АЕК 2026: 4 325 ₸ — конвертер және қолданылу аясы
Қалай есептеледі
Есептеу мысалы енгізілген — сандарды өзіңіздікіне ауыстырыңыз. Есептеу сіздің браузеріңізде жүреді, енгізілген деректер ешқайда жіберілмейді.
Не өзгерді
15 және 100 АЕК сомалары, 2026 жылғы АЕК 31 желтоқсаннан кейін қайда керек болатыны туралы бөлім және 2027 жылғы бюджет мәртебесі қосылды: жоба 14.10.2026 бірінші оқылымда мақұлданды.

Қысқаша
- 2026 жылы Қазақстанда 1 айлық есептік көрсеткіш (АЕК) — 4 325 ₸. Сома 2025 жылғы 8 желтоқсандағы № 239-VIII «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңның 7-бабының 4) тармақшасында белгіленген.
- Бұл мән 2026 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін қолданылады: 2026 жылғы 3 қазандағы жағдай бойынша заңға түзету енгізілген жоқ.
- Аудару оңай: теңге = АЕК саны × 4 325. Мысалы, 10 АЕК = 43 250 ₸, 30 АЕК = 129 750 ₸, 400 АЕК = 1 730 000 ₸.
- Салық кодексінің шектері мен шегерімдері 1 қаңтардағы АЕК бойынша, жеке кәсіпкердің (ЖК) әлеуметтік салығы мен алымдар төлеген күнгі АЕК бойынша, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің (ӘҚБтК) айыппұлдары іс қозғалған кездегі АЕК бойынша есептеледі.
- 2027 жылға бюджет жобасы 4 693 ₸ ұсынады (+8,5%): 2026 жылғы 14 қазанда Құрылтай оны бірінші оқылымда мақұлдады, заңға әлі қол қойылған жоқ.
2026 жылы 1 айлық есептік көрсеткіш (АЕК, орысша МРП) — 4 325 ₸. Бұл сома 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы № 239-VIII Заңның 7-бабының 4) тармақшасында бекітілген. Заңға 2025 жылғы 8 желтоқсанда қол қойылды. Бұл мән 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап заңда АЕК-пен өрнектелген барлық сомаға қолданылады: салық шектері мен шегерімдерге, алымдарға, айыппұлдарға, жәрдемақылар мен гранттарға. 2025 жылмен (3 932 ₸) салыстырғанда АЕК 393 ₸-ге, шамамен 10%-ға өсті (редакция есебі: 4 325 / 3 932).
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап бюджет жобасы бойынша 1 АЕК — 4 693 ₸. 2027 жылғы сомалар мен қаңтардағы төлемдер ережесі — АЕК 2027 бетінде. Бұл бет 2026 жыл бойынша анықтама ретінде қалады: ол осы жылдың есептілігі мен айыппұлдары үшін керек болады.
Басқа жылдардың мәндері керек болса, жылдар бойынша АЕК бетін қараңыз; бұл көрсеткіш не және қайда қолданылатынын АЕК дегеніміз не мақаласы түсіндіреді.
Жоғарыдағы конвертер АЕК-ті теңгеге және теңгені АЕК-ке таңдалған жылдың мәні бойынша аударады. Дайын есептеулер сілтемемен ашылады: 10 АЕК теңгемен, 400 АЕК теңгемен, 100 000 ₸ АЕК-пен. Нәтиженің астындағы «Есептеуге сілтемені көшіру» батырмасы өз сандарыңызбен дәл осындай сілтеме жасайды.
АЕК конвертері қалай есептейді?
Формула ашық: теңге = АЕК саны × сол жылғы АЕК, АЕК саны = теңге / сол жылғы АЕК. Жылдардың мәндері сайттың бір деректер файлынан алынады, ал ол файл бюджет туралы заңдармен салыстырылған. Сондықтан конвертер мен беттегі кестелер бір-біріне қайшы келмейді.
Конвертер тиынға дейін дәл шығаруға тиіс үш тексеру есебі:
- 2026 жылы 400 АЕК → 400 × 4 325 = 1 730 000 ₸;
- 0,5 АЕК → 0,5 × 4 325 = 2 162,5 ₸ (бөлшек нәтиже дөңгелектенбейді);
- 1 730 000 ₸ → 1 730 000 / 4 325 = 400 АЕК.
Дөңгелектемеу әдейі жасалған. Салық кодексінде (СК), Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте (ӘҚБтК) және Әлеуметтік кодексте бөлшек АЕК-пен есептелген соманы дөңгелектеу ережесі жоқ. Сол себепті заңды тұлғаны тіркеу алымы 6,5 АЕК — 28 112,5 ₸, ал шаруа немесе фермер қожалығының бір жұмыскері үшін 0,3 АЕК әлеуметтік салық — 1 297,5 ₸. Тізімде 2027 жыл да бар, бірақ оның мәні бюджет жобасынан алынған, сондықтан арнайы белгімен көрсетілген.
2026 жылы 1, 2, 5, 10, 15, 30 және 400 АЕК неше теңге?
Төменде ең жиі ізделетін сомалар және олар кездесетін нормалар берілген. Әр соманың толық талдауы соңғы бағандағы сілтемеде.
| АЕК саны | 2026 жылы теңгемен | Қайда қолданылады | Толығырақ |
|---|---|---|---|
| 1 АЕК | 4 325 ₸ | ЖБТ-дегі ЖК-ның әр қызметкер үшін әлеуметтік салығы (СК 557-бап) | жылдар бойынша АЕК |
| 2 АЕК | 8 650 ₸ | жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі (ЖБТ) жеке кәсіпкердің (ЖК) өзі үшін әлеуметтік салығы (СК 557-бап); билетсіз жол жүргені үшін айыппұл (ӘҚБтК 622-бап) | 2 АЕК қанша тұрады |
| 5 АЕК | 21 625 ₸ | салық салынбайтын жарнамалық сыйлықтың шекті құны (СК 453-бап); арнайы бөлінбеген жерде сауда жасау (ӘҚБтК 204-бап) | 5 АЕК теңгемен |
| 10 АЕК | 43 250 ₸ | 21 жасқа толмаған адамға алкоголь сатқаны үшін жеке тұлғаға айыппұл (ӘҚБтК 200-бап) | 10 АЕК айыппұлдар |
| 15 АЕК | 64 875 ₸ | жеке тұлғаның салық есептілігін қайта тапсырмауы (ӘҚБтК 272-баптың 2-бөлігі) | 270 декларациясы |
| 30 АЕК | 129 750 ₸ | жеке табыс салығы (ЖТС) бойынша айлық базалық шегерім (СК 403-бап) | 30 АЕК: шегерім және айыппұлдар |
| 100 АЕК | 432 500 ₸ | ЖШС-тің ең аз жарғылық капиталы, шағын бизнестен басқа (ЖШС туралы заң) | жылдар бойынша АЕК |
| 400 АЕК | 1 730 000 ₸ | бизнес-идеяға берілетін гранттың жоғарғы шегі (№ 272 Қағидалар) | 400 АЕК грант |
| 10 000 АЕК | 43 250 000 ₸ | қосылған құн салығы (ҚҚС) бойынша міндетті тіркеу шегі (СК 99-бап) | ҚҚС бойынша есепке тұру |
| 600 000 АЕК | 2 595 000 000 ₸ | оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режиміндегі жылдық табыс лимиті (СК 723-бап) | оңайлатылған режим лимиті |
Нормалардың толық тізімі АЕК бөлімінде жинақталған. 400 АЕК-ке дейінгі грант — тұрақты сома емес, жоғарғы шек. Оны № 272 Қағидалардағы жеті әлеуметтік осал санат қана ала алады.
Төлем жыл тоғысына түссе, қай жылғы АЕК алынады?
2026 жыл ішінде АЕК бір ғана мәнге ие. Бірақ желтоқсан мен қаңтарда сома қай ереже қолданылатынына байланысты, өйткені заңдар АЕК-ті әртүрлі күнге байлайды.
| Төлем | Қай АЕК | Норма |
|---|---|---|
| Салық кодексінің шектері мен шегерімдері: ҚҚС, оңайлатылған режим, базалық шегерім, ЖТС шкаласы | қаржы жылының 1 қаңтарындағы | 2026 жылғы СК, 99, 363, 403, 723-баптар |
| ЖБТ-дегі ЖК-ның әлеуметтік салығы, тіркеу алымдары, автокөлік тасымалы алымдары | төлеген күнгі | 2026 жылғы СК, 557, 615, 616-баптар |
| 5 АЕК-ке дейінгі жарнамалық сыйлық | берген күнгі | 2026 жылғы СК, 453-бап |
| Әкімшілік айыппұл | іс қозғалған кездегі | ӘҚБтК, 44-баптың 1-бөлігі |
Мысалы, ЖБТ-дегі ЖК 2026 жылғы желтоқсанның әлеуметтік салығын 2027 жылғы қаңтарда төлесе, сома төлеген күнгі, яғни 2027 жылғы АЕК бойынша есептеледі. Ал оңайлатылған режимнің 2026 жылғы лимиті, керісінше, 2026 жылғы 1 қаңтардағы АЕК бойынша бекітіліп, жыл бойы өзгермейді.
Айыппұлдар бойынша бір ескерту бар. ӘҚБтК 44-бабының 1-бөлігіне 2027 жылғы 1 қаңтардан күшіне енетін түзету енгізілген. Оның мазмұнын біз тексерген жоқпыз, сондықтан «іс қозғалған кездегі АЕК» ережесі 2026 жылы қолданылып тұрған ереже ретінде берілді.
2026 жылғы АЕК 31 желтоқсаннан кейін қайда керек болады?
2026 жылы ҚР-да 1 АЕК — 4 325 ₸, және бұл сома 1 қаңтарда жоғалып кетпейді. Ол 2026 жылға қатысты барлық есептің негізі болып қалады:
- 2026 жылғы жылдық есептілік. Салық кодексінің шектері мен шегерімдері есеп тапсырылатын жылдың 1 қаңтарындағы АЕК бойынша есептеледі. Декларация 2027 жылы тапсырылса да, 2026 жылғы оңайлатылған режим лимиті — 2 595 000 000 ₸, базалық шегерім — айына 129 750 ₸ (мерзімдері туралы — 270 декларациясы талдауында).
- 2026 жылғы істер бойынша айыппұлдар. Сома іс қозғалған кездегі АЕК бойынша анықталады (2026 жылғы редакциядағы ӘҚБтК 44-бабының 1-бөлігі): 20 желтоқсанда басталған іс айыппұл ақпанда төленсе де, 4 325 ₸ бойынша есептеледі.
Ал қаңтарда «төлеген күн бойынша» төленетін төлемдер — ЖБТ-дегі ЖК-ның әлеуметтік салығы, тіркеу алымдары — енді 2027 жылғы АЕК бойынша есептеледі. Жылдар тоғысындағы төлем түрлері бойынша кесте — АЕК 2027 бетінде.
Төлемді АЕК-пен қалай есептейміз: үш мысал
Екі жұмыскері бар ЖБТ-дегі ЖК. Әлеуметтік салық айына өзі үшін 2 АЕК және әр жұмыскер үшін 1 АЕК: 4 × 4 325 = 17 300 ₸. Оңайлатылған режимдегі ЖК әлеуметтік салық төлемейді.
ҚҚС шегін тексеру. Жылдық айналым — 40 000 000 ₸. Оны АЕК-ке аударамыз: 40 000 000 / 4 325 = 9 248,6 АЕК. 10 000 АЕК шегіне дейін 751,4 АЕК, яғни 3 250 000 ₸ қалды.
Жұмыс берушіге айыппұл. Қызметкерді еңбек шартынсыз жұмысқа жіберу шағын бизнеске 60 АЕК тұрады (ӘҚБтК 86-бабының 1-бөлігі). Іс 2026 жылы қозғалса, төлем Жаңа жылдан кейін өтсе де, айыппұл 60 × 4 325 = 259 500 ₸ болады.
Соңғы жылдары АЕК қалай өзгерді?
2020 жылдан бері АЕК 2 651 ₸-ден 4 325 ₸-ге дейін өсті. Үш жыл «бір жылға бір мән» ережесіне сыймайды: 2020 жылы АЕК 1 сәуірден көтерілді; 2022 жылы 1 сәуірден тек жәрдемақы мен әлеуметтік төлемдерге арналған 3 180 ₸ жеке мән енгізілді, ал салықтар мен айыппұлдарға жыл бойы 3 063 ₸ қолданылды; 2009 жылы сома 1 шілдеден өзгерді.
| Жыл | АЕК | Қолданыла бастады | Дереккөз |
|---|---|---|---|
| 2020 | 2 651 ₸ | 2020 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
| 2020 | 2 778 ₸ | 2020 жылғы 1 сәуір | жыл ішіндегі өзгеріс |
| 2021 | 2 917 ₸ | 2021 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
| 2022 | 3 063 ₸ | 2022 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
| 2022 | 3 180 ₸ | 2022 жылғы 1 сәуір | жыл ішіндегі өзгеріс |
| 2023 | 3 450 ₸ | 2023 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
| 2024 | 3 692 ₸ | 2024 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
| 2025 | 3 932 ₸ | 2025 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
| 2026 | 4 325 ₸ | 2026 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
| 2027 (бюджет жобасы бойынша) | 4 693 ₸ | 2027 жылғы 1 қаңтар | бюджет туралы заң |
2027 жылға бюджет туралы заң жобасы 4 693 ₸ ұсынады. Үкімет заң жобасын Құрылтай депутаттарына 2026 жылғы 17 қыркүйекте ұсынды, 14 қазанда ол бірінші оқылымда мақұлданды (Kapital.kz), заңға әлі қол қойылған жоқ. Бұрынғы бюджеттерге қараша соңы мен желтоқсан басында қол қойылған. Сондықтан түпкілікті санды бөлек, 2027 жылғы АЕК бетінде талдаймыз.
АЕК ең төменгі жалақыдан және күнкөріс деңгейінен несімен ерекшеленеді?
Бұл — бюджет туралы заңның сол 7-бабындағы үш түрлі көрсеткіш. АЕК (4 325 ₸) — салық, айыппұл және жәрдемақы үшін өлшем бірлігі. 2026 жылғы ең төменгі жалақы (ЕТЖ) — 85 000 ₸; одан зейнетақы жарналарының, әлеуметтік аударымдардың (ӘА) және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандырудың (МӘМС) шектері есептеледі. Ең төменгі күнкөріс деңгейі 2026 заң бойынша — 50 851 ₸, ал Ұлттық статистика бюросының (ҰСБ) III тоқсандағы деректері бойынша нақты шамасы — 72 791 ₸.
2027 жылғы бюджет жобасында ЕТЖ өзгермейді — сол 85 000 ₸, бірақ Президент 2026 жылғы 28 қазанда оны 110 000 ₸-ге дейін көтеруді тапсырды; толығы 2027 жылғы ең төменгі жалақы бетінде. Үш көрсеткіштің бәрі дереккөздерімен бірге 2026 жылғы негізгі көрсеткіштер бетінде жинақталған.
Келесі қадам
- АЕКЖылдар бойынша АЕК Қазақстанда 2000–2027: 725 ₸-ден 2026 жылғы 4 325 ₸-ге дейін, бюджет заңдарына сілтемесі…
- ЕТЖ 2026: 85 000 ₸ — қандай төлемдер соған байланыстыЕң төменгі жалақы 2026 жылы Қазақстанда — айына 85 000 ₸, № 239-VIII бюджет заңы бойынша. Одан қандай жарналар…
- Жалақы калькуляторы 2027: қолға тиетін сомаЖалақы калькуляторы 2027: МЗЖ 10%, МӘМС жарнасы 2%, ЖТС 10% және 15%, 30 АЕК шегерім. Жалақыдан қолға тиетін…
- Оңайлатылған режимдегі ЖК салығының онлайн калькуляторы 2027ЖК салық калькуляторы 2027: оңайлатылған режимде жартыжылдық салықты қаланың 2–6% мөлшерлемесімен онлайн…
Жиі қойылатын сұрақтар
2026 жылы 1 АЕК неше теңге?
2026 жылдың ішінде АЕК өзгере ме?
2027 жылы АЕК қанша болады?
1 АЕК неше теңге?
Теңгемен берілген соманы АЕК-ке қалай аударуға болады?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ҚР 08.12.2025 № 239-VIII «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңы, 7-бап · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ҚР 04.12.2024 № 141-VIII «2025–2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңы, 9-бап (2025 жылғы АЕК) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- «2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» ҚР Заңының жобасы, 8-бап («Ашық НҚА» порталы) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
- ҚР 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексі (99, 403, 453, 557, 615, 723-баптар) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (44, 86, 200, 204, 622-баптар) · тексерілді 2026 жылғы 7 қазан
- Кәсіпкерлік бастамаға жәрдемдесу жөніндегі шараларды ұйымдастыру және қаржыландыру қағидалары (ЕХӘҚМ № 272 бұйрығы) · тексерілді 2026 жылғы 3 қазан
