.
  4. Оңайлатылған режим лимитінен асып кетсеңіз, режим туралы хабарламаны 5 жұмыс күні ішінде беріңіз — әйтпесе салықты қайта есептеуге 270-бап қосылады. Толығырақ — оңайлатылған режим лимиті талдауында.
ЖК айыппұлдары мен өсімпұлы: белгі → себеп → шешім, 2026
БелгіСебепШешім
272-бап бойынша ескерту туралы қаулы келдіДекларация мерзімінен кеш тапсырылғанЕсептілікті тапсыру; келесі 12 айда бірнеше күн бұрын тапсыру
Ескертудің орнына 30 АЕК айыппұлЖазадан кейін бір жыл ішінде қайталауТөлеу; кезеңнің барлық нысандары тапсырылды ма, тексеру
Айыппұл жоқ, бірақ дербес шотта берешек барТөлемді кешіктірген күндер үшін өсімпұлӨсімпұлды бөлек төлеммен төлеу
Банк төлем өткізбейдіБерешек шекті мөлшерден жоғары, операциялар тоқтатылғанСалық пен өсімпұлды өтеп, шектеудің алынғанын тексеру
278-бап бойынша 20% айыппұлТексеруде салықтың азайтылғаны анықталғанСалықты, өсімпұл мен айыппұлды төлеп, есепті түзету

Салықтан басқа ЖК-ға тағы қандай айыппұлдар қатысты?

ЖК-ның қызметкерлері болса, салықтық құрамдардан еңбек құрамдары маңыздырақ болуы мүмкін. Қызметкерді еңбек шартынсыз жұмысқа жіберу — шағын бизнеске 60 АЕК (259 500 ₸; ӘҚБтК 86-бабының 1-бөлігі). Жасалуы міндетті болса, қызметкерді міндетті сақтандыру шартының болмауы — 160 АЕК (692 000 ₸; 230-баптың 2-бөлігі). Бұлар салық емес, бірақ оларды да сол ЖК төлейді.

Ескерте кетейік: біз шағын кәсіпкерлік субъектілеріне арналған сомаларды келтіреміз. ЖК-лардың көбі соларға жатады, бірақ санатты Кәсіпкерлік кодекс қызметкерлер саны мен табыс бойынша айқындайды, бұл өлшемдерді мұнда талдамаймыз. Бизнесіңіз орта бизнеске дейін өссе, жақшадағы сомаларды қараңыз. Салықты заңды түрде қалай үнемдеуге болатыны — оңайлатылған режимдегі салықты не азайтады материалында, қате аударылған жарналармен не істеу керегі — зейнетақы жарналарын қайтару талдауында, салық сомасы — оңайлатылған режимдегі ЖК салығының калькуляторында. Қалған тақырыптар — «Салықтар» бөлімінде.

Келесі қадам

Жиі қойылатын сұрақтар

2026 жылы ЖК декларацияны уақтылы тапсырмаса, айыппұл қанша?
Бірінші рет — ескерту. Одан кейін бір жыл ішінде есептілік тағы мерзімінде тапсырылмаса, шағын кәсіпкерлік субъектісіне айыппұл — 30 АЕК, 2026 жылы 129 750 ₸ (ӘҚБтК 272-бабының 2-бөлігі). Орта бизнеске — 45 АЕК, ірі бизнеске — 70 АЕК.
Салықты кешіктіріп төлегені үшін айыппұл бар ма?
Декларацияда есептелген салықты уақтылы төлемегені үшін ӘҚБтК-те бөлек айыппұл жоқ. СК бойынша өсімпұл есептеледі — кешіктірілген әр күнге Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселігі, мерзімнен кейінгі күннен бастап төлеген күнді қоса алғанда.
Оңайлатылған режимдегі ЖК-ға ЭШФ үшін айыппұл қанша?
Міндетті болғанда ЭШФ жазып бермегені үшін — ескерту, бір жыл ішінде қайталанса, шағын бизнеске 40 АЕК (173 000 ₸). Мерзімін бұзып жазып бергені үшін — ескерту, қайталанса 20 АЕК (86 500 ₸). Екі норма да — ӘҚБтК 280-1-бабы.
Сатып алушыға чек бермесе не болады?
Алғаш рет — ескерту, бір жыл ішінде қайталанса — шағын бизнеске 20 АЕК (86 500 ₸), орта бизнеске 30 АЕК, ірі бизнеске 40 АЕК айыппұл (ӘҚБтК 284-бабының 3–4-бөліктері). Төленген сомадан көп немесе аз сомаға чек берілгенде де осы ереже қолданылады.

Дереккөздер

Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.

  1. ҚР 05.07.2014 № 235-V ӘҚБтК: 44, 269, 270, 272, 278, 279, 280, 280-1, 283-1, 284, 288-баптар · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  2. ҚР 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексі: 5-баптың 2), 4) тармақшалары (өсімпұл, берешектің шекті мөлшері), 85, 86-баптар · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  3. МКК өсімпұл калькуляторы: П = (Н × Р × k × Д) / 365 формуласы (орысша мәтін) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
  4. 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң: АЕК 4 325 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
  5. Uchet.kz, 23.10.2026: 15,75% мөлшерлеме 27 қазаннан бастап қолданылады, өйткені 26 қазан — демалыс күні · тексерілді 2026 жылғы 6 қараша
  6. 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасы: 2027 жылғы АЕК — 4 693 ₸, ЕТЖ — 85 000 ₸ (жоба, қабылданбаған) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан

Осы тақырыпқа қатысты