ҚҚС калькуляторы 16%: бөліп шығару және үстеп есептеу
Қалай есептеледі
Есептеу мысалы енгізілген — сандарды өзіңіздікіне ауыстырыңыз. Есептеу сіздің браузеріңізде жүреді, енгізілген деректер ешқайда жіберілмейді.
Не өзгерді
12%-дан 16%-ға көшу кезінде бағаны қайта есептеу, 2027 жылғы мөлшерлемелер (медицина 10%), бюджет жобасы бойынша 2027 жылғы ҚҚС шегі және ҚҚС-ті қолмен есептеуге арналған көбейткіштер кестесі қосылды.

Қысқаша
- Салығы бар сомадан 16% ҚҚС-ті бөліп шығару: ҚҚС = сома × 16 / 116; 100 000 ₸-ден бұл 13 793,10 ₸, ҚҚС-сіз сома — 86 206,90 ₸.
- 16% ҚҚС-ті үстеп есептеу: ҚҚС = сома × 0,16; 1 000 000 ₸-ге салық 160 000 ₸, барлығы 1 160 000 ₸.
- Калькулятор 2026 жылғы мөлшерлемелерді біледі: 16% — негізгі, 5% — дәрілер мен медициналық қызметтер, 10% — отандық мерзімді баспасөз (Салық кодексінің 503-бабы).
Жоғарыдағы ҚҚС калькуляторы салықты екі бағытта есептейді: салығы бар сомадан қосылған құн салығын (ҚҚС) бөліп шығарады және салықсыз бағаның үстіне қосады. Әдепкі мөлшерлеме — 16%, бұл 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстандағы негізгі мөлшерлеме. Дәрілік заттарға, медициналық бұйымдарға және лицензиясы бар медициналық қызметтерге 5%-ды, отандық газеттер мен журналдарға 10%-ды таңдаңыз (Салық кодексінің 503-бабы, 25.10.2026 салыстырылды). Соманы теңгемен енгізіңіз: бос аралықтар, мыңдықты бөлетін нүктелер және бөлшек бөліктегі үтір танылады.
Есептеу браузерде жүреді және ешқайда жіберілмейді. Мұнда жеке сәйкестендіру нөміріне (ЖСН), бизнес-сәйкестендіру нөміріне (БСН) немесе телефонға арналған өріс жоқ. «Есептеуге сілтемені көшіру» батырмасы соманы, режимді және мөлшерлемені бет мекенжайында сақтайды. Дайын мысалдар: 100 000 ₸-ден ҚҚС-ті бөліп шығару, 1 000 000 ₸-ге 16% үстеп есептеу, 110 000 ₸-ден 10% бөліп шығару.
Ережелер, мөлшерлемелер және есепке тұру шегі керек болса, 2026 жылғы ҚҚС бетін қараңыз.
ҚҚС қандай формуламен есептеледі?
Үстеп есептеу мен бөліп шығару — екі түрлі формула. Себебі заң бойынша салық салынатын айналым — ҚҚС-ті қоспағандағы баға (Салық кодексінің 461-бабы). Салық мөлшерлеме × айналым ретінде есептеледі (502-бап).
ҚҚС-ті үстеп есептеу (қолыңызда салықсыз баға бар, Б):
- ҚҚС = Б × r / 100
- ҚҚС-ті қоса алғандағы сома = Б + ҚҚС
ҚҚС-ті сомадан бөліп шығару (қолыңызда салықты қоса алғандағы қорытынды сома бар, S):
- ҚҚС = S × r / (100 + r)
- ҚҚС-сіз сома = S − ҚҚС
Мұндағы r — пайызбен берілген мөлшерлеме. Бөліп шығару формуласын Салық кодексінің өзі қолданады: 480-баптың 6-тармағының 4) тармақшасында ол ҚҚС = құн × мөлшерлеме / (100% + мөлшерлеме) түрінде берілген. 16% кезінде бөліп шығару көбейткіші — 16/116 ≈ 0,137931, 5% кезінде — 5/105, 10% кезінде — 10/110. Калькулятор нәтижені тиынға дейін дөңгелектейді. Кодексте дөңгелектеу қағидасы жоқ, сондықтан бұл — біздің техникалық болжамымыз.
Әдеттегі сомаларда қанша ҚҚС бар?
Төмендегі мәндер калькуляторды тексеруге арналған эталондық есептеулермен сәйкес келеді.
| Сома | Режим және мөлшерлеме | ҚҚС | ҚҚС-сіз | ҚҚС-ті қоса алғанда |
|---|---|---|---|---|
| 100 000 ₸ | бөліп шығару, 16% | 13 793,10 ₸ | 86 206,90 ₸ | 100 000 ₸ |
| 116 000 ₸ | бөліп шығару, 16% | 16 000 ₸ | 100 000 ₸ | 116 000 ₸ |
| 100 000 ₸ | үстеп есептеу, 16% | 16 000 ₸ | 100 000 ₸ | 116 000 ₸ |
| 1 000 000 ₸ | үстеп есептеу, 16% | 160 000 ₸ | 1 000 000 ₸ | 1 160 000 ₸ |
| 50 000 ₸ | үстеп есептеу, 5% | 2 500 ₸ | 50 000 ₸ | 52 500 ₸ |
| 110 000 ₸ | бөліп шығару, 10% | 10 000 ₸ | 100 000 ₸ | 110 000 ₸ |
Ең жиі қате — салық әлдеқашан ішінде тұрған сомадан 16% алу. 1 160 000 ₸-ден бұлай 160 000 ₸-нің орнына 185 600 ₸ шығады. Шартта «баға ҚҚС-ті қоса алғанда» деп жазылса, «Сомадан ҚҚС-ті бөліп шығару» режимін таңдаңыз.
ҚҚС-ті қолмен есептеуге арналған көбейткіштер
Калькулятор болмаса, бір көбейту жеткілікті. Бөліп шығару көбейткіші — r / (100 + r), алты таңбаға дейін дөңгелектелген; дәл сомалар үшін дөңгелектемей 116-ға, 105-ке немесе 110-ға бөліңіз.
| Мөлшерлеме | Үстеп есептеу: × | Бөліп шығару: × | ҚҚС-сіз сома: ÷ |
|---|---|---|---|
| 16% | 0,16 | 0,137931 | 1,16 |
| 10% | 0,10 | 0,090909 | 1,10 |
| 5% | 0,05 | 0,047619 | 1,05 |
| 12% (2026 жылға дейін) | 0,12 | 0,107143 | 1,12 |
Тексеру оңай: ҚҚС-сіз соманы 1,16-ға көбейткенде бастапқы қорытынды шығуы керек. 100 000 ₸ мысалында: 86 206,90 × 1,16 = 100 000,00 ₸.
ҚҚС калькуляторы қашан керек болады?
2026 жылы бизнесте жиі кездесетін үш жағдай:
- ҚҚС төлеуші ретінде шот жазасыз. Салықсыз баға келісілсе, 16% ҚҚС-ті үстеп есептеп, салық сомасы мен қорытындыны шот-фактураға көшіріңіз. Құжат үлгісі — төлем шотының генераторында.
- Жеткізушінің шотын тексересіз. Қорытындыдан ҚҚС-ті бөліп шығарып, электрондық шот-фактурадағы (ЭШФ) сомамен салыстырыңыз: есепке тек ҚҚС төлеуші жеткізушінің шот-фактурасында бөлінген салық жатқызылады.
- ҚҚС-пен және ҚҚС-сіз жеткізушілерді салыстырасыз. Оңайлатылған режимдегі жеке кәсіпкер (ЖК) сатып алу бойынша ҚҚС-ті есепке жатқызбайды, сондықтан ол үшін салығы бар баға — толық шығын. Мұндай ЖК-ның қанша төлейтінін оңайлатылған режим салығының калькуляторы көрсетеді.
ҚҚС бойынша есепте тұрмасаңыз, өз шоттарыңызда салықты бөліп көрсетуге болмайды: мұндай шот-фактура жалған деп танылады (Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 280-бабы). Кім және қандай айналымнан есепке тұруға міндетті екені ҚҚС бойынша есепке тұру нұсқаулығында талданған.
12% ҚҚС калькуляторы: 16%-ға көшкенде не өзгерді және 2027 жылғы мөлшерлемелер
2026 жылға дейін негізгі мөлшерлеме 12% болды, 2026 жылғы 1 қаңтардан — 16%. Бұрынғы мәнді қайталама дереккөзден береміз: 2017 жылғы Салық кодексінің 422-бабына сілтеме жасаған Pro1c бухгалтерлік басылымы. Ескі кодекстің мәтіні салыстыру кезінде қолжетімсіз болды.
Калькуляторда 12% мөлшерлеме жоқ. 2025 жылғы құжаттар үшін қолмен есептеңіз: бөліп шығару — × 12/112, үстеп есептеу — × 0,12.
Шартта баға ескі мөлшерлемемен «ҚҚС-ті қоса алғанда» жазылса, 16% кезінде салық та, салықсыз сома да өзгереді. 12% ҚҚС-пен 1 120 000 ₸ баға — салықсыз 1 000 000 ₸. Сатушы сол 1 000 000 ₸-ні алуы үшін 16% ҚҚС-пен баға 1 160 000 ₸ болуы керек — 40 000 ₸-ге, шамамен 3,6%-ға жоғары. Ал салығы бар бағаны 1 120 000 ₸ күйінде қалдырса, ондағы ҚҚС 154 482,76 ₸ болады, салықсыз түсім 965 517,24 ₸-ге дейін төмендейді.
Мөлшерлемемен бірге 2026 жылы міндетті есепке тұру шегі де өзгерді: 20 000 АЕК орнына 10 000 АЕК (қайталама дереккөз — Pro1c бухгалтерлік басылымы). 2026 жылы бұл 43 250 000 ₸. Шек 1 қаңтардағы АЕК бойынша есептеледі, сондықтан 2027 жылы ол бюджет туралы заң жобасы бойынша АЕК 4 693 ₸ болғанда 46 930 000 ₸ болады.
| ҚҚС мөлшерлемесі | 2026 | 2027 |
|---|---|---|
| Негізгі | 16% | 16% |
| Дәрілер, медициналық бұйымдар, лицензиясы бар медициналық қызметтер | 5% | 10% |
| Отандық мерзімді басылымдар | 10% | 10% |
| Экспорт және СК 47-тарауының айналымдары | 0% | 0% |
Медициналық мөлшерлеменің 2027 жылғы 1 қаңтардан 5%-дан 10%-ға көтерілуі қолданыстағы кодексте жазылып қойған. 2027 жылдан медициналық сомаларға калькуляторда 10%-ды таңдаңыз: салықсыз 50 000 ₸-ге ҚҚС 2 500 ₸ емес, 5 000 ₸ болады. 2026 жылғы 16 қарашадағы жағдай бойынша 2027 жылға 16% негізгі мөлшерлемені өзгертетін қабылданған түзетулерді таппадық. Нөлдік мөлшерлеме де жоқ: экспортта ҚҚС нөлге тең, есептейтін ештеңе жоқ. Нөлдік мөлшерлемедегі айналым — салық салынатын айналым, ал босатылған айналым («ҚҚС-сіз») — басқа ұғым: оған салық мүлде есептелмейді.
Калькулятор бір сомадан салықты есептейді. Тоқсан үшін төленетін ҚҚС — есептелген салық минус сатып алу бойынша есепке жатқызылатын салық. 10 000 000 ₸-ге сатып, ҚҚС төлеушілерден 6 000 000 ₸-ге сатып алсаңыз, төленетіні: 1 600 000 − 960 000 = 640 000 ₸. Есепке жатқызу қалай жұмыс істейтіні және 300.00 декларациясын қашан тапсыру керегі — Қазақстандағы 2026 жылғы ҚҚС нұсқаулығында. Айлық есептік көрсеткіш (АЕК) пен ең төменгі жалақы (ЕТЖ) сияқты көрсеткіштер көрсеткіштер бөлімінде, өзге құралдар — калькуляторлар каталогында, мысалы, жұмыс беруші шығындарының калькуляторы және салық өсімпұлының калькуляторы.
Келесі қадам
- Қазақстандағы ҚҚС 2027: 16% мөлшерлеме, 10 000 АЕК шегі және кім төлейдіҚҚС 2027: негізгі мөлшерлеме 16%, дәрілерге 10%, есепке тұру шегі 10 000 АЕК (46,93 млн ₸, жоба). Кім төлейді,…
- Қазақстандағы төлем шоты: 2027 үлгісі және қалай жазу керекТөлем шоты (счёт на оплату) Қазақстанда: бекітілген бланкі жоқ, үлгі Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7…
- ЖК-ның салық күнтізбесі 2026–2027Салық күнтізбесі 2027, Қазақстан: 910, 220, 200 және 100 нысандарын тапсыру мен салық төлеу мерзімдері…
- Оңайлатылған режимдегі ЖК салығының онлайн калькуляторы 2027ЖК салық калькуляторы 2027: оңайлатылған режимде жартыжылдық салықты қаланың 2–6% мөлшерлемесімен онлайн…
Жиі қойылатын сұрақтар
Сомадан 16% ҚҚС-ті қалай бөліп шығарады?
Неге ҚҚС-ті қоса алғандағы сомадан жай 16% алуға болмайды?
Бұрынғы 12% мөлшерлемемен ҚҚС-ті қалай есептеуге болады?
2027 жылы дәрілер мен медициналық қызметтерге ҚҚС мөлшерлемесі қандай?
Калькулятор ҚҚС-ті қанша таңбаға дейін дөңгелектейді?
Дереккөздер
Беттегі сандар осы құжаттармен салыстырып тексерілді. Сәйкессіздік тапсаңыз, редакцияға жазыңыз.
- ҚР 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексі: 461-бап (айналым мөлшері), 480-баптың 6-тармағы (бөліп шығару формуласы), 502-бап (есептеу), 503-бап (мөлшерлемелер) · тексерілді 2026 жылғы 25 қазан
- Pro1c: 2026 жылғы 1 қаңтардан ҚҚС бойынша өзгерістер — мөлшерлеме 12% → 16%, шек 20 000 → 10 000 АЕК · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
- «2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» ҚР Заңының жобасы: АЕК 4 693 ₸ · тексерілді 2026 жылғы 16 қараша
